III SA/Lu 63/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca), Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2024 r. Rektor Uniwersytetu [...], po rozpatrzeniu odwołania T. H., utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W roku akademickim 2021/2022 T. H. rozpoczął jednolite magisterskie stacjonarne studia na kierunku prawo, prowadzonym na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] (zwanym dalej: "WPiA [...]"). Na V semestrze studiów T. H. trzykrotnie wnioskował o przywrócenie terminów zaliczenia z trzech przedmiotów. Dziekan WPiA [...], uwzględniając wszystkie wnioski studenta wyrażał zgodę na przywrócenie terminów zaliczenia zaległych przedmiotów. Na V semestrze studiów T. H. także czterokrotnie występował o wydłużenie sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej, początkowo do dnia 19 stycznia 2024 r. (zgodnie z wnioskiem z dnia 20 grudnia 2023 r), następnie do dnia 15 lutego 2024 r. (zgodnie z wnioskiem z 22 stycznia 2024 r.) – przedłużenia te dotyczyły zaliczeń i egzaminów z IV semestru studiów, a następnie do dnia 15 marca 2024 r. (zgodnie z wnioskiem z dnia 29 lutego 2024r.) i do dnia 28 marca 2024 r. (zgodnie z wnioskiem z dnia 15 marca 2024 r.) - przedłużenia te dotyczyły obowiązkowych zaliczeń przedmiotów z V semestru studiów. Ostatecznie w przedłużającej się do 28 marca 2024 r. sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej T. H. nie uzyskał jednak zaliczeń z trzech przedmiotów: z prawa finansowego, prawa cywilnego cz. II i postępowania karnego. Od lutego 2024 r. T. H. nie uczestniczył także w zajęciach dydaktycznych zaplanowanych w semestrze letnim. Kolejny wniosek T. H. z dnia 3 kwietnia 2024 r. o wydłużenie sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej do 19 kwietnia 2024 r. nie został uwzględniony. Rektor [...] w piśmie z dnia 26 kwietnia 2024 r. wyjaśnił, iż brak podstaw do zmiany stanowiska Prodziekana WPiA [...] w tym przedmiocie. W tym stanie faktycznym decyzją z dnia 30 kwietnia 2024 r. Dziekan WPiA [...] (dalej: "organ I instancji") skreślił T. H. z listy studentów V semestru jednolitych studiów magisterskich, stacjonarnych, kierunek prawo, prowadzonych na WPiA [...], z powodu stwierdzenia braku udziału studenta w zajęciach i nieuzyskania zaliczenia V semestru studiów. W podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał między innymi art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, ze zm., obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.), dalej też jako " Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce" lub "ustawa" oraz § 30 ust. 1,ust. 3 pkt 1) Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...], stanowiącego Załącznik do Uchwały Nr XXIV-26.5/19 Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 24 kwietnia 2019 r. w sprawie regulaminu studiów (dalej: "Regulamin studiów"). Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją § 13 pkt 1-2 Regulaminu studiów student zobligowany jest uczestniczyć w zajęciach dydaktycznych, terminowo uzyskiwać zaliczenia oraz składać egzaminy i wypełniać inne obowiązki wynikające z programu kształcenia. Zgodnie z § 24 ust 1 Regulaminu studiów warunkiem zaliczenia semestru/roku jest spełnienie wszystkich wymagań objętych programem studiów dla danego okresu nauki. W myśl z kolei postanowień Pisma Okólnego Nr 2/2023 Rektora [...] z dnia 21 lutego 2023 r. w sprawie szczegółowej organizacji roku akademickiego 2023/2024 zimowa sesja zaliczeniowo-egzaminacyjna trwała od 5 do 18 lutego 2024 r., zaś egzaminy i zaliczenia poprawkowe z zimowej sesji zaliczeniowo- egzaminacyjnej, zaplanowano na okres do dnia 29 lutego 2024 r. Organ I instancji uzasadniał, że pomimo faktu, iż Dziekan WPiA [...] wielokrotnie przywracał T. H. terminy egzaminów oraz stale przedłużał terminy sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej, student nie otrzymał zaliczeń z trzech przedmiotów: postępowanie karne, prawo cywilne cz. II, prawa finansowe i nie brał udziału w zajęciach dydaktycznych odbywających się od lutego br. W tych okolicznościach wydanie przedmiotowej decyzji jest uzasadnione i zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa. Pismem z dnia 3 czerwca 2024 r., T. H. (dalej też jako "skarżący", "strona skarżąca"), działający przez pełnomocnika, złożył odwołanie od decyzji organu I instancji do Rektora [...] (dalej też jako "organ odwoławczy"). Pełnomocnik skarżącego zarzuciła organowi I instancji między innymi brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wybiórcze traktowanie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niedokonanie rzetelnej analizy dowodów w zakresie istotnym z punktu widzenia przedmiotu sprawy, w tym w szczególności zignorowanie przedłożonych zaświadczeń w postaci: zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 kwietnia 2024 r. wystawionego przez dr n. med. A. C. - specjalistę psychiatrii, uzupełnionego w dniu 29 kwietnia 2024 r., z którego wynika, że z uwagi na obecny stan psychiczny skarżącego wskazana jest przerwa w zajęciach na uczelni od 28 lutego do 31 maja 2024 r., co nie jest równoznaczne z zamknięciem pacjenta w domu, czy też zaświadczenia z dnia 30 kwietnia 2024 r. wystawionego przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 1 w Lublinie o hospitalizacji skarżącego od dnia 25 kwietnia 2024 r. Pełnomocnik zarzuciła organowi I instancji także: dowolną ocenę dowodów; błędne ustalenia faktyczne nieznajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności w zakresie niezależnych od T. H. powodów niezaliczenia postępowania karnego, prawa cywilnego cz. II oraz nieuczestniczenia w zajęciach dydaktycznych odbywających się od lutego 2024 r; pomijanie postępów skarżącego w nauce, w tym zaliczenie w terminie czterech dni, o które ostatnio przedłużono skarżącemu sesję zaliczeń z języka angielskiego na ocenę bardzo dobrą i postępowania administracyjnego na ocenę dostateczną plus oraz zdania w tej sesji wszystkich egzaminów, po uprzednim uzyskaniu z tych przedmiotów zaliczeń, w tym prawa podatkowego na ocenę dobrą plus; nieudzielenie skarżącemu należytych wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych związanych z prowadzonym postępowaniem o skreślenie go z listy studentów i - niezapewnienie czynnego udziału skarżącego w postępowaniu na każdym jego stadium. Pełnomocnik skarżącego na etapie postępowania odwoławczego w piśmie z dnia 1 sierpnia 2024 r. złożyła wnioski dowodowe, w tym o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2024 r. wnioski dowodowe zostały uwzględnione. Rektor [...] odnosząc się do stanowiska odwołania w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w sytuacji, w której student nie uzyska zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, uczelnia może dokonać skreślenia go z listy studentów. Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów w następstwie niezaliczenia semestru ma zatem charakter uznaniowy. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak dowolności, lecz jest ograniczone regulacjami Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przepisami wewnętrznymi uczelni (Regulaminem studiów) z jednej strony, z drugiej zaś strony odpowiednio stosowanymi, przy zachowaniu autonomii uczelni, regulacjami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy podnosił, że na gruncie przedmiotowej sprawy bezspornym i istotnym jest, że wielokrotnie przekraczane i następnie przywracane od września 2023 r. terminy zaliczenia zajęć, terminy wydłużenia sesji egzaminacyjno-zaliczeniowej bezskutecznie upłynęły z dniem przedłużenia sesji po raz czwarty, w dniu 28 marca 2024 r., tj. w terminie, o którym T. H. wiedział. Rektor [...] zaakcentował również, że fakt niezaliczenia trzech przedmiotów i niezaliczenia V semestru studiów nie był przez skarżącego podważany, oraz że jest to okoliczność bezsporna i znajduje potwierdzenie w danych zamieszczonych w karcie okresowych osiągnięć studenta. Organ odwoławczy podnosił, że twierdzenia skarżącego co do wielokrotnie podejmowanych prób ustalenia z prowadzącym zajęcia dr M. Z. terminu zaliczenia przedmiotu prawo cywilne cz. II nie znalazły oparcia w zgromadzonym sprawie materiale dowodowym. Skarżący nie przedstawił również żadnego rodzaju dowodu potwierdzającego takiego rodzaju okoliczności. Także zarzut skarżącego co do uniemożliwienia mu w dniu 27 marca 2024 r. zaliczenia przedmiotu postępowanie karne nie potwierdził się. Rektor [...] wyjaśnił, że z zeznań świadka, przesłuchanego na wniosek pełnomocnika skarżącego, na rozprawie w dniu 10 września 2024 r. - mgr P. W., prowadzącego przedmiot postępowanie karne wynika, że T. H. nie uczęszczał na zajęcia przez cały semestr, bez zgody prowadzącego zmieniał grupy ćwiczeniowe i dopiero po terminie sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej, pod koniec marca 2024 r., na ostatnim dyżurze przed Świętami Wielkanocnymi zgłosił się na konsultacje, w trakcie których ustalił z mgr P. W. wymogi zaliczenia nieobecności oraz zaliczenia przedmiotu, na termin którego nie stawił się. To był jedyny i ostatni kontakt mgr P. W. z T. H.. Do zaliczenia przedmiotu nie doszło, bowiem T. H. nie podjął żadnej aktywności w tym zakresie i nie skontaktował się już więcej z prowadzącym przedmiot. Organ odwoławczy wskazał również, iż niezasadne okazały się zarzuty strony skarżącej co do wymiany korespondencji e-maliowej pomiędzy skarżącym a Prodziekanem WPiA [...] dotyczącej wyrażenia zgody na przedłużenie terminu zaliczenia przedmiotu, a jakiego, to strona skarżąca nie sprecyzowała. Rektor [...] wyjaśnił również, że wbrew zarzutom odwołania organ nie kwestionował faktu wydania T. H. zwolnień lekarskich. Wątpliwości organu budziła wyłącznie okoliczność wykorzystywania przez skarżącego zwolnień lekarskich w sposób niezgodny z ich celem, poprzez aktywny udział studenta w wielu publicznych wydarzeniach organizowanych na Uniwersytecie w okresie wystawionego zwolnienia, w tym w wydarzeniach rangi międzynarodowej. Niemniej jednak stan zdrowia skarżącego nie podlegał i nie podlega ocenie organu. Rektor [...] podkreślił, że niezaliczenie aż trzech przedmiotów i w konsekwencji V semestru studiów, będące podstawą do skreślenia z listy studentów ma charakter obiektywny i nie jest uzależniony od winy studenta. T. H. nie spełniając określonych wymogów nie mógł kontynuować kształcenia na [...]. Organ odwoławczy zauważył również, że skarżący był studentem studiów prowadzonych w formie stacjonarnej, w ramach których co najmniej połowa punktów ECTS objętych programem kształcenia jest uzyskiwana w ramach zajęć z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich i studentów (art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Wyjaśnił, że skarżący nie mógł także skorzystać z warunkowego wpisu na kolejny semestr, gdyż zgodnie z postanowieniami Regulaminu studiów jest to możliwe w stosunku do studenta, który nie uzyskał zaliczenia lub nie złożył egzaminu z wynikiem pozytywnym z co najwyżej dwóch przedmiotów objętych planem studiów w danym okresie. W ocenie Rektora [...] weryfikacja decyzji I instancji w granicach wyznaczonych podniesionymi zarzutami, nie daje podstaw by stwierdzić, że w sprawie doszło do wadliwego zastosowania art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce czy dokonania błędnych ustaleń faktycznych. Niniejsza decyzja mając wprawdzie uznaniowy charakter nie zawiera jednak w sobie cech dowolności i podjęta została po wszechstronnym oraz dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Wszystkie wnioski dowodowe pełnomocnika strony skarżącej zostały uwzględnione. Organ dał wiarę wszystkim dokumentom załączonym do akt sprawy oraz zeznaniom świadków, które były swobodne, spójne i logiczne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że T. H. nie zaliczył prawa finansowego i nie podjął nawet próby przystąpienia do zaliczenia dwóch pozostałych przedmiotów, w konsekwencji czego zasadnie został skreślony z listy studentów. T. H. reprezentowany przez pełnomocnika G. H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, na ostateczną decyzję Rektora [...] z dnia 28 października 2024 r. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: 1) niezastosowanie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako k.p.a., w sytuacji pozbawienia T. H. udziału w postępowaniu przed organem I instancji, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art: 15 k.p.a., przez co skarżący nie mógł uczestniczyć zarówno w zbieraniu materiału dowodowego jak i nie miał możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i zajęciem stanowiska w sprawie, zwłaszcza co do podjętych przez niego kroków mających na celu kontakt z osobami prowadzącymi zajęcia w celu uzyskania zaliczeń, i co do wyznaczanych przez Prodziekana terminów przedłużenia sesji z datami uniemożliwiającymi uzyskanie wymaganych zaliczeń; 2) naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: - wydanie przez Prodziekana WPiA [...] sprzecznej z rozwiązaniem "przedłużenia sesji" i niemożliwej do wykonania decyzji z dnia 15 marca 2024 r. o przedłużeniu T. H. sesji na zaliczenie 5 przedmiotów do 28 marca 2024 r., obejmującej faktycznie okres czterech dni przed Świętami Wielkanocnymi, a rodzącej w konsekwencji negatywne skutki dla skarżącego w postaci skreślenia go z listy studentów; - przekroczenie swobodnej oceny dowodu z zeznań świadka dr M. Z. poprzez błędne uznanie, iż T. H. nie podjął żadnego rodzaju aktywności zmierzającej do uzyskania zaliczenia z przedmiotu prawo cywilne, w sytuacji gdy z zeznań świadka jednoznacznie wynika, że wysłał w tej sprawie e-mail, na który świadek nie odpowiedział, odbierając go jako wiadomość o charakterze informacyjnym, podczas gdy T. H. czekał na odpowiedź wykładowcy odnośnie uzgodnienia zaliczenia; - przekroczenie swobodnej oceny dowodu z zeznań świadka P. W. poprzez błędne uznanie, iż do zaliczenia przedmiotu nie doszło, bowiem skarżący nie podjął żadnej aktywności w tym zakresie i nie skontaktował się już więcej z prowadzącym przedmiot, w sytuacji gdy na zaliczenie tego przedmiotu - zgodnie z decyzję Prodziekana, utrzymaną w mocy przez Rektora, w przedłużonej o 4 dni sesji miał tylko te jedne konsultacje, na które się zgłosił, zaś prowadzący nie zadał sobie trudu, aby sprawdzić jego wiedzę stosowanie do czasu, jakim wówczas dysponował, poza tym nie widział go w systemie, zgodnie z sugestią prowadzącego zaliczyć przedmiot mógłby na konsultacji za dwa tygodnie, na które T. H. się nie zgłosił, gdyż nie przedłużono mu sesji; - przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez błędne przyjęcie, iż strona skarżąca nie zajęła stanowiska względem niezaliczenia prawa finansowego, w sytuacji gdy podczas konsultacji T. H., przy zmienionych - w porównaniu do innych studentów - warunkach nie zaliczył tego przedmiotu, na jego zaliczenie umówił się z prowadzącą, jednakże z uwagi na postawę Prodziekana do zaliczenia tego nie doszło; - poczynienie dowolnych ustaleń odnośnie stanu zdrowia skarżącego przy podejmowaniu decyzji o niewyrażeniu zgody na zdalne zaliczenie przedmiotów, o nieprzedłużeniu sesji o kolejny termin w przedmiocie zaliczenia trzech przedmiotów i nieuprawnionym uznaniu, że stan zdrowia skarżącego nie przemawiał za zezwoleniem mu na przedłużenie sesji, podczas gdy do ustalenia tej okoliczności wymagane są wiadomości specjalne z zakresu medycyny, których organ I i II instancji nie posiadał i brak skrupulatnego uzasadnienia stanowiska organu jakoby stan zdrowia skarżącego nie przemawiał za przedłużeniem mu sesji o kolejny termin rozsądny termin i jedynym adekwatnym sposobem załatwienia niniejszej sprawy było skreślenie skarżącego z listy studentów, podczas gdy wydając decyzję mającą charakter uznania administracyjnego organ zobowiązany był do wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia przesłanek, które zadecydowały o załatwieniu sprawy skarżącego w obrany w decyzji sposób; - nieuwzględnienie dotychczasowego toku studiów skarżącego, któremu w I roku zbrakło kilka punków (siedem) do stypendium rektorskiego za osiągnięcia w nauce i który zajął czwarte miejsce w ogólnopolskim finale Olimpiady Historyczno-Prawnej im. [...]; - niewyjaśnienie z jakich obiektywnych przyczyn nie jest możliwe przedłużenie T. H. rozsądnego terminu sesji, bowiem za takie trudno uznać - wskazane w uzasadnieniu decyzji; - nieuprawnione kwestionowanie zaświadczeń lekarskich dotyczących stanu zdrowia T. H.; - przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że niezaliczenie trzech przedmiotów, kończących się egzaminem w kolejnym semestrze, przy zdaniu wszystkich egzaminów w V semestrze, nie rokuje zakończenia przez niego pomyślnie studiów; II. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez skreślenie skarżącego z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w terminie do 29 marca 2024 r., podczas gdy skreślenie skarżącego z listy studentów odbyło się w sposób dowolny bez wcześniejszego ustalenia istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, tj. wpływu złego stanu zdrowia skarżącego na niezaliczenie przez niego w terminie czterech dni pięciu przedmiotów. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu II instancji; - ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności wymienione w skardze dotyczące, w szczególności: uniemożliwienia T. H. zaliczenia trzech ww. przedmiotów oraz ocenę i wpływu tych okoliczności na niezaliczenie przez skarżącego V semestru studiów; - przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność przedstawienia przez T. H. wszystkich złożonych zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia i ocenę czy przedstawione zaświadczenia mogły być przedmiotem oceny przez organ I, jak i II instancji w ramach posiadanych przez Prodziekana i Rektora uprawnień; - zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przedstawiła argumentację na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach danej sprawy i na podstawie akt sprawy (art. 134 § 1 i art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") jest przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Ponadto w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. W świetle regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a sąd może wyjątkowo, z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przewidzianą w art. 106 § 3 p.p.s.a. możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu należy rozumieć jako odnoszącą się do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, a nie do sytuacji wystąpienia wątpliwości związanych z ustaleniami zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Innymi słowy przeprowadzenie uzupełniającego dowodu nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu administracyjnego jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych. Z tych względów wnioski skargi o ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności w skardze wymienione nie mogły zostać uwzględnione. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji stanowił art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z tym przepisem student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Zgodnie z art. 108 ust. 3 powołanej ustawy skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Regulacje te mają swoje odzwierciedlenie także w Regulaminie studiów, zgodnie z którym w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru lub roku studiów, dziekan może wydać decyzję o skreśleniu go z listy studentów lub - na wniosek studenta może wydać decyzję o warunkowym zezwoleniu na podjęcie studiów w następnym semestrze/roku lub zezwoleniu na powtarzanie semestru/roku studiów. Nie budzi wątpliwości, że decyzja w przedmiocie skreślenia wydawana na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ma charakter uznaniowy. Takie uregulowanie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni. Pozostawienie tej kwestii do swobodnego uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązania się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. Powyższe oznacza, że organ uczelni orzekając w konkretnej sprawie może, a nie musi skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie podlega jednak na ocenie słuszności czy celowości podjętego rozstrzygnięcia, a obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w tym, czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia, czy zachował prawa strony i czy wyważył słuszny interes społeczny i słuszny interes studenta. Wskazać również należy, że przyjęcie przez ustawodawcę w art. 108 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, że skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej prowadzi do wniosku, że prawodawca odstąpił od wcześniej stosowanej zasady (na tle poprzednich regulacji prawnych) odpowiedniego stosowana w indywidulanych sprawach studentów przepisów k.p.a. na rzecz stosowania przepisów k.p.a. wprost. Niemniej jednak nie każde naruszenie przepisów postępowania uzasadnia wyeliminowanie decyzji organu z obiegu prawnego. Zgodnie bowiem z regulacją art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć z kolei prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego. W okolicznościach niniejszej sprawy sąd nie dopatrzył się naruszenia zarówno przepisów postępowania w takim stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ani przepisów prawa materialnego, jak też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie nie był przez stronę skarżącą kwestionowany fakt braku uzyskania w V semestrze studiów zaliczenia z trzech przedmiotów: prawa finansowego, prawa cywilnego cz. II i postępowania karnego. Warunkiem zaliczenia semestru/roku jest spełnienie wszystkich wymagań objętych programem studiów dla danego okresu nauki. Student zalicza zajęcia w terminach przewidzianych planem studiów oraz składa egzaminy w sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej zgodnie z jej harmonogramem (§ 24 ust. 1 i 2 Regulaminu studiów). Zgodnie z kolei z § 26 ust. 3 Regulaminu studiów warunkiem zaliczenia przedmiotu jest udział studenta w przewidzianych planem studiów zajęciach dydaktycznych, uzyskanie pozytywnych ocen z prac objętych tymi zajęciami oraz złożenie egzaminu/zaliczenia z wynikiem pozytywnym, jeśli jest przewidziany w programie studiów. Zgodnie z § 31 ust. 1 Regulaminu studiów warunkowy wpis na kolejny semestr/rok (z jednoczesnym obowiązkiem powtórzenia niezaliczonego przedmiotu/ów) może otrzymać student, który nie uzyskał zaliczenia lub nie złożył egzaminu z wynikiem pozytywnym z co najwyżej dwóch przedmiotów objętych planem studiów w danym okresie (...). Zatem podstawa materialna, o której mowa w art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, do skreślenia skarżącego z listy studentów zaistniała. Skarga koncertuje się zasadniczo na zarzutach co do braku tych zaliczeń z przyczyn od skarżącego niezależnych i złej woli organu w umożliwieniu studentowi z problemami zdrowotnymi, co potwierdzały dołączone do akt zwolnienia lekarskie i orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, kontynuowania tej nauki i wyznaczenia takich terminów sesji zaliczeniowej, jak wskazano "rozsądnych", aby te zaliczenia były możliwe do uzyskania. W ocenie sądu jednak przedłożone akta sprawy przeczą stanowisku skargi zarówno co do braku uwzględnienia indywidualnej sytuacji skarżącego, złej woli po stronie organu jak i, co już wyżej zasygnalizowano, naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie podjętych przez organ rozstrzygnięć. Przede wszystkim zauważyć należy, że student powinien znać nie tylko swoje prawa ale i obowiązki. Zgodnie z art. 107 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce student jest obowiązany w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów. Przywołane wyżej regulacje § 24 ust. 1 i 2 i § 26 ust. 3 Regulaminu studiów są z art. 107 ust. 2 ustawy kompatybilne. Podstawowym obowiązkiem studenta jest zatem uczestniczenie w zajęciach, szczególnie studenta studiów stacjonarnych, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy (art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz uzyskiwanie zaliczeń i składanie egzaminów w terminach objętych harmonogramem studiów. Zgodnie z powołanym we wstępnej części uzasadnienia pismem okólnym nr 2/2023 Rektora [...] z dnia 21 lutego 2023 r. zimowa sesja zaliczeniowo-egzaminacyjna roku akademickiego 2023/2024 trwała od 5 do 18 lutego 2024 r., zaś egzaminy i zaliczenia poprawkowe z zimowej sesji zaliczeniowo- egzaminacyjnej, zaplanowano na okres do dnia 29 lutego 2024 r. W świetle postanowień Regulaminu studiów w uzasadnionych przypadkach (np. niepełnosprawność, choroba lub poważny przypadek losowy), dziekan może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej, w tym na uzyskanie zaliczeń i egzaminów poprawkowych. W okolicznościach niniejszej sprawy tak też się stało, albowiem w zakresie V semestru oba wnioski skarżącego z dnia 29 lutego 2024 r. i z dnia 15 marca 2024 r. o przedłużenie sesji zaliczeniowo- egzaminacyjnej, do których skarżący dołączył dokumentacje lekarską zostały rozpatrzone pozytywnie. Zwrócenia uwagi w tym miejscu wymaga, że skarżący pierwszy wniosek o przedłużenie sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej dotyczącej V semestru złożył w ostatnim jej dniu (29 lutego 2024 r. był końcem sesji poprawkowej). Pomimo tego dostał dodatkowy czas na uzyskanie zaległych zaliczeń aż do 28 marca 2024 r. Kwestia właściwego zadysponowania dodatkowym czasem była tylko i wyłącznie w gestii studenta. Z akt sprawy nie wynika również prezentowane w skardze i na rozprawie stanowisko, że student uzyskał w istocie przedłużenie sesji tylko o 4 dni i to przed Świętami Wielkanocnymi. W 2024 r. Święta Wielkanocne były 31 marca i 1 kwietnia 2024 r. Skarżący uzyskał przedłużenie sesji do 28 marca 2024 r. Z akt wynika, że wniosek o przedłużenie sesji z dnia 15 marca 2024 r. został rozpoznany 20 marca 2024 r., a pierwszy wniosek skarżącego z dnia 29 lutego 2024 r. został rozpoznany w dniu 4 marca 2024 r. Skarżący nie miał więc tylko czterech dni na uzyskanie zaległych zaliczeń. Pełnomocnik skarżącego wskazała na rozprawie, że skarżący zapoznał się z decyzją Prodziekana o przedłużanie sesji co do pierwszego wniosku w dniu 11 marca 2024 r., a co do drugiego wniosku w dniu 21 marca 2024 r. Nie wskazała jednak z jakich przyczyn skarżący nie mógł uzyskać wcześniej informacji na ten temat, chociażby drogą telefoniczną. Słusznie przy tym zauważa organ, że okres sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej zarezerwowany jest na zdanie egzaminów, nie zaś na przyswajanie wiedzy. Ponadto z powołanego przepisu Regulaminu studiów nie wynika ani obowiązek dziekana w tym zakresie ani to ile razy taka zgoda może zostać wyrażona. Trafnie jest też stanowisko organu, że ani z przepisów ustawy ani z przepisów Regulaminu studiów nie wynika, aby student studiów stacjonarnych, w tym także student ze stwierdzoną niepełnosprawnością mógł skorzystać z uprawnień całkowicie zwalniających go z zajęć. Oczywistym też jest, że studia polegają na progresywnym zdobywaniu wiedzy oraz jej cyklicznej weryfikacji przez system zaliczeń i egzaminów. W tych okolicznościach zarzuty skargi co do "niemożliwych do wykonania" decyzji o przedłużeniu sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej jest nieuzasadniony. W ocenie sądu, istotne jednak pod kątem oceny legalności zaskarżonej decyzji, jest to, że organy, tak jak tego wymaga zasada prawdy obiektywnej podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodzić się należy ze skarżącym, że przed organem I instancji uchybiono przepisom postępowania administracyjnego poprzez pozbawienia skarżącego prawa do czynnego w nim udziału. Jednakże skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np. orzeczenia w sprawach sygn. akt: II OSK 329/22, LEX nr 3818205, I OSK 1748/21 LEX nr 3821961, czy IV SA/Po 715/24, LEX nr 3814552). W okolicznościach niniejszej sprawy strona skarżąca takiego związku nie wykazała, a przebieg postępowania odwoławczego utrwalony w aktach, w którym skarżący działający przez swojego pełnomocnika aktywnie uczestniczył, konwaliduje uchybienia organu I instancji. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy nie badał wyłącznie legalności decyzji wydanej w I instancji, ale ponownie rozpatrzył całą sprawę, uwzględniając nie tylko ustalone w I instancji okoliczności faktyczne i prawne, ale także te podniesione na etapie postępowania odwoławczego. Wszystkie wnioski dowodowe zgłoszone przez pełnomocnika T. H. zostały dopuszczone i przeprowadzone (w tym wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, wezwanie i przesłuchanie w charakterze świadków pracowników [...] czy zobligowanie władz WPiA o dołączenie do akt sprawy stosownej dokumentacji). Tym samym zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) jest nieuprawniony. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Organ wyrodził trafne wnioski z zeznań prowadzących zajęcia pracowników [...], o przesłuchanie których wnioskował skarżący (skarżący zasadnicze zarzuty stawiał w zakresie uniemożliwienia zaliczenia przedmiotów: postępowanie karne i prawo cywilne cz.II). Istotnie ze znajdującego się w aktach sprawy jednorazowego e-maila skierowanego do prowadzącego zajęcia z prawa cywilnego z dnia 7 lutego 2024 r. nie sposób wyprowadzać wniosków pełnomocnika skarżącego o chęci umówienia się na zaliczenie przedmiotu, a twierdzenia pełnomocnika o czekaniu na odpowiedź na nieskonkretyzowaną w treści wiadomość świadczy tylko o braku staranności po stronie skarżącego w prowadzeniu swoich spraw. Z dołączonego do akt wydruku przedmiotowego e-maila wynika jedynie, że skarżący ma problemy zdrowotne poza tym ma nieobecności w 100% na zajęciach i zobligowany jest uzyskać zaliczenia z 5 przedmiotów oraz zdać 2 egzaminy o czym będzie rozmawiał z Prodziekanem WPiA [...]. Tym samym trafna jest ocena organu oddawczego, że od 7 lutego 2024 r. do 28 marca 2024 r. skarżący nie wykazał się aktywnością w zakresie umówienia się na zaliczenie tego przedmiotu. Trafna jest również ocena organu odwoławczego w zakresie zarzutu strony co do uniemożliwienia skarżącemu zaliczenia przedmiotu - postępowanie karne, na zajęcia z którego, co istotne, skarżący u tego prowadzącego przez cały semestr nie uczęszczał, a jak wyżej wskazano obowiązkiem studenta jest uczestnictwo w zajęciach i ewentualne zaliczenie nieobecności. Skarżący nie zaprzeczył także ustaleniom organu, że na zaliczenie tego przedmiotu skarżący zgłosił się dopiero 27 marca 2024 r., a więc pod koniec drugiego z przedłużonych terminów sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej. Trudno zatem nie zgodzić się z organem odwoławczym, że i w tym zakresie skarżący nie podjął żadnej aktywności. W konsekwencji więc brak zgody na kolejne przedłużenie sesji zaliczeniowo- egzaminacyjnej do 19 kwietnia 2024 r., zgodnie z podaniem z dnia 3 kwietnia 2024 r. ma swoje racjonalne uzasadnienie. Pełnomocnik skarżącego zarzuca, iż organ nie wyjaśnił dlaczego wyznaczenie kolejnego "rozsądnego terminu" przedłużenia sesji zaliczeniowo - egzaminacyjnej było niemożliwe. Po pierwsze jednak skarżący sam tego terminu w istocie nie wskazuje, a po drugie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił skarżącemu szczegółowo dlaczego kolejne przedłużenie sesji nie ma uzasadnienia, odwołując się między innymi do harmonogramu działania uczelni, okresu trwania poszczególnych semestrów, podjętej przez skarżącego aktywności. Skarżący nie może pomijać, że jego obowiązkiem było zaliczyć określony etap kształcenia do 18 lutego 2024 r. Skarżącemu stworzono możliwość uzyskania zaliczeń do 28 marca 2024 r., a więc przyznano mu w efekcie dodatkowy ponad miesięczny termin, który nie przyniósł jednak zamierzonego skutku. Nie można więc oczekiwać od organów uczelni niekończącego się uprzywilejowania skarżącego, co byłoby w istocie dyskryminujące względem innych studentów [...], zwłaszcza gdy, jak wskazano, z przepisów Regulaminu wynika jedynie możliwość przedłużenia sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej w uzasadnionych przypadkach. Podnoszone natomiast w skardze okoliczności co do umiejętności skarżącego, uzyskania zaliczeń z innych przedmiotów, czy zdania obowiązkowych w V semestrze egzaminów pozostają bez znaczenia dla wyniku sprawy niniejszej. Brak uzyskania zaliczeń z prawa cywilnego cz.II, postępowania karnego i prawa finansowego jest okolicznością niesporną. W ocenie sądu dokonując kontroli decyzji uznaniowej wydanej w przedmiotowej sprawie nie może też ujść uwadze całościowe spojrzenie na zachowanie organu względem skarżącego. Otóż nie bez znaczenia pozostaje fakt, że poza przedłużeniem sesji zaliczeniowo-egzaminacyjnej w V semestrze studiów w okresie wcześniejszym, T. H. przywracano również terminy zaliczenia poszczególnych egzaminów (podanie z dnia 1 września 2023 r.), jak też udzielano zgody na indywidualną organizację studiów (podanie z dnia 31 października 2022 r.), jak również przedłużano sesję zaliczeniowo - egzaminacyjną (podania z dnia 20 grudnia 2023 r. i z dnia 22 stycznia 2024 r.) właśnie z uwagi na sytuację zdrowotną studenta. W związku z powyższym nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skargi, że nie stworzono skarżącemu realnej możliwości uzyskania zaliczeń i kontynuowania nauki, oraz że nie rozważano słusznego interesu studenta. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy uczelni podeszły do skarżącego indywidualnie i rozważyły wszystkie okoliczności faktyczne danej sprawy, dając temu wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi organy nie podważały też składanych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich. Organy dokonały ich oceny w zakresie obiektywnej możliwości skarżącego uzyskania zaliczeń i wyprowadził z nich trafne wnioski. Organy rozważył również możliwość warunkowego wpisu skarżącego na kolejny semestr, w świetle regulacji Regulaminu studiów (§ 31 ust. 1) i trafnie uznały, że nie ma ku temu normatywnej podstawy. W ocenie sądu, organy wyjaśniły, jakie to wartości przemawiają za skreśleniem skarżącego z listy studentów i dlaczego pozostawienie go na studiach nie jest możliwe. Wybór podjętego rozstrzygnięcia został poprzedzony ustaleniem wszystkich istotnych w danej sprawie okoliczności faktycznych, przy dopuszczeniu jako dowodów wszystkiego co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wszystkie wnioski dowodowe skarżącego zostały w postępowaniu odwoławczym uwzględnione, przy czynnym udziale strony skarżącej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przekonujące i spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Z tych przyczyn brak podstaw do podzielnia zarzutów skargi w zakresie naruszenia wskazanych tam przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, czy art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.