III SA/Lu 63/11
WyrokWSA w Lublinie2011-03-17
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej wydana po wznowieniu postępowania, mimo że ma taką samą treść jak decyzja poprzednia, ale oparta na innej podstawie prawnej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego umożliwia uchylenie decyzji ostatecznej, jeśli stwierdzone zostaną wady materialne lub proceduralne. Organ prowadzący postępowanie wznowieniowe nie może zastosować trybu z art. 146 § 2 k.p.a., jeśli decyzja pierwotna była wadliwa materialnie. Wydanie decyzji o takiej samej treści, lecz na innej, prawidłowej podstawie prawnej jest dopuszczalne i zgodne z prawem. Oświadczenie strony złożone na piśmie ma moc dowodu i może być podstawą rozstrzygnięcia, nawet jeśli nie przeprowadzono dodatkowego postępowania dowodowego.Stan faktyczny
J. K. został uznany za osobę bezrobotną w marcu 2009 r. i odbywał staż od maja do listopada 2009 r. W grudniu 2009 r. organ I instancji wydał decyzję o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r. z powodu przerwania stażu i podjęcia nauki w systemie dziennym. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, które zostało wznowione, a następnie wydano decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej z tą samą datą, lecz na innej podstawie prawnej. Skarżący kwestionował prawidłowość decyzji i zarzucał naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca),, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek,, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.
Zaskarżoną przez J. K. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty K. z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], uchylającą własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r. oraz jednocześnie orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r. Podstawą prawną decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.).
Decyzja zapadła w [...] marca 2009 r., nr [...], uznano J. K. za osobę bezrobotną i odmówiono mu przyznania prawa do zasiłku. W okresie od 6 maja 2009 r. do 5 listopada 2009 r. skarżący odbywał staż w zawodzie dziennikarza w Polskim Radiu [...] w L. R. L. S.A. W związku z odbywanym stażem decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], Starosta K. przyznał J. K. prawo do stypendium w wysokości 773 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu od dnia 6 maja 2009 r.
Na skutek złożonego przez skarżącego w dniu 14 grudnia 2009 r. podania o przerwanie stażu z dniem 1 października 2009 r., z powodu podjęcia nauki w systemie dziennym, organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...], orzekł o utracie przez J. K. prawa do stypendium z dniem 1 października 2009 r. oraz decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...], orzekł o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r. Decyzje te stały się decyzjami ostatecznymi, gdyż skarżący nie odwołał się od nich. Natomiast w dniu 11 stycznia 2010 r. złożył wniosek do Starosty K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi decyzjami wydanymi z upoważnienia Starosty K., tj. w stosunku do decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. orzekającej o utracie prawa do stypendium z dniem 1 października 2009 r. oraz w stosunku do decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r. Jako podstawę wznowieniową wskazano art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, podnosząc, że bez własnej winy skarżący nie brał udziału w postępowaniu.
W wyniku rozpoznania wniosku, organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...], orzekł o odmowie wznowienia postępowania, stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, iż nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa do wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. orzekającą o utracie z dniem 1 października 2009 r. statusu osoby bezrobotnej. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Wojewody L.
Organ I instancji, rozpoznając we własnym trybie odwołanie wydał w dniu [...] marca 2010 r. postanowienie o wznowieniu postępowania o znaku: [...] w stosunku do własnej decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., a następnie w dniu [...] marca 2010 r. decyzję znak: [...], mocą której, uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. orzekającą o odmowie wznowienia postępowania.
Organ II instancji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], stwierdził z urzędu nieważność ww. decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2010 r. oraz poprzedzającego ją postanowienia z dnia [...] marca 2010 r., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.
Jednocześnie, organ I instancji, ponownie rozpoznając wniosek z dnia 11 stycznia 2010 r. o wznowienie postępowania, wydał w dniu [...] marca 2010 r. postanowienie, znak: [...], o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r.
Wydana następnie przez organ I instancji, po wznowieniu postępowania, decyzja z dnia [...] maja 2010 r. została, na skutek wniesienia odwołania, uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] orzekającej w przedmiocie utraty przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r. oraz jednocześnie orzekł o utracie przez J. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona złożyła odwołanie do Wojewody L., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego w postaci naruszenia art. 7, w związku z art. 77 § 1 i art. 80 oraz naruszenie art. 146 § 2, w związku z art. 151 § 2 Kpa.
Organ drugoinstancyjny zważył, że decyzja z dnia [...] września 2010 r. wydana została przez organ I instancji w trybie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. po uwzględnieniu wniosku strony z dnia 11 stycznia 2010 r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli poprzez przyjęcie, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Wojewoda podniósł, że decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. w podstawie prawnej rozstrzygnięcia powoływała przepisy prawa materialnego: art. 33 ust. 4 pkt 3 i 7, 8 i 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Decyzja ta była wydana na skutek złożonego w dniu 14 grudnia 2009 r. podania strony o przerwanie stażu z dniem 1 października 2009 r. z powodu podjęcia nauki w wyższej szkole w systemie dziennym. Faktycznie zaś staż ten trwał do dnia 5 listopada 2009 r., a następnie dopiero po jego zakończeniu, w dniu 14 grudnia 2009 r. J. K. zgłosił podjęcie nauki w systemie dziennym. Zatem do faktycznego przerwania stażu w tym przypadku w ogóle nie doszło, a organ I instancji dokonał nieprawidłowej kwalifikacji prawnej złożonego przez J. K. podania oraz przyjął nieprawidłową podstawę do pozbawienia strony statusu bezrobotnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W aktualnej decyzji z dnia [...] września 2010 r. za podstawę do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej organ przyjął inny przepis cyt. ustawy o promocji zatrudnienia (...), tj. przepis art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, który jest stosowany w sytuacji, gdy osoba bezrobotna nie spełnia przesłanek ustawowych do pozostawania w statusie osoby bezrobotnej.
W związku ze złożonym przez skarżącego podaniem ustalono, że od dnia 1 października 2009 r. nie spełniał on ustawowych przesłanek do posiadania statusu osoby bezrobotnej i ta okoliczność, a więc podjęcie nauki w szkole w systemie dziennym jest podstawą do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r., o czym orzeczono decyzją z dnia [...] września 2010 r.
Rozstrzygnięcie decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. jest tożsame z rozstrzygnięciem decyzji z dnia [...] września 2010 r. w kwestii dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r., inne są jednakże powołane w nich przepisy prawa materialnego. I tak w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. podstawę prawną stanowi art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy, zaś w decyzji z dnia [...] września 2010 r., art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Inny jest też powód pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, a tym samym uzasadnienie decyzji - w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. "przerwanie stażu z własnej winy", a w decyzji z dnia [...] września 2010 r. "niespełnienie przesłanki ustawowej do pozostawania w statusie osoby bezrobotnej."
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że decyzja pierwszoinstancyjna narusza przepis art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. organ stwierdził, że jest on nieuzasadniony. Przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 19 listopada 1992 r. (SA/Kr 914/92).
Mając na uwadze ww. wyrok NSA organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem podniesionym w odwołaniu, że doszło do naruszenia przepisu art. 151 § 2, w związku z art. 146 § 2 k.p.a. , ponieważ organ I instancji we wznowionym postępowaniu stwierdził, że decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. posiadała wady materialne, tj. wadliwą podstawę prawną. Pomimo, że po uchyleniu decyzji zasadniczy sens pozostał bez zmian (utrata statusu osoby bezrobotnej z dniem 01.10.2009 r.), to stwierdzone w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. wady prawa materialnego wykluczały zastosowanie trybu określonego w art. 146 § 2 k.p.a.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania dotyczących niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim niewyjaśnienia adresatowi decyzji w oparciu o jakie dowody organ ustalił przesłanki orzeczenia co do istoty sprawy, tj. nieprzeprowadzono i niepowołano jakiegokolwiek dowodu na okoliczność ustalenia, że odwołujący od dnia 1 października 2009 r. podjął naukę w systemie dziennym, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wszczął postępowanie po złożeniu w dniu [...] rudnia 2009 r. oświadczenia na piśmie, które zawierało informację o tym, że J. K. podjął z dniem 1 października 2009 r. naukę w systemie dziennym i następnie organ ten wydał - obecnie uchyloną – decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. o pozbawieniu skarżącego stratusu osoby bezrobotnej .
Z akt sprawy faktycznie wynika, że organ ten nie zgromadził żadnych innych dowodów, jednak oświadczenie złożone przez stronę na piśmie ma również, w świetle przepisu art. 75 k.p.a., moc dowodu i było ono wystarczającym dowodem do rozstrzygnięcia sprawy w kwestii związanej ze statusem bezrobotnego. Oświadczenie strony złożone na piśmie zaliczyć należy do środka dowodowego osobowego, czyli takiego, w którym źródłem informacji jest osoba, która złożyła w sprawie pisemne oświadczenie.
Odnośnie zarzutu dotyczącego pozbawienia strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, to ponieważ wyznaczane były sztywne i krótkie terminy do zapoznania się z aktami sprawy, organ odwoławczy ustalił, że faktycznie powiadomienie z dnia 25 sierpnia 2010 r. wyznaczające termin do zapoznania się z aktami sprawy do dnia 31 sierpnia 2010 r., dotarło do adresata w dniu 30 sierpnia 2010 r., jednak na prośbę J. K. o przedłużenie terminu, termin ten został przedłużony do dnia 17 września 2010 r., tak więc miał on zagwarantowaną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, przed wydaniem przez organ decyzji.
Nie zasługuje ponadto na uwzględnienie zarzut, że zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2010 r. ponownie nie spełnia wszystkich wymogów, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Decyzja w podstawie prawnej prawidłowo powołuje, m.in. przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zaś w uzasadnieniu przytacza brzmienie tych przepisów oraz wyjaśnia odwołującemu się, z jakich powodów należało pozbawić go z dniem 1 października 2009 r. statusu osoby bezrobotnej.
Od decyzji tej J. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając jej:
1/ naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oparcie rozstrzygnięcia o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy i zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego;
2/ naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniu skarżącego z dnia 7 czerwca 2010 roku, w którym cofnął podanie z dnia 14 grudnia 2009 roku zawierające wniosek o przerwanie stażu.
W oparciu o wyżej wymienione zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Starosty K. w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi strona podnosiła, iż organy obu instancji nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego celem ustalenia, czy rzeczywiście skarżący rozpoczął z dniem 1 października 2009 r. naukę w systemie dziennym.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda nie rozważył jaki wpływ na poczynione ustalenia faktyczne miało oświadczenie skarżącego z dnia 7 czerwca 2010 r. w przedmiocie cofnięcia podania z dnia 14 grudnia 2009 r. o przerwaniu stażu z dniem 1 października 2009 r. Podanie z 2009 r. zostało na skarżącym wymuszone przez pracownika Powiatowego Urzędu Pracy. Uzyskał od pracownika PUP informacje, że niezłożenie takiego podania wywoła w stosunku do niego negatywne skutki prawne.
Podnosił również, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniu skarżącego z dnia 7 czerwca 2010 r. , w którym skarżący cofnął podanie z dnia 14 grudnia 2009 r., zawierające wniosek o przerwanie stażu z dniem 1 października 2009 r.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Stosownie zaś do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1269), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi przepis art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle tego też przepisu sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt: FSK
2326/04). Przyznane sądowi administracyjnemu uprawnienia kontrolne pozwalają mu na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi uzasadniającymi jej usunięcie z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie kontroli sądu podlega zasadność uchylenia decyzji administracyjnej po wznowieniu postępowania i wydania decyzji merytorycznej takiej samej treści jak decyzja poprzednia.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest szczególną instytucją pozwalającą na wzruszenie decyzji ostatecznej. Stanowi ono, podobnie jak inny nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnych - stwierdzenie nieważności ostatecznego aktu administracyjnego (decyzji lub postanowienia), wyjątek od ogólnej zasady stabilności orzeczeń administracyjnych wynikającej z art. 16 k.p.a. i może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy orzeczenie dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a.
Procedura trybu wznowieniowego uregulowana jest w art. 145-152 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że postępowanie w tym zakresie podzielone zostało na dwa etapy. W pierwszym z nich badane są wymogi formalne wniosku o wznowienie postępowania m.in. to, czy:
- wniosek pochodzi od strony;
- wniosek złożony jest w nieprzekraczalnym terminie wskazanym w art. 148 k.p.a.;
- podstawę wznowienia, na której oparty jest wniosek stanowi przynajmniej jedna z okoliczności określonych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a.
J. K. jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej podał, iż Starosta K. nie zawiadomił go o toczącym się z urzędu postępowaniu oraz uniemożliwił mu zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania, a także pozbawiony był prawa do zgłoszenia wniosków dowodowych. Wniosek o wznowienie został złożony w ciągu miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o istnieniu decyzji ostatecznej o utracie statusu bezrobotnego i obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Powyższe okoliczności dały podstawę do wydania w dniu [...] marca 2010 r. postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wydanie takiego postanowienia na zasadzie art. 149 § 1 k.p.a. otworzyło drogę do przeprowadzenia kolejnego etapu postępowania wznowieniowego - postępowania rozpoznawczego, którego celem zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. było ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Stwierdzając, iż nie zachodzą podstawy określone w art. 145 § 1 lub art. 145a organ stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. wydaje decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji. Dopiero po wykazaniu, że przesłanki wznowieniowe zachodzą, organ przystępuje do rozstrzygania sprawy.
Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powołał się na przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, oznaczającą, że bez własnej winy nie brał udziału w . postępowaniu, w którym wydano decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej.
Z brzmienia przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jednoznacznie wynika, że okolicznościami podlegającymi badaniu we wznowionym postępowaniu są: "niebranie udziału" oraz "brak winy" 'strony.
Fakt "niebrania udziału" przez stronę w postępowaniu nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, gdyż w aktach administracyjnych brak jest zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, pouczenia o przysługujących mu uprawnieniach z tego tytułu i zawiadomienia o możliwości przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, i istoty sprawy.
O drugiej przesłance podstawy wznowienia 'postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to jest braku winy strony można mówić w przypadku niedopuszczenia strony do uczestnictwa, w przypadku, gdy strona prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz o czynnościach w postępowaniu wyjaśniającym nie mogła wziąć udziału z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia, jak również gdy strona nie mogła brać udziału w istotnych czynnościach procesowych z powodów od niej niezawinionych.
Sformułowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. "bez winy strony" oznacza brak jakiejkolwiek, nawet najmniejszej winy w doprowadzeniu do nieuczestniczenia w postępowaniu administracyjnym.
Organ pierwszoinstancyjny uznał argumenty strony, iż bez swojej winy nie brała czynnego udziału w postępowaniu zmierzającym do pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej i po wznowieniu postępowania ponownie dokonał merytorycznej oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Bezsporne w sprawie jest, iż J. K. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna i decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Starosta K. uznał go za osobę bezrobotną oraz fakt uczestniczenia w stażu od dnia 6 maja 2099 r. do dnia 5 listopada 2009 r.
Dnia 14 grudnia 2009 r. skarżący złożył oświadczenie woli, iż z dniem 1 października 2009 r. podjął naukę w systemie dziennym i z tą też datą przerwał staż.
Tego oświadczenia w części dotyczącej podjęcia nauki skarżący nie cofnął, gdyż jego pismo z dnia 7 czerwca 2010 r. dotyczyło cofnięcia oświadczenia woli o przerwaniu z dniem 1 października 2009 r. stażu, który odbywał się w P. [...] w L.
Sprawa administracyjna dotycząca kwestii odbywania stażu jest objęta odrębnym postępowaniem i nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W związku z powyższymi oświadczeniami woli skarżącego, zadaniem organów obydwu instancji było ustalenie czy skarżący z datą 1 października 2009 r. utracił status osoby bezrobotnej oraz dostosowanie do ustalonego stanu faktycznego odpowiedniego przepisu materialnoprawnego ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415).
Organ I instancji do wydanej w dniu [...] maja 2010 r. decyzji zastosował przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] grudnia 2009 r. orzekającą na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 i 7 ustawy o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r., jednocześnie orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2009 r. na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.
Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że osobą bezrobotną jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej (...), nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych.
Prawidłowo organy obu instancji prowadząc postępowanie wznowieniowe, oceniły oświadczenie woli złożone przez skarżącego dnia 14 grudnia 2009 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. Wyraźnie J. K. oświadczył, iż podjął naukę w systemie dziennym z dniem 1 października 2009 r. Skarżący, który uczestniczył czynnie we wszczętym postępowaniu wznowieniowym i miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie na każdym etapie postępowanie administracyjnego, nie negował tego oświadczenia.
Dlatego nie można zgodzić się z argumentacją skarżącego zawartą w skardze, iż organy administracji naruszyły art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. , ponieważ nie przeprowadziły postępowania dowodowego dla ustalenia, czy skarżący w rzeczywistości rozpoczął naukę w systemie dziennym z dniem 1 października 2009 r. i na jakiej uczelni.
W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego (art. 75 § 1 k.p.a.). Przydatność dowodu i trafność wyboru właściwego środka dowodowego winna być oceniana w zależności od okoliczności sprawy, charakteru dokumentu prywatnego oraz rodzaju budzących wątpliwość okoliczności wynikających z jego treści.
W świetle tych zasad organ zasadnie uznał, że złożone przez skarżącego oświadczenie o podjęciu nauki w systemie dziennym jest prawdziwe i złożone w jego prawidłowo rozumianym interesie.
W ocenie Sądu sposób przeprowadzenia tego dowodu oraz jego ostateczna ocena były zgodnie z art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a. oraz art. 76 § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu, trudno uznać by J. K. złożył fałszywe oświadczenie o podjęciu nauki w systemie dziennym tym bardziej, iż w karcie rejestracyjnej bezrobotnego oraz w informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy, które osobiście podpisał, informowany był o ujemnych konsekwencjach zatajenia danych, które mają wpływ na pozostawanie w statusie bezrobotnego. Dlatego zasadnie organ administracji ograniczył postępowanie dowodowe w sprawie tylko do tego oświadczenia. Również Sąd uważa, że prawidłowo Starosta K. po wznowieniu postępowania, uchylił swoje poprzednie orzeczenie z dnia [...] grudnia 2009 r. jako wadliwe, naruszające przepisy prawa materialnego i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, wydał orzeczenie odpowiadające przepisom prawa.
Jeżeli podczas wznowionego postępowania okaże się, że poprzednio wydana decyzja była wadliwa materialnie, a nie tylko formalnie (przez wadę procesową powodującą wznowienie), to organ prowadzący postępowanie wznowieniowe nie może zastosować trybu z art. 146 § 2 k.p.a. Zwrotu "decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej" nie można interpretować niezgodnie z zasadą legalności, czyli tak, że jeżeli tylko zasadniczy sens decyzji pozostaje bez zmian, to można zignorować jej wady materialne. W konsekwencji naruszenie prawa, o którym mowa w art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 2 k.p.a., jest naruszeniem prawa procesowego leżącym u podstaw danego postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Zamiejscowy w Krakowie z dnia 19 listopada 1994 r. sygn. akt SA/Kr 9/4).
Podzielając wyrażony przez Sąd pogląd, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów obu instancji, iż decyzja Starosty K. z dnia [...] grudnia 2009 r. zawierała wady prawne, gdyż powoływała jako podstawę materialnoprawną – art. 33 ust. 4 pkt 3 i 7, 8, 11 ustawy. Decyzja ta była następstwem złożonego przez skarżącego podania z dnia 14 grudnia 2009 r. , w którym informował o przerwaniu stażu z dniem 1 października 2009 r. w związku z podjęciem nauki w systemie dziennym. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż staż ten J. K. odbył w całości i zakończył go 5 listopada 2009 r. Nieprawidłowo więc organ pierwszoinstancyjny jako podstawę pozbawienia J. K. statusu osoby bezrobotnej wskazał art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wznowienia postępowania , organ nie mógł zastosować przepisu art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i pozostawić w obrocie prawnym decyzji naruszającej przepisy prawa materialnego.
Jak już wyżej Sąd wskazywał, prawidłowym przepisem prawa, na podstawie którego należało orzec w sprawie jest art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, który organ właściwy w sprawie, wydając nową decyzję zastosował. Wprawdzie sentencja decyzji "starej" i nowo wydanej jest taka sama, jednak różnią się one podstawą prawną, na mocy której zostały wydane.
Nie zasługuje na aprobatę Sądu, zarzut naruszenia przez Wojewodę L. przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia, dlaczego organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniu skarżącego z dnia 7 czerwca 2010 r. Sąd stwierdza, iż decyzja Wojewody zawiera obszerny wywód, dlaczego przy wydaniu "nowej decyzji" oparto się o oświadczenie strony z dnia 14 grudnia 2009 r. i dlaczego to ono miało decydujące znaczenie przy rozstrzygnięciu sprawy co do istoty, a nie tak jakby chciał J. K. - jego oświadczenie woli z dnia 7 czerwca 2010 r. Argumenty użyte przez organ odwoławczy przy ocenie decyzji pierwszoinstancyjnej co do istoty sprawy są tak sformułowane, że strona mogła je bez trudu zrozumieć i zapoznać się z przesłankami faktycznymi i prawnymi, którymi kierował się organ.
W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło