III SA/Lu 63/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-05-07

Skład orzekający: Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo ponoszonych zobowiązań kredytowych i kosztów związanych z działalnością gospodarczą, skarżący posiada stabilną sytuację majątkową i finansową, obejmującą dochody, nieruchomości oraz ruchomości, co pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący Z. D. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B.P. dotyczącą wykonywania transportu drogowego bez licencji. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dochody, zobowiązania kredytowe związane z działalnością gospodarczą oraz posiadany majątek. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł skuteczny sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] 2013 r., Nr [...] w przedmiocie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji w zakresie wniosku Z. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 24 grudnia 2013 r. Z. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B.P.z dnia [...] 2013 r., Nr [...], w przedmiocie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 lutego 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że na miesięczne dochody rodziny składa się renta żony skarżącego w wysokości[...] zł oraz dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w kwocie ok [..]. zł – [...] zł. Z kwoty tej opłaca trzy kredyty, w tym dwa zaciągnięte na zakup środków transportu, trzeci zaś stanowi debet na karcie powstały w wyniku poboru środków na remont samochodu. Skarżący wskazał, że miesięczne zobowiązania z tego tytułu wynoszą [...] zł. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżący opłaca również ZUS. Skarżący podniósł, że w skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 100 m2, mieszkanie o powierzchni [...]m2, działka o powierzchni[...] arów oraz samochód marki M.V. Skarżący podniósł również, że koszty miesięcznego utrzymania rodziny wynoszą ok [...] zł. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie ustawowym sprzeciw, w którym podniósł, że spłata zaciągniętych zobowiązań nie pozwala mu na odłożenie jakiejkolwiek sumy. Kredyty zostały zaciągnięte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, co w konsekwencji wiąże się z utrzymaniem rodziny. Opłaty ponoszone na rzecz ZUS również stanowią wydatek konieczny. Skarżący podniósł również, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza wiąże się z kosztami zakupu paliwa oraz koniecznością bieżących napraw i ubezpieczeń. Ponadto wskazał, że nie jest w stanie czerpać korzyści finansowych z posiadanego mieszkania, bowiem zamieszkuje je syn skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), wskutek wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd. W niniejszej sprawie nie było podstaw do odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza, zatem został on wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do otrzymania prawa pomocy i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczeń skarżącego wynika, że rodzina skarżącego uzyskuje dochód w łącznej kwocie ok [...]zł – [...] zł miesięcznie, skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, działkę o powierzchni [...]arów oraz samochód marki M.V. Powyższe okoliczności wskazują, że sytuacja materialna skarżącego jest stabilna pod względem majątkowym i finansowym, a opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy tylko w zakresie częściowym – w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na koszty sądowe składają się opłaty sądowe (wpis i opłata kancelaryjna) oraz zwrot wydatków (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania, do kosztów sądowych należy wpis od skargi, który wynosi 320 zł. Sąd uwzględnił także fakt, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu w tej samej wysokości w sprawie III SA/Lu 62/14. Odnosząc kwotę wpisu w rozpoznawanej sprawie oraz w sprawie III SA/Lu 62/14 do miesięcznych dochodów i wydatków rodziny skarżącego, stwierdzić należy brak podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe, osiąga stałe dochody i posiada majątek nieruchomy oraz ruchomy. Miesięczny dochód rodziny wynosi [..]. zł – [...] zł, natomiast po odjęciu kwoty przeznaczonej na koszty utrzymania i na spłatę rat kredytów [...] zł), pozostaje kwota [...] zł. W świetle przytoczonych okoliczności stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło