III SA/Lu 625/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-09-20

Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie ustawowe z kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący podniósł, że jest osobą schorowaną, o niskich dochodach, i załączył dokumenty potwierdzające jego stan zdrowia i niepełnosprawność. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 września 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący podniósł, że jest osobą schorowaną (po przebytym [...]), a jego dochody są niskie. Do wniosku skarżący załączył dokumenty potwierdzające stan zdrowia, w tym orzeczenie lekarskie uznające, iż posiada [...] stopień niepełnosprawności. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z powołanym unormowaniem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego na urzędowym formularzu wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z córką. Skarżący wykazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Skarżący otrzymuje świadczenie rentowe z ZUS w wysokości [...] zł brutto zł brutto, tj. [...] zł netto, z którego dokonywane są potrącenia w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżący pobiera również z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. Natomiast córka skarżącego pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym pobiera świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] zł w związku ze sprawowaniem opieki nad skarżącym. Miesięczny realny dochód rodziny wynosi zatem [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Skarżący podniósł również, że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymaga stałej, nieprzerwanej opieki. Pokreślił, że uzyskiwany dochód jest przeznaczany na konieczne koszty utrzymania, m.in. takie jak żywność, wydatki na leczenie i rehabilitację. Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentach, sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną strony skarżącej (niski, realny dochód rodziny, udokumentowany zły stan zdrowia skarżącego, konieczność ponoszenia wydatków na leczenie), uznać należy, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło