III SA/Lu 624/18
PostanowienieWSA w Lublinie2018-12-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność polegająca na wpisaniu do katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa, o której mowa w ustawie o Instytucie Pamięci Narodowej, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Czynność polegająca na wpisaniu do katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa, zgodnie z ustawą o Instytucie Pamięci Narodowej, nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, która podlegałaby kontroli sądu administracyjnego. Nie mieści się ona w zamkniętym katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dlatego skarga na tę czynność podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący A. M. wniósł skargę na czynność Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w L. polegającą na wpisaniu go do katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na czynności Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w L. w przedmiocie wpisania do katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa postanawia: odrzucić skargę.
Przedmiotem skargi A. M. (dalej jako "skarżący") jest czynność Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w L. polegająca na wpisaniu skarżącego do katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", kontrola sądów administracyjnych polega na sprawdzaniu zgodności z prawem działalności administracji publicznej i polega na orzekaniu w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Katalog rozstrzygnięć organu, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zawarty w powołanym wyżej przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a., ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktów lub czynności niewymienionych w tym przepisie oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego i podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność polegająca na wpisaniu skarżącego do katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa nie mieści się w kategorii spraw, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Z art. 52a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2018 r., poz. 2032), dalej jako "ustawa", wynika, że do zadań Biura Lustracyjnego należy w szczególności przygotowywanie i publikowanie na podstawie dokumentów zgromadzonych w archiwum Instytutu Pamięci katalogów zawierających dane osobowe pracowników, funkcjonariuszy i żołnierzy organów bezpieczeństwa państwa, ze wskazaniem stopnia służbowego zajmowanych stanowisk, oraz organów bezpieczeństwa państwa, w których pełnili służbę lub pracowali. W katalogu, o którym mowa w art. 52 ust. 1 pkt 6 ustawy zamieszcza się dane wymienione w przepisie art. 52b ust. 1 pkt 1- 8 ustawy.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że zamieszczenie w katalogu danych osobowych funkcjonariuszy nie jest decyzją ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. W ustawie szczegółowo wymienione są sytuacje, w których wydawana jest decyzja administracyjna. Zamieszczenie danych osobowych w wyżej wymienionym katalogu nie następuje w drodze decyzji. Wyżej wymieniona czynność nie jest również czynnością, o której mowa w art. 3 § pkt 4 p.p.s.a., nie ma bowiem charakteru indywidualnego aktu administracyjnego, nie odnosi się do skonkretyzowanego podmiotu w kontekście jego praw i obowiązków. Zaskarżona czynność nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków, nie przyznaje też uprawnień, które wynikałyby z przepisów prawa. Czynność polegająca na zamieszczeniu danych w katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa nie ustala, ani nie potwierdza praw czy obowiązków skarżącego określonych przepisami prawa. Zaskarżona czynność ma wyłącznie charakter czynności technicznej.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że skarga na czynność polegającą na wpisaniu skarżącego do katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa nie należy do kategorii spraw, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Z tej przyczyny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło