III SA/Lu 64/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Protokolant Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 roku sprawy ze skargi T. i W. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Starosty zatwierdzono projekt operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu D., gmina K., wykonany w 2003 r., obejmujący działki nr: 393, 414/1, 595/1, 604/1, 604/2, 605/1, 605/2, 625/3, 626/3, 654, 671, 677, 678, 683 - odpowiednio o powierzchni: 1,0491 ha, 0,5956 ha, 0,3539 ha, 0,0016 ha, 0,3121 ha, 0,0051 ha, 1,4942 ha, 0,6978 ha, 0,4598 ha, 0,2594 ha, 0,1080 ha, 0,3824 ha, 0,3853 ha i 0,3506 ha. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. i W. T., kwestionując przebieg granic działek nr 604/1 i 604/2 oraz ich powierzchnie. Podnieśli, że prowadzone jest postępowanie rozgraniczeniowe spornych działek z działkami nr 603/2 i 603/3. Ich zdaniem granice i powierzchnie przedmiotowych działek, które zostały wykazane w operacie ewidencji gruntów w 1988 r., nie były ustalane z właścicielami i zmierzone na gruncie, a powstały na podstawie opracowań fotogrametrycznych. W. T. stwierdził, że nie był zapoznany z wynikami odnowienia ewidencji gruntów, w związku z czym nie mógł zgłosić uwag i zastrzeżeń. Jego zdaniem granice działek powinny być ustalone zgodnie z operatem uwłaszczeniowym nr [...], a nie w oparciu o dane zawarte w operacie z 1989 r. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że skarżący zostali zawiadomieni o wyłożeniu projektu ewidencji gruntów i budynków obrębu D. Do zawiadomienia dołączono wypis tego projektu odnośnie działek o łącznej powierzchni 6,4549 ha wymienionych w sentencji decyzji organu I instancji. W czasie ustalania stwierdzenia stanu posiadania zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) stan granic nieruchomości przyjęto według danych z założenia ewidencji gruntów z 1966 r. Ewidencja ta została założona na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32). Pomiar i obliczenie powierzchni działek w zaokrągleniu do 0,01 ha przeprowadzono przy zastosowaniu zdjęć lotniczych. W 1986 r. wykazano odnowienie ewidencji gruntów zgodnie z przepisami w/w dekretu z dnia 2 lutego 1955 r., przy uwzględnieniu zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98 ze zm.). W dokumentach z odnowienia ewidencji gruntów z 1986 r. – w protokole ustalenia i ogłoszenia stanu prawnego po pomiarach, widnieje podpis ówczesnego właściciela E. O., świadczący o przyjęciu granic działek bez zastrzeżeń. W wyniku ustalonych granic zmieniła się powierzchnia m.in. działki nr 604 – z 0,41 ha na 0,3137 ha. W 1997 r. dokonano podziału działki nr 604 na poszerzenie drogi, w wyniku czego powstały dwie działki: nr 604/1 o powierzchni 0,0016 ha i nr 604/2 o powierzchni 0,3121 ha. Na podstawie tych dokumentów dokonano w 2003 r. odnowienia ewidencji gruntów, zgodnie z przepisami § 36 - § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). T. i W. T. nabyli w 1999 r. przedmiotową nieruchomość aktem notarialnym nr AN 377/99. Nabywając tę nieruchomość nie dokonali pomiaru działek na gruncie, w związku z czym przyjęli stan wynikający z ewidencji gruntów. Spory graniczne nie wstrzymują czynności modernizacyjnych ewidencji gruntów. Decyzję powyższą zaskarżyli do Sądu T. i W. T., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że decyzja została wydana z naruszeniem zasad praworządności i prawdy obiektywnej, zaś organ nie odniósł się w pełni i wyczerpująco do zarzutów. Nie wyjaśniono dostatecznie, czy dla granic spornych działek dopuszczalne jest wydanie decyzji o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego na podstawie art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 42 i § 43 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. Zdaniem skarżących - § 39 tego rozporządzenia nie upoważnia do zatwierdzenia błędnych danych (nie ustalonych w terenie w trakcie modernizacji, ani w czasie poprzednich pomiarów geodezyjnych w 1988 r.). Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu, że prace geodezyjne prowadzone w 1988 r. nie były oparte na terenowych pomiarach geodezyjnych, gdzie na podstawie tych prac spisywane były protokoły aktów uwłaszczeniowych wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Powyższa okoliczność jest skarżącemu znana osobiście, bowiem wychował się w tej okolicy. Wydzielenie działki nr 604 na dwie odrębne działki: nr 604/1 i nr 604/2 nie miało żadnego znaczenia dla ustalenia granic, ponieważ skrawek 16 m2 zajęty pod drogę i sporządzona dokumentacja, to opracowanie pasa drogowego drogi nr 590 z 1988 r. dla ustalenia i ogłoszenia stanu prawnego. Skarżący są przekonani, że wykonano wówczas mechaniczną obróbkę istniejących materiałów, których skutkiem było uzyskanie numerycznych map ewidencyjnych. Zainteresowani nie byli wzywani na grunt w celu ustalenia granic, a zebrane podpisy nie odzwierciedlają "wykonanych" prac i ustaleń. Było to wyłącznie ogłoszenie nowych powierzchni działek, nie opartych na żadnych pomiarach terenowych. Skarżący podnieśli również, że decyzja organu II instancji jest błędna, skoro zawiera stwierdzenie, że odwołanie wniósł J. F. (a nie T. i W. T.) oraz, że poprzednim właścicielem był O. E. (a nie W. E.). W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wbrew stanowisku skarżących organ decyzyjny wyjaśnił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zebrał i ocenił materiał dowodowy w myśl reguł określonych w przepisach art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., przy czym dokonana ocena nie nosi znamion dowolności. Spór między skarżącymi a organami dotyczy przebiegu granic oraz powierzchni działek nr 604/1 i 604/2 położonych w miejscowości D., gmina K. Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że pierwotny właściciel przedmiotowych działek (przed podziałem oznaczonych nr 604) E. W. w protokole ustalenia i ogłoszenia stanu prawnego złożył w dniu [...] lutego 1988 r. własnoręczny podpis pod stwierdzeniem: "Przyjmuję bez zastrzeżeń do wiadomości okazaną mi powierzchnię (kol. 10) w granicach określonych danymi w ewidencji gruntów" (k. 15 akt administracyjnych). Tym samym właściciel zaaprobował granice oraz powierzchnię działki (0,3137 ha), które zostały ustalone w czasie modernizacji. Chybiony jest zatem zarzut skargi, że w 1988 r. nie dokonano pomiarów geodezyjnych działki nr 604. Zarzutu powyższego nie potwierdzają również złożone przez skarżących na rozprawie sądowej dokumenty w postaci kserokopii protokołu granicznego z dnia 27 maja 1987 r. (k. 14-15 akt sądowych). Z adnotacji znajdującej się pod protokołem granicznym (k. 15 akt sądowych) wynika, że granice nieruchomości (m.in. działki nr 604) zostały pomierzone w czasie od 27 maja 1987 r. Z kolei w opinii technicznej geodety R. M. (k. 16 akt sądowych) znajduje się stwierdzenie, że granica wykazana w operacie z 1989 r. pochodzi z fotomechanicznego opracowania mapy, bez pomiaru w terenie. Stwierdzenie to jest dowolne, skoro geodeta nie badał dokumentów źródłowych, zaś wywiódł je na podstawie "(...) informacji uzyskanej w PODGiK w P. (...)". Nie wiadomo natomiast czy i kto oraz w oparciu o jakie dane przekazał ową informację. Godzi się przypomnieć, że stosownie do ówcześnie obowiązującego dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32) operat ewidencyjny stanowił dokument publiczny (por. art. 8 ust. 1 dekretu). Decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w stosunku do Z. W. i G. W. (ówczesnych właścicieli) zatwierdzono projekt podziału działki nr 604 o powierzchni 0,3137 ha na działki: - nr 604/1 o powierzchni 0,0016 ha, przeznaczoną na poszerzenie drogi, - nr 604/2 o powierzchni 0,3121 ha, z dotychczasowym przeznaczeniem (por. k. 12-13 akt administracyjnych). Nie jest sporne, że T. i W. T. nabyli przedmiotowe działki w 1999 r. Wówczas nie dokonali pomiaru działek, a zatem przyjęli stan wynikający z ewidencji gruntów. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają obowiązującego prawa, gdyż przebieg granic działek nr nr 604/1 i 604/2 wykazano w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a dotyczącej m.in. podziału działki nr 604. Pozostaje to w zgodzie z § 36 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Z akt sprawy wynika, że skarżący zostali powiadomieni o wyłożeniu projektu ewidencji gruntów i budynków. Wraz z zawiadomieniem doręczono im wypis tego projektu odnośnie m.in. przedmiotowych działek (k. 9 i 10 akt administracyjnych). Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia § 42 i § 43 cyt. wyżej rozporządzenia. Chybiony jest również zarzut naruszenia § 39 w/w rozporządzenia, bowiem spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. Zdanie drugie wskazanego przepisu stanowi, że w takiej sytuacji przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. Organ nie ma zatem obowiązku dokonywać pomiarów geodezyjnych na gruncie. Przyznać należy skarżącym rację w zakresie twierdzenia, że zaskarżona decyzja zawiera błędy w zakresie oznaczenia podmiotu wnoszącego odwołanie (J. F.) oraz, że pierwotnym właścicielem działki nr 604 był E. O. Z treści uzasadnienia tej decyzji wynika jednak, że prawidłowo rozpatrzono odwołanie T. i W. T. wniesione od właściwej decyzji, tj. decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...]. Ze znajdującego się natomiast materiału dowodowego wynika, że pierwotnym właścicielem działki nr 604 był E. W. Wskazane wyżej błędy mają zatem charakter oczywistych omyłek i nie są tej rangi, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na koniec podnieść należy, że dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji m.in. na skutek wydania prawomocnego postanowienia Sądu o rozgraniczeniu nieruchomości. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).