III SA/Lu 636/14
WyrokWSA w Lublinie2014-11-27
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni mniejszej niż przysługująca mu według norm zaludnienia, ale który zamierza go wykupić, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni mniejszej niż przysługująca mu według norm zaludnienia, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, nawet jeśli zamierza wykupić ten lokal. Organy administracji nie mogą odmówić przyznania pomocy finansowej z powodu braku określonych dokumentów, jeśli nie wezwały wcześniej policjanta do ich uzupełnienia.Stan faktyczny
Policjant Z. K. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, który zamierzał wykupić od Gminy. Organy policji odmówiły przyznania pomocy, argumentując, że prawo do lokalu zostało już zrealizowane i że skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów. Policjant w skardze podniósł, że zajmowany lokal nie spełnia norm zaludnienia, a katalog dokumentów jest przykładowy. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję L. Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Ś. Zasądzono od L. Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję L. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr[...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] L. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Ś. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] o odmowie przyznania Z. K. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W dniu [...] lutego 2014 r. Z. K. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w Ś. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w miejscowości R. D. nr [...], składającego się z 3 izb o powierzchni mieszkalnej 48,7 m2. Do wniosku skarżący dołączył umowę najmu lokalu z dnia [...] czerwca 2013 r. zawartą pomiędzy Gminą R. a skarżącym oraz aneks do umowy z dnia [...] września 2013 r., uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż wyżej wymienionego lokalu mieszkalnego Z. K. w trybie bezprzetargowym, fakturę VAT z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w Ś. odmówił Z. K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu Komendant stwierdził, że w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 864), dalej jako rozporządzenie, określone są dokumenty, które należy złożyć, aby uzyskać pomoc finansową. Z. K. nie załączył do wniosku żadnego z dokumentów wymienionych we wskazanym powyżej przepisie, a zatem brak było podstaw do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. K. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że katalog dokumentów wskazany w § 3 ust. 2 rozporządzenia ma charakter przykładowy. Skarżący podkreślił, że dołączył do wniosku dokumenty potwierdzające ubieganie się o uzyskanie lokalu mieszkalnego od Gminy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...] L. Wojewódzki Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z § 3 ust. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia wynika, że do wniosku o przyznanie pomocy finansowej dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu rodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną. Podstawowym prawem funkcjonariusza w służbie stałej jest prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem przysługujących norm zaludnienia. Zastępczą formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego jest pomoc finansowa. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), dalej: ustawa o Policji, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy, Komendant Wojewódzki Policji podniósł, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w Ś. przydzielił Z. K. lokal mieszkalny, położony w R. nr [...]. Lokal ten nie odpowiada przysługującym funkcjonariuszowi i jego rodzinie normom zaludnienia, jednak skarżący w oświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2006 r. wyraził zgodę na przydział takiego mieszkania.
W związku z likwidacją Posterunku Policji w R. została wszczęta procedura wygaszenia prawa trwałego zarządu KWP w Lublinie dla nieruchomości położonej w R. nr [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Starosta Ś. wygasił trwały zarząd KWP w Lublinie dla w/w nieruchomości.
Komendant podkreślił, że skarżący w niniejszej sprawie nie ubiega się o uzyskanie lokalu mieszkalnego, tylko dokonuje wykupu lokalu mieszkalnego, zajmowanego na podstawie umowy najmu z dnia [...] czerwca 2013 r., zawartej pomiędzy skarżącym i Gminą R. Powyższe doprowadzi do zmiany tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, z najmu na własność. Tymczasem z przepisów wynika, że celem pomocy finansowej jest uzyskanie lokalu mieszkalnego.
W skardze sądowej na powyższą decyzję, Z. K. wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 94 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 1 rozporządzenia;
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w chwili składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej, nie dysponował lokalem mieszkalnym otrzymanym na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Skarżący podkreślił, że aktualnie zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu z Gminą R. Organy policji nie realizują zatem wobec skarżącego ustawowego prawa do lokalu.
Skarżący podkreślił, że przez uzyskanie lokalu mieszkalnego rozumie się odpłatne nabycie. Uchwałą z dnia [...] grudnia 2013 r. Rada Gminy R. przyznała skarżącemu prawo pierwokupu lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w R. nr [...]. Wykup mieszkania jest nabyciem w drodze umowy sprzedaży określonej przepisami kodeksu cywilnego, zawartej w formie aktu notarialnego.
Skarżący podniósł również, że katalog dokumentów wskazany w § 3 ust. 2 rozporządzenia ma charakter przykładowy. Skarżący stwierdził, że dołączył do wniosku dokumenty potwierdzające ubieganie się o uzyskanie lokali mieszkalnego – wykup lokalu od Gminy: umowę najmu wraz z aneksem, uchwałę w sprawie sprzedaży lokalu, fakturę VAT.
W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Komendant Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], którą L. Komendant Wojewódzki Policji odmówił Z. K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Skarżący prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wywodzi z okoliczności przekazania nieruchomości położonej w R. [...] Gminie R., w związku z likwidacją Posterunku Policji w R. i zaprzestania przez organ realizacji prawa skarżącego do lokalu mieszkalnego, którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.
L. Komendant Wojewódzki Policji uważa natomiast, że skarżącemu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie przysługuje, ponieważ jego prawo do lokalu mieszkalnego zostało już zrealizowane decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...]. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie ubiega się o uzyskanie lokalu mieszkalnego, ale ma zamiar kupić lokal zajmowany na podstawie umowy najmu, czyli zmierza do zmiany tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Z akt sprawy wynika, że skarżący pełni służbę w Komisariacie Policji w P., zajmuje stanowisko dzielnicowego. We wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w miejscowości R. D. nr [...], składającego się z 3 izb o powierzchni mieszkalnej 48,7 m2, w tym powierzchnia pokoi 28,80 m2. W chwili składania wniosku, skarżący zajmował w/w lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu z dnia [...] czerwca 2013 r., zawartej z Gminą R. (k. 14 akt adm.). W lokalu tym mieszka z żoną i trójką małoletnich dzieci.
W myśl art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Przepis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji określając uprawnienie policjanta do uzyskania pomocy finansowej wiąże je z obowiązkiem organu administracji publicznej przewidzianym w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Pomoc finansowa jest skutkiem niedopełnienia przez właściwy organ obowiązku przyznania policjantowi w służbie stałej na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego o powierzchni uwzględniającej uprawnienia funkcjonariusza w zakresie przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej z racji zajmowanego stanowiska służbowego, z jednoczesnym uwzględnieniem ilości członków rodziny policjanta.
Funkcjonariuszowi nie przyznaje się pomocy finansowej, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Taką negatywną przesłankę stanowi posiadanie przez policjanta w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji).
W świetle powyższych regulacji, stwierdzić należy, że warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego należy wiązać z taką sytuacją, w której policjant spełnia przesłankę do uzyskania lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Jeżeli zaś policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu , określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. W konsekwencji taki policjant nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej przewidzianej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.
W sytuacji natomiast, gdy policjant nie dysponuje lokalem odpowiadającym normom powierzchni mieszkalnej, może on otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, co w konsekwencji oznacza, że może otrzymać pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowę domu.
Zwrócić należy również uwagę na § 4 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1170), z którego wynika, że przydział lokalu o powierzchni mieszkalnej mniejszej od przysługującej zgodnie z normami zaludnienia nie pozbawia policjanta prawa do uzyskania lokalu o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący zajmuje ten sam lokal mieszkalny, najpierw na podstawie decyzji o przydziale, następnie na podstawie umowy najmu, który nie odpowiada przysługującej mu normie zaludnienia. Powierzchnia mieszkalna, jaką dysponuje rodzina skarżącego wynosi 28,80 m2. Skarżącemu przysługuje tymczasem 5 norm zaludnienia, czyli powierzchnia mieszkalna mieszcząca się w przedziale 35 – 50 m2.
Zgodnie bowiem z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. W myśl § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, dla policjanta posiadającego rodzinę przyjmuje się po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o którym mowa w art. 89 ustawy o Policji, z zastrzeżeniem pkt 3 i 4. Z § 2 ust. 1 pkt 3 i 3 rozporządzenia wynika, że liczba przysługujących norm zaludnienia związana jest z grupą zaszeregowania przypisaną stanowisku służbowemu, na które policjant został mianowany.
W myśl art. 89 ustawy o Policji członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym:
1) małżonek;
2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia;
3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.
Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że skarżącemu przysługuje pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1, ponieważ powierzchnia przydzielonego mieszkania jest mniejsza od przysługującej, zgodnie z normami zaludnienia.
Nie zasługują na uwzględnienie argumenty organu pierwszej instancji, który odmowę przyznania pomocy finansowej uzasadnił brakiem dokumentów, o których mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia.
Z § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta. Stosownie do przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia, do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności:
1) zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej albo
2) wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, albo
3) w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu, albo
4) pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Organ powinien dokładnie określić, jakie dokumenty mają być złożone i zakreślić stosowny termin, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Stwierdzone uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem przepisów ustawy o Policji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Wobec tego, że tymi samymi uchybieniami dotknięte jest decyzja Komendanta Powiatowego w Ś. z dnia [...] lutego 2014 r., sąd uchylił także i to orzeczenie na postawie art. 135 p.p.s.a.
Organy administracji ponownie rozpoznając sprawę szczegółowo rozważą okoliczności niniejszej sprawy i uwzględnią powyższe uwagi.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło