III SA/Lu 64/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 maja 2010r sprawy ze skargi A.D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi P.C. od Skarbu Państwa ( Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług oraz kwotę 17 ( siedemnaście złotych) uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. L. Komendant Wojewódzki Policji w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwaną dalej k.p.a. oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884 z późn.zm.) uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. G. [...] pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji i zobowiązał A. D. wraz ze wszystkimi zamieszkałymi osobami do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. G. [...]. Organ ustalił następujący stan faktyczny: Mieszkanie położone w L. przy ul. G. [...] na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 1967 r. pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w L. Lokal ten decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1974 r. przydzielony został S. C., wówczas funkcjonariuszowi KMMO. Do wspólnego zamieszkiwania w tym lokalu zostali uprawnieni: żona – A. C. oraz córka I. C. Od 1 września 1983 r. S. C. przeszedł na rentę inwalidzką decyzją z dnia [...] stycznia 1984 r. nr [...]. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w L. sygn. akt [...] orzeczono rozwód A. C. ze S. C. W przedmiotowym mieszkaniu pozostała A. C. z dzieckiem, a S. C. opuścił je w maju 1994 r. Lokal ten pozostawał nadal w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w L. S. C. zmarł w dniu 22 marca 2009 r. i nikt nie pobiera po nim policyjnej renty rodzinnej. W dniu 21 sierpnia 2009 r. do Komendy Miejskiej Policji iw L. wpłynęło pismo A. D.(poprzednio C.) z prośbą o uregulowanie tytułu prawnego i przekazania na jej rzecz lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. G. [...]. Organ pierwszoinstancyjny po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że A. D. zawarła związek małżeński z M. P., który posiada tytuł prawny do komunalnego lokalu mieszkalnego położonego w B P. nr [...] m [...]. Lokal ten od 3-4 lat wynajmuje innym osobom. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] nakazał A. D. opróżnić lokal funkcyjny położony przy ul. G. [...] w L., pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji. A. D. w odwołaniu od tej decyzji podnosiła, iż od 1 lipca 1977 r. do 30 czerwca 1982 r. była pracownikiem Zakładu Remontowo-Budowlanego KWMO w L., dlatego oczekuje pozytywnego załatwienia sprawy. Organ odwoławczy podniósł, że art. 95 ustawy o Policji stwarza podstawy do wydawania decyzji administracyjnych o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych lub członków ich rodzin, a także osoby nieuprawnione. Zgodnie z ust. 4 powyższego przepisu, decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Granicznej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53, poz. 214 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy – prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje emerytom i rencistom policyjnym. A. D. nie jest funkcjonariuszem, emerytem lub rencistą policyjnym, nie zalicza się do wskazanej grupy osób, które mogą ubiegać się o przydział mieszkania będącego w dyspozycji Policji. Lokal przedmiotowy zajmuje bez tytułu prawnego, zatem zasadne jest zobowiązanie jej do opróżnienia wskazanego lokalu. Organ drugoinstancyjny podniósł również, iż odwołująca się była pracownikiem cywilnym Policji i takowym mieszkania na podstawie obowiązujących przepisów prawa w resorcie spraw wewnętrznych i administracji, nie przysługiwały. Z uwagi na wadliwą sentencję decyzji Komendanta Miejskiego Policji w L.; przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nie rozstrzyga o skutkach nie dopełnienia obowiązku opróżnienia lokalu, zasadnym było uchylenie tej decyzji i rozstrzygnięcie przez organ drugoinstancyjny o istocie sprawy. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której skarżąca podnosiła analogiczne argumenty jak w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto powoływała się na naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 89 pkt 3 oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Zwracała uwagę, iż w decyzji z dnia [...] czerwca 1974 r. nr [...] o przydziale kwatery stałej dla S. C. również ona jako żona funkcjonariusza Milicji widniała na tym przydziale. W związku z tym uważa, że organ błędnie traktuje ją jako osobę bez tytułu prawnego do tego lokalu, według niej przez stosunek małżeństwa skutki przydziału rozlewały się na jej osobę. Uzasadnione jest to normą art. 89 pkt 2 ustawy o Policji, co czyni bezpodstawnym wydanie w stosunku do skarżącej decyzji o opróżnieniu lokalu. Również zdaniem A. D., organ drugoistancyjny uchybił art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie podjęcia przez organy administracyjne wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wskazując na powyższe uchybienia wniosła o uchylenie w całości w zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę L. Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270). Z kolei art. 134 §1 ww. ustawy stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2005 r. , sygn. akt III SA 1456/02, Lex nr 113588). W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić, jaki jest status prawny spornego lokalu. Jak wynika z akt sprawy, lokal mieszkalny położony w L. przy ul. G. [...] znajduje się w budynku stanowiącym współwłasność Gminy L. i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w L. na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 1967 r. Lokal ten należy do szczególnej kategorii mieszkań, o której mowa w art. 90 ww. ustawy o Policji i do których zastosowanie mają przepisy tej ustawy oraz przepisy wykonawcze do niej i wydane na jej podstawie tj. ww. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Podnieść należy, że przepisy te mają charakter przepisów szczególnych wyłączających stosowanie przepisów o charakterze ogólnym. Oznacza to, że do lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, które mają charakter ogólny. Sporny lokal jest wyłączony spod działania tej ustawy i Kodeksu cywilnego. Sąd w całości podzielił stanowisko organów Policji, tak co do statusu prawnego spornego lokalu jak i przepisów, które mają do niego zastosowanie. Według art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji "Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także: w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego". Z postanowień przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest: 1/ występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz 2/ zajmowanie go bez tytułu prawnego. Pierwszy warunek został spełniony, co zostało powyżej wykazane. Odnośnie drugiego warunku, to krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji został ściśle zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 88 ust. 1 Ustawy o Policji (policjant w służbie stałej). Natomiast art. 89 ustawy o Policji wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego (są to: małżonek, wstępni i dzieci własne lub małżonka pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia) oraz w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji..., której regulacja zawarta w art. 29 st. 1 i 2 tej ustawy statuuje prawo do zajmowania takich mieszkań, poza policjantami w służbie czynnej, jedynie emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej po zmarłych emerytach lub rencistach. Przedmiotowy lokal nie został przydzielony A. D. w formie decyzji administracyjnej, nie zawarto z nią również umowy najmu i nie jest osobą, której przysługiwałoby prawo do lokalu służbowego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. , nie jest bowiem członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu policji. Z datą śmierci tj. 22 marca 2009 r. byłego funkcjonariusza policji S. C. ustało prawo do posiadania przedmiotowego lokalu przez A. D. Czym innym jest bowiem uprawnienie do lokalu na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji (którego skarżąca nigdy nie posiadała), a czym innym uwzględnienie danej osoby przy przydziale lokalu na podstawie art. 89 pkt 3 ustawy o Policji. Wobec powyższego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wbrew stanowisku skarżącej, organ drugoinstancyjny rozpoznając sprawę, nie naruszył w żaden sposób przepisów prawa materialnego. Wskazane przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane, a przyjęcie, że skarżąca w świetle powyżej przywołanych przepisów nie nabyła prawa do lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. G. [...] jest prawidłowe. Błędne jest stanowisko skarżącej, która wywodzi, że nabyła uprawnienie do lokalu na podstawie art. 89 pkt 3 ustawy o Policji. Przede wszystkim A. D. w dacie śmierci S. C. nie była jego małżonką. Zawarła również nowy związek małżeński, a jej aktualny małżonek posiada tytuł prawny do lokalu położonego w B. P. nr [...]. Stosownie do art. 281 Kodeku rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 1994 r. Nr 9, poz. 59), jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenie potrzeb rodziny. Oznacza to, że stan faktyczny uprawniający ją do posiadania przedmiotowego lokalu się zmienił, gdyż uzyskała przez zawarcie małżeństwa z M. P. uprawnienie do innego lokalu. Również nie można pominąć, iż posiadanie prze A. D. lokalu przy ul. G. [...] miało charakter pochodny od prawa jakie posiadał S. C. do tego mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej z dnia [...] czerwca 1974 r. nr [...]. Jeszcze raz należy podkreślić, że z chwilą śmierci byłego funkcjonariusza prawo do tego lokalu wygasło, a uprawnień wynikających z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. skarżąca nie nabyła. Skarżąca wskazując na naruszenie przepisów postępowania nie wykazała, aby mogły one mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolując jednak decyzję pod kątem naruszenia przez organ art. 7, 8, 77§ 3 k.p.a. Sąd stwierdza, iż powyższe przepisy nie zostały naruszone. Organy administracji zebrały obszerny materiał dowodowy dotyczący tej sprawy, oceniły go i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Z tych wszystkich względów uznając, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.