III SA/Lu 636/25
WyrokWSA w Lublinie2026-03-12
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Agnieszka Kosowska, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Powiatu w Parczewie mogła pozbawić drogę powiatową nr 1607 L kategorii drogi powiatowej i zaliczyć ją do kategorii dróg gminnych na podstawie art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych, mimo że droga ta stała się drogą powiatową przed wejściem w życie przepisów o tzw. kaskadowym przekazywaniu dróg?Ratio decidendi
Rada Powiatu w Parczewie była uprawniona do podjęcia uchwały na podstawie art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych, ponieważ droga nr 1607 L była drogą powiatową, a przesłanki do zastosowania tego przepisu wynikające z uprzedniego zaistnienia sytuacji określonych w art. 10 ust. 5 i 5a u.d.p. zostały spełnione. Okoliczność, że droga stała się drogą powiatową przed wejściem w życie przepisów o kaskadowym przekazywaniu dróg, nie ma wpływu na legalność uchwały, o ile w dniu jej podejmowania istniała właściwa podstawa prawna. Ponadto, droga nr 1607 L nie spełnia definicji drogi powiatowej zgodnie z art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a jej charakterystyka odpowiada drodze gminnej.Stan faktyczny
Gmina Parczew wniosła skargę na uchwałę Rady Powiatu w Parczewie z dnia 28 listopada 2024 r., nr VIII/48/2024, która pozbawiła drogę powiatową nr 1607 L kategorii drogi powiatowej i zaliczyła ją do kategorii dróg gminnych. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących kaskadowego przekazywania dróg, wskazując m.in. na brak podstawy prawnej dla takiego przekazania, gdyż droga stała się drogą powiatową przed wejściem w życie odpowiednich przepisów. Rada Powiatu wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, twierdząc, że zarzuty są bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w części dotyczącej drogi powiatowej w granicach Gminy Parczew, a w pozostałej części (dotyczącej drogi w Gminie Dębowa Kłoda) odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant: Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi Gminy Parczew na uchwałę Rady Powiatu w Parczewie z dnia 28 listopada 2024 r., nr VIII/48/2024 w przedmiocie pozbawienia kategorii drogi powiatowej I. oddala skargę w części dotyczącej drogi powiatowej w granicach Gminy Parczew; II. odrzuca skargę w pozostałej części.
Zaskarżoną uchwałą z dnia 28 listopada 2024 r., nr VIII/48/2024 Rada Powiatu w Parczewie pozbawiła kategorii drogi powiatowej i zaliczyła do kategorii dróg gminnych drogę powiatową nr 1607 L Michałówka — Stępków o dł. 3,677 km (od km 0+000 do km 3+677) - odcinek 3213 m położony jest w Gminie Parczew, odcinek 464 m położony jest w Gminie Dębowa Kłoda. W treści uchwały jako jej podstawę prawną wskazano art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 107) oraz art. 10 ust. 5c i 5d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 320, aktualnie Dz. U. z 2025 r., poz. 889, dalej powoływanej także jako "u.d.p.").
W uzasadnieniu projektu uchwały wskazano na regulację zawartą w art. 10 ust. 5c-5f ustawy o drogach publicznych. Wyjaśniono, że Sejmik Województwa Lubelskiego uchwałą nr XVII/293/2020 z dnia 27 lipca 2020 r. pozbawił kategorii drogi wojewódzkiej drogę nr 818 na odcinku od km 0+000 do km 40+598 (od drogi wojewódzkiej nr 815 do drogi krajowej nr 82) leżącą na terenie powiatów Parczewskiego i Włodawskiego. Tym samym przekazanemu przez Województwo Lubelskie odcinkowi dawnej drogi wojewódzkiej nr 818 została przypisana z mocy prawa kategoria drogi powiatowej na odcinku 15,539 km na terenie Powiatu Parczewskiego. Z treści art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych wynika, że rada powiatu może, w drodze uchwały pozbawić kategorii drogi powiatowej odcinek drogi powiatowej lub odcinki dróg powiatowych o proporcjonalnej długości do odcinka drogi wojewódzkiej, o którym mowa w art. 10 ust. 5a ustawy, a odcinki pozbawione kategorii drogi powiatowej zostają zaliczone do kategorii dróg gminnych. Ustawodawca odniósł przesłankę proporcjonalności wyłącznie do długości kilometrażowej liczonej zgodnie z faktycznym przebiegiem drogi.
W związku z tym dokonano oceny czy droga powiatowa nr 1607 L Michałówka — Stępków o dł. 3,677 km - odcinek 3213 m położony w Gminie Parczew i odcinek 464 m położony w Gminie Dębowa Kłoda spełnia przesłanki zaliczenia jej do kategorii drogi powiatowej. Z analizy przebiegu drogi powiatowej wynika, że droga ta nie spełnia warunków określonych w art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Przedmiotowa droga stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r. na mocy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 z późn. zm.). Droga rozpoczyna swój przebieg w miejscowości Michałówka (od drogi wojewódzkiej nr 815) na terenie Gminy Parczew, a kończy w miejscowości Stępków (do drogi wojewódzkiej nr 819) na terenie Gminy Dębowa Kłoda. Nie stanowi ona połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Droga ta w kontekście analizy układu komunikacyjnego utworzonego przez wszystkie drogi powiatowe na terytorium powiatu nie tworzy z istniejącą siecią dróg powiatowych jakiegokolwiek powiązania i nie jest jej rozwinięciem oraz nie jest styczna z jakąkolwiek drogą powiatową poprzez utworzenie ciągu drogi powiatowej, który byłby zgodny z jej definicją. Droga rozpoczyna się od drogi wojewódzkiej nr 815 i biegnie do drogi wojewódzkiej nr 819, które stanowią główne ciągi komunikacyjne. Istnieje fakultatywnie możliwość przedostania się tą drogą do siedziby powiatu. Jest to droga klasy L, która zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1518) jest przewidziana dla drogi gminnej, a nie dla drogi powiatowej. Droga powiatowa nr 1607 L jest drogą częściowo gruntową, żużlowo- szutrową o znaczeniu lokalnym, służącym potrzebom miejscowej ludności. Zarówno jej lokalizacja, przebieg, jak i rola w lokalnym układzie komunikacyjnym wskazują jednoznacznie na spełnienie kryteriów przewidzianych dla dróg gminnych Droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom, co potwierdza również jej przebieg na mapie. Brak więc spełnienia warunków z art. 6a ustawy o drogach publicznych.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, że Sejmik Województwa Lubelskiego pozbawił kategorii drogi wojewódzkiej na terenie Powiatu Parczewskiego odcinek drogi o długości 15,539 km. Rada Powiatu w Parczewie w tym samym trybie dnia 30 września 2021 r. podjęła uchwałę o pozbawieniu kategorii drogi powiatowej i zaliczeniu do kategorii dróg gminnych drogi powiatowej nr 1630 L ul. Polna o długości 1,712 km położonej na terenie miasta Parczewa. W ramach przedmiotowej uchwały przekazywana jest droga powiatowa nr 1607 L o długości 3,677 km, położona na terenie Gminy Parczew i Gminy Dębowa Kłoda na odcinku od km 0+000 do km 3+677. Ponadto Zarząd Powiatu w Parczewie przyjął jednocześnie projekty uchwał Rady Powiatu w sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej nr 1628 L (ul. Strażacka) o długości 0,336 km, drogi nr 1629 L (ul. Bema) o długości 0,306 km oraz drogi nr 1637 L (ul. Ogrodowa) o długości 0,502 km i o tym zamiarze powiadomił Burmistrza Parczewa. Łączna długość dróg, wobec których nastąpi pozbawienie kategorii drogi powiatowej wynosi 6,533 km. Zatem zachowano ustawowy warunek proporcjonalności określony w art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych kaskadowo przekazywanych dróg i odcinków dróg z odcinkiem uprzednio przekazanym przez Województwo Lubelskie, gdyż sumaryczna długość przekazywanych dróg jest mniejsza od długości otrzymanego odcinka.
O zamiarze podjęcia przez Radę Powiatu w Parczewie uchwały w trybie art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych Zarząd Powiatu w Parczewie, działając w oparciu art. 10 ust. 5d ustawy poinformował Burmistrza Parczewa i Wójta Gminy Dębowa Kłoda co najmniej na 30 dni przed podjęciem uchwały.
Zatem wypełnione zostały wszystkie określone w art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych przesłanki pozbawienia drogi nr 1607 L kategorii drogi powiatowej. Z uwagi na powyższe oraz fakt, że droga powiatowa nie posiada znaczącej roli w układzie transportowym, odbywający się nią ruch jest ruchem lokalnym i droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, po stronie Rady Powiatu Parczewskiego zaktualizowało się uprawnienie do podjęcia uchwały o pozbawieniu kategorii drogi powiatowej odcinka drogi o proporcjonalnej długości do odcinka uprzednio kaskadowo przekazanego przez Województwo Lubelskie.
Skargę na powyższą uchwałę nr VIII/48/2024 Rady Powiatu w Parczewie wniosła Gmina Parczew, zaskarżając wskazaną uchwałę w całości i zarzucając zaskarżonej uchwale naruszenie:
1. art. 10 ust. 5c u.d.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i pozbawienie kategorii drogi w oparciu o zasadę kaskadowości, podczas gdy podstawa rozstrzygania (podjęcia uchwały) wprowadzona została do porządku prawnego dopiero przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych (tj. od 9 lipca. 2015 r.), a przekazywana droga była w zarządzie Zarządu Powiatu przed tym terminem, a przez to źródło wyrażonego uprawnienia Rady Powiatu nie znajdowało oparcia w przepisach prawa, tj. we wcześniejszym przekazaniu kaskadowym;
2. art. 7 oraz art. 10 ust. 5c u.d.p., poprzez tendencyjny dobór dróg przekazanych Gminie Parczew, co skutkuje przyjęciem do zasobu dróg gminnych drogi o jakości odbiegającej od standardu dróg publicznych oraz o funkcji nieadekwatnej i wykraczającej poza ramy ustawowe przewidziane dla dróg gminnych;
3. art. 2a ust. 2 u.d.p., poprzez pozbawienie kategorii drogi powiatowej a co za tym idzie zaliczenie z mocy prawa do dróg gminnych drogi nie będącej własnością Powiatu Parczewskiego ani Gminy Parczew.
Powołując się na powyższe zarzuty, Gmina Parczew wniosła o stwierdzenie nieważności w całości uchwały Rady Powiatu w Parczewie z dnia 28 listopada 2024 r. nr VIII/48/2024 w sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej nr 1607 L położonej na terenie Gminy Parczew i Gminy Dębowa Kłoda oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że przedmiotem skargi jest uchwala w sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej nr 1607 L położonej na terenie Gminy Parczew i Gminy Dębowa Kłoda. Gmina Parczew wniosła skargę w trybie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. W świetle tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwalę do sądu administracyjnego. Legitymację do złożenia skargi ustawodawca oparł więc na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić zasadniczo podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Jest oczywiste, że zmiana kategorii drogi z powiatowej na gminną oznacza zarówno powiększenie zasobu własności gminy (zwiększenie jej majątku), jak i automatycznie wiąże się z powstaniem obciążeń w postaci konieczności wykonywania przez właściciela obowiązków zarządcy drogi. Okoliczność ta w pełni uzasadnia istnienie w sprawie interesu prawnego Gminy, który wedle Gminy został naruszony. Oznacza to, że przedmiot skargi oraz naruszenie interesu prawnego wyczerpują przesłanki legitymacji przedmiotowej i podmiotowej do wniesienia skargi w poddanej kontroli sądowej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Gmina Parczew podniosła, że zastosowanie trybu pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka tej drogi na podstawie art. 10 ust. 5c u.d.p. wymaga spełnienia określonego w ustawie trybu i przesłanek. W świetle regulacji art. 10 ust. 5 u.d.p. warunkiem sine qua non dokonania zmiany kategorii dróg w opisanym powyżej trybie tzw. kaskadowym jest wybudowanie nowej drogi krajowej oddanej do użytkowania, zastępującej odcinek dotychczasowy. Dotychczasowy odcinek zostaje pozbawiony dotychczasowe] kategorii i zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej ex lege. Dopiero taki stan może uruchomić dalszy kaskadowy mechanizm przekazywania dróg. W świetle bowiem art. 10 ust. 5a u.d.p. sejmik województwa może podjąć uchwalę o pozbawieniu odcinka drogi kategorii drogi wojewódzkiej, jeżeli odcinek ten nie spełni definicji drogi wojewódzkiej. Następnie, w myśl art. 10 ust. 5c u.d.p., rada powiatu może w drodze uchwały pozbawić kategorii drogi powiatowej odcinek drogi powiatowej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi wojewódzkiej, o którym mowa w ust. 5a. Ten odcinek drogi powiatowej zostaje zaliczony do kategorii drogi gminnej z mocy prawa.
W ocenie skarżącego, organ stanowiący powiatu stosując regulację z art. 10 ust. 5c u.d.p. nie ma swobody w kaskadowym pozbawieniu danego odcinka drogi dotychczasowej kategorii powiatowej. W zakresie swojego władztwa jest ograniczony nie tylko wymogami wskazanymi w art. 10 ust. 5c u.d.p., ale także jest uzależniony od uprzedniej dekategoryzacji tego odcinka jako drogi krajowej w wyniku wybudowania nowej drogi (art. 10 ust. 5 u.d.p.) i jego przekazania przez sejmik województwa (art. 10 ust 5a-5b u.d.p.). Nie może więc w trybie kaskadowym przekazać gminie dowolnego odcinka drogi powiatowej, nawet jeśli spełnia on przesłanki przekazania z art 10 ust. 5c u.d.p., ale tylko taki, który przekazano powiatowi w trybie kaskadowym uregulowanym w art. 10 ust. 5-5b u.d.p. Dopiero wówczas aktualizuje się kompetencja stanowiąca rady powiatu z art. 10 ust. 5c u.d.p.
Droga objęta zaskarżoną uchwałą, jak to zostało wskazane uzasadnieniu do projektu uchwały, stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r. na mocy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Nowelizacja ustawy z dnia 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 870) dodała w art. 10 ust. 5a i następne (w tym ust. 5c), które ustaliły możliwość tzw. kaskadowego trybu przekazywania własności dróg publicznych, poprzez ich dekategoryzację. Gmina stoi jednak na stanowisku, że brak jest podstawy do przekazania drogi w tym trybie, jeżeli Powiat objął ją w zarząd przed rozpoczęciem obowiązywania przedmiotowego przepisu i to bez względu, jakie były okoliczności czy podstawy tego objęcia w zarządzanie. Organy władzy zgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawnego powinny działać w oparciu o przepisy stanowione, zgodnie z art. 7 Konstytucji RP. Jeżeli zatem Rada Powiatu chciałaby skorzystać z instytucji kaskadowego przekazania dróg, powinna tę instytucję stosować do dróg, które w tym samym trybie nabyła, czego jednak na gruncie zaskarżonej uchwały zweryfikować nie sposób.
Podsumowując skarżąca podkreśliła, że przewidziany w art. 10 ust. 5a-5f u.d.p. szczególny tryb pozbawiania dróg publicznych określonych kategorii (tzw. tryb kaskadowy) ma ograniczony zakres zastosowania, albowiem wiąże się z procedurami uchwałodawczymi zstępującego pozbawiania określonych odcinków dróg kategorii wyższej i zaliczania ich do kategorii niższej w związku z pierwotnym oddaniem do użytkowania nowego odcinka drogi krajowej i pozbawieniem dotychczasowego odcinka tego rodzaju drogi statusu drogi krajowej. W sprawie nie ziściły się warunki kaskadowego przekazania drogi powiatowej na podstawie art. 10 ust. 5c u.d.p. Przekazywany Gminie odcinek drogi powiatowej, objęty zaskarżoną uchwałą, nie powstał bowiem w wyniku wybudowania nowej drogi krajowej, zastępującej odcinek dotychczasowy i jej oddania do użytkowania. Nie został ex lege pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej na podstawie art. 10 ust. 5 u.d.p. Nie został też uruchomiony, bo też nie mógł zostać, jego dalszy kaskadowy mechanizm przekazywania jako drogi wojewódzkiej na podstawie art. 10 ust. 5a-5b u.d.p. W efekcie Rada Powiatu nie mogła podjąć zaskarżonej uchwały. Wadliwość, którą dotknięta jest zaskarżona uchwała, ma charakter istotny i przesądza o konieczności wyeliminowania jej z porządku prawnego, jako naruszającej w sposób istotny prawo.
Skarżąca podniosła również, że droga powiatowa nr 1607 L w części położonej na terenie Gminy Parczew posiada częściowo nieuregulowany stan prawny. Znajdujący się na działce ewidencyjnej nr 65 obręb Michałówka budynek mieszkalny wraz z ogrodzeniem znaczącą częścią posadowione są w pasie drogowym, ponadto na wysokości działki nr 38/2 część pasa drogowego stanowi własność prywatną. Wobec powyższego, niezgodnym z prawem byłoby przekazanie na rzecz Gminy drogi powiatowej, która posiada nieuregulowany stan prawny nieruchomości wchodzących w skład pasa drogowego. Zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa. Natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ust. 2 u.d.p.). Z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne może polegać na przenoszeniu własności między podmiotami wymienionymi w art. 2a u.d.p., wyłącznie w razie zmiany przynależności drogi publicznej do określonej kategorii. Oznacza to, że droga, która nie jest własnością gminy, nie może zostać zaliczona do dróg gminnych. Uchwała o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych winna być poprzedzona czynnościami zmierzającymi do przejęcia własności drogi przez podmiot publicznoprawny. Dlatego powiat nie ma prawa przekazywać gminie drogi, której nie jest właścicielem. Najpierw należy doprowadzić do zmian w strukturze własnościowej.
W ocenie skarżącej Gminy, kaskadowy system przekazywania dróg publicznych został systemowo wykorzystany do przekazania dróg o funkcjach nieadekwatnych dla danego poziomu lub dróg wymagających znacznych nakładów finansowych na ich naprawę. Na Gminę została przekazana droga o nieuregulowanym stanie prawnym i o standardzie konstrukcyjnym znacznie gorszym niż drogi gminne, a zatem wykorzystano procedury kaskadowego przekazania dróg do eliminacji z zasobu dróg o szczególnej problematyce. Jest to droga gruntowa, bez podbudowy, bez odwodnienia, przez lata nie były kierowane na jej polepszenie żadne istotne nakłady inwestycyjne, a jedynie droga była miejscowo remontowana. Szacunkowy koszt wykonania modernizacji tego odcinka może wynieść co najmniej 4 mln złotych.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu w Parczewie wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi w całości.
Organ podniósł, że stroną skarżącą jest Gmina Parczew, zaś przedmiotowa uchwała dotyczy pozbawienia kategorii drogi powiatowej nr 1607 L położonej na terenie Gminy Parczew i Gminy Dębowa Kłoda, a więc również poza obszarem Gminy Parczew. Droga ta miała długość 3,677 km (od km 0+000 do km 3+677) - odcinek 3213 m położony był w Gminie Parczew, zaś odcinek 464 m położony był w Gminie Dębowa Kłoda. Tym samym skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały w całości, stąd skarga powinna zostać odrzucona w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w związku z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. W przypadku braku podstaw do odrzucenia skargi, skarga powinna zostać oddalona z powodu bezzasadności. W ocenie organu zarzuty zawarte w skardze są chybione, zaś podnoszona argumentacja przedstawia własną ocenę strony skarżącej, wykraczającą poza ustawowe przesłanki tzw. kaskadowego pozbawienia kategorii drogi powiatowej, o których mowa w przepisie art. 10 ust. 5c i 5d ustawy o drogach publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę na wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego można wnieść w każdym czasie (art. 53 § 2a p.p.s.a.).
Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowi uchwała Rady Powiatu w Parczewie z dnia 28 listopada 2024 r., nr VIII/48/2024 o pozbawieniu kategorii drogi powiatowej i zaliczeniu do kategorii dróg gminnych drogi powiatowej nr 1607 L Michałówka — Stępków o dł. 3,677 km (od km 0+000 do km 3+677), przy czym odcinek 3213 m położony jest w Gminie Parczew, zaś odcinek 464 m położony jest w Gminie Dębowa Kłoda.
Nie budzi wątpliwości, że zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała stanowi prawo miejscowe, gdyż jej oddziaływanie skierowane jest bezpośrednio do innej jednostki samorządu terytorialnego i adresowane do nieokreślonej liczby oraz kategorii osób i podmiotów. Jest ona aktem zawierającym rozstrzygnięcie generalne – pozbawienie drogi określonej kategorii i skutkuje nadaniem tejże drodze z mocy prawa kategorii drogi gminnej. Zakwalifikowanie drogi do danej kategorii pociąga za sobą skutki prawne między innymi w postaci przejścia prawa własności, konieczności stosowania określonych przepisów prawa o ruchu drogowym. Powyższe oznacza, że tego typu uchwała wywiera skutki zewnętrzne, bowiem odnosi się do nieograniczonej liczby użytkowników i obowiązuje aż do jej uchylenia lub zmiany.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 107, dalej także jako "u.s.p.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis art. 79 ust. 1 zdanie pierwsze tej ustawy stanowi, że uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Jednocześnie treść art. 79 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym wskazuje, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią naruszenia prawa mające charakter istotny.
W świetle art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym legitymacja skargowa oparta na tym przepisie ma charakter szczególny, kwalifikowany. Wymaga nie tylko wskazania przez wnoszącego skargę normy prawa materialnego, kształtującej jego sytuację prawną, ale nadto wykazania, że zaskarżony akt oddziałuje na przysługujący skarżącemu interes prawny, który w ten sposób zostaje naruszony. Skarga stanowi środek ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia przez organ wydający akt z zakresu administracji publicznej. Do wniesienia skargi nie legitymuje jedynie stan zagrożenia naruszeniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1503/18 i powołane tam stanowisko doktryny na tle analogicznego przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).
Ze skargą może zatem wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej i naruszenie tego interesu.
Jest oczywiste, że zmiana kategorii drogi z powiatowej na gminną oznacza zarówno powiększenie zasobu własności gminy (zwiększenie jej majątku), jak i automatycznie wiąże się z powstaniem obciążeń w postaci konieczności wykonywania przez właściciela obowiązków zarządcy drogi. Okoliczności te w pełni uzasadniają dopuszczalność wniesionej w niniejszej sprawie skargi w części, w jakiej zaskarżona uchwała dotyczy drogi powiatowej w granicach skarżącej Gminy Parczew.
Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca Gmina Parczew, która zaskarżyła przedmiotową uchwałę w całości, nie wykazała, iż narusza ona jej własny, indywidualny i aktualny interes prawny tak co do żądania eliminacji uchwały z obrotu prawnego w całości, jak i odnośnie do tego odcinka drogi powiatowej, który przebiega w granicach Gminy Dębowa Kłoda. Zaskarżona uchwała obejmuje bowiem odcinki drogi przebiegającej przez dwie gminy, to jest Gminę Parczew oraz Gminę Dębowa Kłoda. Skoro zaś dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa, to brak wykazania tych okoliczności stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 29 marca 2023 r., sygn.. akt III SA/Wr 1005/21).
Z tych względów skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu w części dotyczącej drogi powiatowej w granicach Gminy Parczew. Natomiast w pozostałej części, dotyczącej pozbawienia kategorii drogi powiatowej jej odcinka przebiegającego w granicach Gminy Dębowa Kłoda skarga podlegała odrzuceniu, o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku.
Merytoryczne rozpoznanie skargi we wskazanej wyżej części skutkowało jej oddaleniem w tej części, stosownie do art. 151 p.p.s.a., a to wobec bezzasadności skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy art. 10 ust. 5c i ust. 5d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 u.d.p., odcinek drogi krajowej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej.
Sejmik województwa może, w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi wojewódzkiej odcinek drogi wojewódzkiej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi krajowej, o którym mowa w ust. 5. Ten odcinek drogi wojewódzkiej zostaje zaliczony do kategorii drogi powiatowej (art. 10 ust. 5a ustawy o drogach publicznych).
Z kolei w myśl art. 10 ust. 5c u.d.p., rada powiatu może, w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi powiatowej odcinek drogi powiatowej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi wojewódzkiej, o którym mowa w ust. 5a. Ten odcinek drogi powiatowej zostaje zaliczony do kategorii drogi gminnej. Stosownie zaś do ust. 5d art. 10 u.d.p. zarząd powiatu informuje wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o zamiarze podjęcia uchwały, o której mowa w ust. 5c, co najmniej na 30 dni przed jej podjęciem.
Przepisy ustawy o drogach publicznych w wyżej wymienionym brzmieniu, dotyczące tzw. kaskadowego przekazywania dróg publicznych, obowiązują od dnia 9 lipca 2015 r. Zostały wprowadzone na mocy ustawy z dnia 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 870).
Zaskarżoną uchwałą pozbawiono drogę nr 1607 L Michałówka — Stępków o długości 3,677 km kategorii drogi powiatowej. Właściwie zatem w ramach podstawy prawnej zaskarżonej uchwały powołano art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych.
Nie jest przy tym kwestionowane w sprawie, że przed podjęciem uchwały dopełniono wymogu zawiadomienia stosownie do art. 10 ust. 5d u.d.p. W szczególności o zamiarze podjęcia uchwały powiadomiono w terminie Burmistrza Parczewa (zawiadomienie k. 20 akt).
Niezasadne są natomiast podniesione w skardze zarzuty nieprawidłowego zastosowania art. 10 ust. 5c u.d.p., co zdaniem strony wynikało z braku oparcia we wcześniejszym przekazaniu kaskadowym.
W uzasadnieniu projektu uchwały trafnie zwrócono uwagę, że Sejmik Województwa Lubelskiego uchwałą nr XVII/293/2020 z dnia 27 lipca 2020 r. pozbawił kategorii drogi wojewódzkiej drogę nr 818 na odcinku od km 0+000 do km 40+598 (od drogi wojewódzkiej nr 815 do drogi krajowej nr 82) leżącą na terenie powiatów Parczewskiego i Włodawskiego. W konsekwencji przekazanemu przez Województwo Lubelskie odcinkowi dawnej drogi wojewódzkiej nr 818 została przypisana z mocy prawa kategoria drogi powiatowej na odcinku 15,539 km na terenie Powiatu Parczewskiego. Wynika to jednoznacznie z treści ostatnio wymienionej uchwały, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego z dnia 30 lipca 2020 r., poz. 4029 oraz załącznika nr 1 do tej uchwały, obrazującej położenie i długość odcinka drogi na terenie Powiatu Parczewskiego.
Podstawę podjęcia przez Sejmik Województwa Lubelskiego uchwały nr XVII/293/2020 stanowiły przepisy art. 10 ust. 5, ust. 5a i ust. 5b ustawy o drogach publicznych. Sądowi z urzędu, ze sprawy o sygn. akt III SA/Lu 823/20 wiadomym jest, że wskazana uchwała została podjęta w związku z wcześniejszym zaliczeniem do kategorii dróg wojewódzkich 91,267 km dawnych dróg krajowych na terenie Województwa Lubelskiego w trybie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Można przy tym wskazać, że skargi Powiatu Parczewskiego i Powiatu Włodawskiego kwestionujące legalność uchwały nr XVII/293/2020 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 27 lipca 2020 r. zostały oddalone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 823/20, a skargi kasacyjne Powiatu Parczewskiego i Powiatu Włodawskiego zostały oddalone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 817/21 (oba orzeczenia publikowane w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych).
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że w sposób prawidłowy został zainicjowany kaskadowy tryb przekazywania dróg, o którym mowa w art. 10 ust. 5 i następnych ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji, wbrew zarzutom strony skarżącej w niniejszej sprawie, Rada Powiatu w Parczewie była uprawniona do podjęcia uchwały na podstawie art. 10 ust. 5c u.d.p. Rację ma skarżąca, że w świetle regulacji art. 10 ust. 5 u.d.p. warunkiem dokonania zmiany kategorii dróg w opisanym trybie tzw. kaskadowym jest wybudowanie nowej drogi krajowej oddanej do użytkowania, zastępującej odcinek dotychczasowy. Dotychczasowy odcinek zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej ex lege. Dopiero taki stan może uruchomić dalszy "kaskadowy" mechanizm przekazywania dróg. Jednakże treść uchwały Sejmiku Województwa Lubelskiego nr XVII/293/2020 potwierdza zaistnienie takiego właśnie stanu rzeczy w okolicznościach sprawy.
Bezzasadny jest również sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 10 ust. 5c u.d.p. w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP z tej przyczyny, że dotychczasowa droga powiatowa nr 1607 L była drogą powiatową w zarządzie Zarządu Powiatu Parczewskiego przed wejściem w życie art. 10 ust. 5c u.d.p., który został wprowadzony do porządku prawnego z dniem 9 lipca 2015 r. na mocy art. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych. Jak wynika z uzasadnienia projektu zaskarżonej uchwały, przedmiotowa droga stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r. na mocy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 z późn. zm.). Okoliczność, że nastąpiło to przed wejściem w życie przepisów art. 10 ust. 5a-5f ustawy o drogach publicznych nie ma negatywnego wpływu na legalność zaskarżonej uchwały. Istotne jest, że w dniu jej podejmowania istniała właściwa podstawa prawna – w postaci art. 10 ust. 5c u.d.p., a droga nr 1607 L była drogą powiatową, jak również spełnione zostały przesłanki do zastosowania tego przepisu wynikające z uprzedniego zaistnienia sytuacji, o których mowa w art. 10 ust. 5 oraz ust. 5a u.d.p.
Wbrew zarzutom skargi nie budzi także wątpliwości zagadnienie zachowania proporcjonalności, o której mowa w art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych. W przepisie tym mowa o możliwości pozbawienia, w drodze uchwały rady powiatu, kategorii drogi powiatowej odcinka drogi powiatowej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi wojewódzkiej, o którym mowa w ust. 5a. Treść powołanego przepisu, jak również analogicznego – w stosunku do dróg wojewódzkich – przepisu art. 10 ust. 5a u.d.p. wskazuje, że ustawodawca łączy przesłankę proporcjonalności tylko z długością drogi, najpierw długością drogi krajowej zaliczonej do kategorii drogi wojewódzkiej na podstawie ust. 5 art. 10 u.d.p., to jest w następstwie zastąpienia odcinka drogi krajowej nowo wybudowanym odcinkiem drogi, a następnie długością drogi wojewódzkiej, która została pozbawiona tej kategorii w trybie art. 10 ust. 5a u.d.p. Przepis art. 10 ust. 5c u.d.p. stanowi jedynie o proporcjonalności w wymiarze długości odcinka drogi. Ustawodawca w tym przepisie nie posługuje się żadnym innym sformułowaniem wskazującym na inne znaczenie proporcjonalności niż odnoszące się tylko i wyłącznie do długości odcinków dróg wojewódzkich, które zostały przekazane powiatowi w trybie przewidzianym w art. 10 ust. 5a u.d.p. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 43/20 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 560/23, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 127/17). Można także zauważyć, że w związku z analogicznym rozumieniem pojęcia proporcjonalności odcinka drogi została podjęta uchwała Sejmiku Województwa Lubelskiego nr XVII/293/2020 z dnia 27 lipca 2020 r. Uchwała ta dotyczyła bowiem pozbawienia kategorii drogi wojewódzkiej drogi nr 818 na odcinku 40,598 km, w związku z wcześniejszym zaliczeniem w trybie art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych do kategorii dróg wojewódzkich 91,267 km dawnych dróg krajowych nr 12, 17, 19 i 74.
Tym samym w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy nie ma podstaw do podzielenia stanowiska skarżącej, że przedmiotem uchwały podjętej w trybie określonym w art. 10 ust. 5c u.d.p. mógł być tylko ten sam odcinek drogi, który uprzednio został poddany dekategoryzacji jako odcinek drogi krajowej w wyniku wybudowania nowej drogi (art. 10 ust. 5 u.d.p.) i był następnie przekazany przez sejmik województwa (art. 10 ust. 5a-5b u.d.p.).
W uzasadnieniu projektu zaskarżonej uchwały podano długość drogi przekazanej Powiatowi Parczewskiemu w trybie określonym w art. 10 ust. 5a ustawy o drogach publicznych (15,539 km dawnej drogi wojewódzkiej nr 818) oraz łączną długość dróg podlegających przekazaniu przez Powiat Parczewski gminom w trybie art. 10 ust. 5c u.d.p. (6,533 km). Porównanie długości wskazanych odcinków świadczy o zachowaniu zasady proporcjonalności.
W tym miejscu trzeba też wskazać na niezasadność zarzutu naruszenia zaskarżoną uchwałą art. 2a ust. 2 u.d.p. w związku z podnoszoną kwestią braku uregulowania własności przekazywanej drogi. W tym zakresie skarżąca podnosi, że znajdujący się na działce ewidencyjnej nr 65 obręb Michałówka budynek mieszkalny wraz z ogrodzeniem znaczącą częścią posadowione są w pasie drogowym, a na wysokości działki nr 38/2 część pasa drogowego stanowi własność prywatną.
Zgodnie z przepisem art. 2a u.d.p. drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1). Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (ust. 2). Powołany przepis, wprowadzony na mocy art. 52 pkt 2 ustawy z 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. z 1998 nr 106 poz. 668), zawiera wymóg prawny, by do kategorii dróg publicznych zaliczane były tylko nieruchomości stanowiące własność publiczną lub samorządową. Wymóg ten odnosi się jednak do dróg nowopowstających (od 1999 roku). Drogi publiczne powstałe wcześniej, których stan prawny (własnościowy) nie został z uwagi na różne okoliczności uregulowany, nie utraciły charakteru drogi publicznej, w związku z wejściem w życie art. 2a u.d.p. Taki charakter ma właśnie sporna droga nr 1607 L, powstała przed 1999 rokiem, co nie jest w sprawie kwestionowane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 817/21 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 27 września 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 346/18).
W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy spełnione zostały również pozostałe przesłanki wymagane do podjęcia uchwały w trybie przewidzianym w art. 10 ust. 5c u.d.p.
Trzeba zauważyć, że ustawa z dnia 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, na mocy której nadano nowe brzmienie ust. 5 art. 10 u.d.p. oraz dodano przepisy ust.5a-5f tego artykułu, była przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny. Trybunał wyrokiem z dnia 26 maja 2015 r. w sprawie Kp 2/13 orzekł o zgodności powyższych przepisów z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku tym przesądził jednocześnie, że zgodna z regulacjami rangi konstytucyjnej jest tylko taka wykładnia art. 10 ust. 5a - 5d i ust. 5e ustawy o drogach publicznych, która dokonywana jest w związku z art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a więc uwzględnia treść tych przepisów. Pomimo zatem braku w art. 10 ust. 5a - 5d bezpośredniego odesłania do treści art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1, przepisy te należy wykładać tak, jakby takie odesłanie zawierały, co oznacza, że organy stosujące art. 10 ust. 5a, 5c i 5e nie mają swobody w pozbawianiu danych odcinków dróg dotychczasowych kategorii. Pozbawienie kategorii uzależnione jest od wykazania, że dany odcinek drogi nie spełnia już definicji drogi – odpowiednio wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej. Zamiarem ustawodawcy było takie ukształtowanie procedury postępowania, by doprowadzić do sytuacji w której kategoria drogi odpowiada jej funkcjom określonym w art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a rozstrzygnięcia podejmowane w tym zakresie przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego nie miały charakteru arbitralnego i nie sprowadzały się do prób przekazywania dróg jednostkom samorządu terytorialnego niższego szczebla celem unikania wydatków związanych z ich utrzymaniem.
Zatem w ramach tzw. kaskadowego przekazywania dróg Rada Powiatu w Parczewie zobowiązana była wykazać, że droga nie spełnia już definicji drogi powiatowej (por wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 560/23 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3583/23).
W myśl art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1, stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą.
W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przedstawiono okoliczności, z których wynika, że przedmiotowa droga nr 1607 L nie spełnia określonych w powołanym przepisie wymogów drogi powiatowej. Jak wynika z mapy stanowiącej załącznik do zaskarżonej uchwały, jak i innych powszechnie dostępnych map, droga rozpoczyna swój przebieg od drogi wojewódzkiej nr 815 w miejscowości Michałówka, na terenie Gminy Parczew i biegnie do drogi wojewódzkiej nr 819 w miejscowości Stępków na terenie Gminy Dębowa Kłoda. Drogi wojewódzkie nr 815 oraz nr 819 stanowią główne ciągi komunikacyjne. Droga nr 1607 L nie stanowi połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Zauważyć też należy, że sama możliwość fakultatywnego wykorzystania danej drogi w celu przedostania się do innej gminy nie stanowi o powiatowym charakterze drogi. Ponadto droga nr 1607 L nie tworzy z istniejącą siecią dróg powiatowych jakiegokolwiek powiązania i nie jest jej rozwinięciem oraz nie jest styczna z jakąkolwiek drogą powiatową poprzez utworzenie ciągu drogi powiatowej. Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez skarżącą. Droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom, co potwierdza również jej przebieg na mapie.
Wskazać też należy, że stosownie do § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1518 z późn. zm.) droga, w zależności od kategorii w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, powinna mieć klasę:
1) kategorii krajowej - standardowo klasę A, S lub GP, w trudnych warunkach dopuszcza się - G;
2) kategorii wojewódzkiej - standardowo klasę G, dopuszcza się - GP, w trudnych warunkach - Z;
3) kategorii powiatowej - standardowo klasę Z, dopuszcza się - G lub GP, w trudnych warunkach - L;
4) kategorii gminnej - standardowo klasę D lub L, dopuszcza się - Z, G lub GP.
Przedmiotowa droga nr 1607 ma klasę L, która zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 powołanego rozporządzenia jest standardowo przewidziana dla drogi kategorii gminnej. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, droga nr 1607 jest drogą częściowo gruntową, żużlowo- szutrową o znaczeniu lokalnym, służącym potrzebom miejscowej ludności.
W świetle przedstawionych okoliczności zgodzić się należy, że przedmiotowa droga nie spełnia wymogów drogi powiatowej przewidzianych w art. 6a u.d.p., natomiast jej lokalizacja, przebieg i rola w lokalnym układzie komunikacyjnym wskazują na spełnienie kryteriów przewidzianych dla dróg gminnych.
Powyższe, w powiązaniu z pozostałymi okolicznościami sprawy przemawia za zgodnością zaskarżonej uchwały z obowiązującymi przepisami prawa.
Nietrafny jest zarzut naruszenia zaskarżoną uchwałą przepisu art. 7 u.d.p., zgodnie z którym do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Skarżąca na poparcie tego zarzutu powołuje się na zły stan techniczny drogi, której standard konstrukcyjny, jak podnosi skarżąca, jest znacznie gorszy niż drogi gminne.
W ocenie Sądu powołane przez stronę skarżącą argumenty nie mogą mieć znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Uchwała o pozbawieniu danej drogi kategorii drogi powiatowej w trybie kaskadowym winna spełniać przesłanki określone w powołanych wyżej przepisach ustawy o drogach publicznych. Wśród tych przesłanek nie wymieniono natomiast zagadnień podnoszonych przez skarżącą, dotyczących stanu technicznego przekazywanej drogi. Nie są to zatem okoliczności, które podlegają badaniu w ramach oceny legalności zaskarżonej uchwały (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 43/20).
W konsekwencji stwierdzić należy, że Rada Powiatu w Parczewie zgodnie z prawem skorzystała z kompetencji przysługującej jej na podstawie art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych. Zaskarżona uchwała nie narusza powołanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz przepisów Konstytucji. W sprawie dokonano także zawiadomienia o zamiarze podjęcia uchwały zgodnie z wymaganiami art. 10 ust. 5d ustawy o drogach publicznych.
Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło