III SA/Lu 63/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku zaznaczając, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że dysponuje bardzo skromnym majątkiem oraz że posiada znaczne zobowiązania finansowe, bowiem spłaca trzy kredyty, w tym dwa zaciągnięte na zakup środków transportu, zaś trzeci stanowi debet na karcie powstały w wyniku poboru środków na remont samochodu. Miesięczne zobowiązania z tego tytułu skarżący określił na kwotę [...] zł. Skarżący wskazał również, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą musi opłacać ZUS. W dalszej części wniosku skarżący podał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, działka o pow. [...] arów oraz samochód marki [...]. Oświadczył, że na miesięczne dochody rodziny w łącznej kwocie ok. [...] zł – [...] zł składa się renta żony w wysokości [...] zł oraz dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w kwocie ok. [...] – [...] zł. Skarżący podał również, że koszty miesięcznego utrzymania jego i żony wynoszą ok. [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Przy czym oceniając możliwości płatnicze skarżącego w sprawie niniejszej, referendarz miał na uwadze, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych również w sprawie III SA/Lu 62/14. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do wymagalnych kosztów sądowych należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, /za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi/, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz.2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszty sądowe w sprawie III SA/Lu 62/14 kształtują się identycznie. Porównanie wielkości kosztów sądowych występujących w przedmiotowej sprawie (przy uwzględnieniu kosztów postępowania w sprawie III SA/Lu 62/14) do sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Koszty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego i powszechnego obowiązku ich ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną (np. osób bez dochodów, nieposiadających majątku). W realiach przedmiotowej sprawy, oceniając możliwości płatnicze skarżącego ponoszenia w toczącym się postępowaniu kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego sytuacja majątkowa i finansowa nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, osiąga stałe dochody, posiada majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, działka o pow. [...] arów) oraz nieruchomy (samochód marki [...]), co nie pozwala uznać go za osobę ubogą. W ocenie referendarza, wysokość miesięcznego dochodu rodziny wynoszącego ok. [...] – [...] zł, przy kosztach utrzymania koniecznego, określonych na kwotę [...] zł miesięcznie, zezwala na opłacenie wpisu sądowego w kwocie [...] zł oraz pozostałych ewentualnych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Odnosząc się do argumentu skarżącego o konieczności spłaty trzech kredytów w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie stwierdzić należy, że zobowiązania te nie mogą zostać uznane za koszty utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny, ponieważ są to koszty prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (kredyty zostały zaciągnięte na zakup i remont samochodów służących prowadzeniu działalności gospodarczej). Podobnie opłata składek na ubezpieczenie społeczne do ZUS wiąże się z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej. Oceniając zdolności płatnicze strony nie można również pominąć faktu, że skarżący oprócz domu posiada mieszkanie, które może wykorzystywać (np. poprzez wynajem) w sposób przynoszący dochód. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.