III SA/Lu 632/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. O. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania o zameldowanie na pobyt stały postanawia: odmówić L. K. przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 15 stycznia 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, uczestnicy postępowania L. K. i D. O. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączone zostały następujące dokumenty: zaświadczenie z dnia 9 stycznia 2013 r. o wysokości wynagrodzenia matki uczestników; zaświadczenie urzędu pracy z dnia 14 stycznia 2013 r. o zarejestrowaniu L. K. jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku; zawiadomienie spółdzielni mieszkaniowej z dnia 25 września 2012 r. o wysokości czynszu; faktura VAT za energię elektryczną; faktura VAT za gaz oraz dwa wyciągi bankowe z rachunków bankowych prowadzonych dla uczestnika postępowania L. K. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy L. K. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i niepracującym bratem (uczestnikiem postępowania D. O.). W skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2, poza tym wnioskujący jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają innych nieruchomości, ani żadnych zasobów pieniężnych. Wnioskujący o udzielenie prawa pomocy wykazał, że jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie za pracę matki w wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Z mocy art. 12 ustawy p.p.s.a., ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Z powyższego unormowania wynika, że o przyznanie prawa pomocy może również ubiegać się osoba, która tak jak wnioskujący o przyznanie prawa pomocy jest uczestnikiem postępowania toczącego się przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W myśl art. 246 ( 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych osoby wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez wnioskującego wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony (uczestnika postępowania) obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona (uczestnik postępowania) jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie uczestnika zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania oceny jego możliwości poniesienia kosztów postępowania w tej sprawie. Dla oceny zdolności płatniczych uczestnika znaczenie miały informacje dotyczące jego sytuacji finansowej tuż przed złożeniem wniosku o prawo pomocy. Dołączone do wniosku o prawo pomocy wyciągi z rachunków bankowych uczestnika dotyczyły bądź opisu transakcji za jeden dzień (wyciąg z Banku [...]), bądź opisu transakcji za krótki dziesięciodniowy okres (wyciąg z [...]Banku [...]). Z dokumentów tych wynikało, iż uczestnik dokonywał spłaty kart kredytowych, jak również dokonywał wpłat na konto, co nie miałoby miejsca gdyby nie posiadał jakichkolwiek dochodów. W związku z powyższym, pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. wezwano uczestnika do złożenia dokumentów źródłowych odnoszących się do jego sytuacji materialnej, w tym: odpisów jego zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za ostatnie dwa lata kalendarzowe i wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy przed złożeniem wniosku o prawo pomocy. Wezwanie to uczestnik otrzymał w dniu 24 stycznia 2013 r. (k-70 akt sprawy) i pozostało ono bez odpowiedzi. Uczestnik nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w powyższym wezwaniu. W przedstawionej sytuacji stwierdzić należy, że uczestnik nie wyjaśnił wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej (w szczególności co do sytuacji finansowej przed złożeniem wniosku o prawo pomocy, a także dotyczących źródła finansowania spłaty kart kredytowych i innych operacji finansowych). Analiza oświadczenia uczestnika złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy prowadzi do wniosku, iż wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, nie przedstawił on swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący, pełny. Uznać należy, że uczestnik nie nadsyłając żądanych dokumentów, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawił swoją sytuację materialną w sposób fragmentaryczny, co uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe poniesienia przez niego w niniejszej sprawie kosztów postępowania. Z uwagi na powyższe, nie można ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jak też częściowym, określone art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.