III SA/Lu 643/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę . Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] stycznia 2015 r. (nr [...]) w sprawie zatrzymania R. R. prawa jazdy kategorii "B". W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz.U z 2015 r. poz. 155), który stanowi, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. R. R. został skierowany na badania lekarskie przez organ pierwszej instancji decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2014 r. Została ona doręczona skutecznie (odebrana przez dorosłego domownika strony w dniu [...] listopada 2014 r. – k. 9 akt adm.), zaś wobec nie wniesienia od niej odwołania stała się ostateczna i wykonalna. Kolegium podniosło, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2014 r. poz.949) w § 10 ust. 1 stanowi, że badania tego rodzaju przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy, dlatego nie jest możliwe przeprowadzenie porównywalnego co do zakresu badania stanu zdrowia kierowcy w innej jednostce medycznej. W niniejszej sprawie od dnia doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. minęło więc ponad 5 miesięcy, co jest okresem wystarczającym do poddania się wyznaczonym badaniom. R. R. otrzymał w dniu [...] lutego 2014 r. informację o możliwości poddania się badaniom lekarskim przeprowadzonym w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ciągu miesiąca od dnia otrzymania pisma, był więc świadomy obowiązku poddania się badaniom lekarskim w zakresie posiadanego prawa jazdy. Z akt sprawy wynika, że strona nie przedłożyła organowi pierwszej instancji wyniku badania lekarskiego wykonanego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w L., mimo wyznaczenia jej dodatkowego terminu na ich wykonanie. Kolegium zwróciło też uwagę, że termin końcowy zgłoszenia się na badania lekarskie nie został zamieszczony w osnowie zaskarżonej decyzji, lecz w jej uzasadnieniu. Termin jest klauzulą dodatkową aktu administracyjnego, obok warunku czy rygoru natychmiastowej wykonalności, w związku z tym do opatrzenia decyzji taką klauzulą konieczne jest legitymowanie się wyraźną podstawą prawną, więc powinna ona wynikać z przepisów ustawy. Przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy o kierujących pojazdami, stanowi podstawę jedynie do nałożenia na kierowcę obowiązku poddania się badaniom lekarskim, natomiast nie rozstrzyga o terminie wykonania tego obowiązku. Skoro w ustawie nie istnieje podstawa do określenia przez organ administracji publicznej terminu wykonania wyżej określonego obowiązku, to decyzja w zakresie odnoszącym się do wskazania terminu jego realizacji nie ma podstawy prawnej. Tym samym decyzja właściwego organu administracji o skierowaniu na badania lekarskie podlega wykonaniu z dniem, w którym stała się ostateczna. We wskazanych okolicznościach Kolegium uznało, że kierowca powinien był poddać się badaniom lekarskim w zakresie posiadanego prawa jazdy kategorii "B" niezwłocznie po doręczeniu mu decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. Skoro termin wykonania badań lekarskich został umieszczony w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, a nie w jej osnowie, to nie istnieje podstawa prawna do kwestionowania wyżej oznaczonej decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego. Reasumując organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Natomiast nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. należało uznać za prawidłowe, bowiem osoba, która nie poddała się w odpowiednio długim terminie badaniom lekarskim lub psychologicznym, stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia własnego, jak też innych użytkowników dróg publicznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący R. R. zarzucił: 1) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., przez brak jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, tj. zaniechanie przez organ wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej wydając decyzję nakazującą zatrzymanie prawa jazdy kierowcy; 2) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., przez wydanie zaskarżonej decyzji bez rzetelnego przeanalizowania stanu faktycznego niniejszej sprawy, podczas gdy oparcie ustaleń faktycznych winno opierać się na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. obiektywnej ocenie wszystkich przesłanek ujętych w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy o kierujących pojazdami; 3) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą zaskarżonej decyzji, przez błędne przyjęcie, iż zaszła sytuacja przewidziana w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy o kierujących pojazdami, podczas gdy nie rozpoczął jeszcze biec termin "wymagany" na przedstawienie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem; 4) zaniechanie przez Starostę L. wskazania, na czym polega bezpośredni związek przyczynowy między zaniechaniem dostarczenia badań lekarskich a decyzją postanawiającą o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący wniósł wobec tego o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W motywach skargi skarżący wyjaśnił, że dla możliwości zastosowania przepisu będącego podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia istotne jest, w jakim "wymaganym terminie" osoba posiadająca prawo jazdy miała przedstawić orzeczenie o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Przepisy ustawy o kierujących pojazdami, nie przewidują zamieszczenia w treści decyzji terminu, w jakim należy badaniu się poddać. Samo pouczenie zawarte w decyzji zawierało jedynie niejasne wskazanie, iż na badanie lekarskie należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. W opisanej sytuacji skarga winna zostać uwzględniona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji – nie naruszają przepisów prawa w sposób, który miał lub mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji w chwili orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz.U z 2015 r. poz. 155 z późn. zm., dalej jako "ustawa"), a w szczególności art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. "a" tej ustawy, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Z powyższego przepisu wynika, że fakt niepoddania się przez kierowcę badaniom lekarskim lub ich nieprzedstawienie w zakreślonym terminie, w oparciu o wydaną decyzję o skierowaniu na takie badania, zobowiązuje organ do podjęcia kolejnego kroku polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy, przy czym nie jest to decyzja uznaniowa zależna od woli organu, gdyż organ jest związany dyspozycją przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy o kierujących pojazdami. W rozpoznawanej sprawie obowiązek przedstawienia takiego orzeczenia został nałożony na skarżącego decyzją Starosty L. z dnia [...] listopada 2014 r. o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] listopada 2014 r., a w jej treści pouczono kierowcę, że na badania lekarskie [...] należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Obowiązkowi temu skarżący nie uczynił jednak zadość, przez co nie przedstawił, mimo wezwania organu, orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Nieprzedstawienie tego rodzaju orzeczenia lekarskiego w ustalonym terminie stanowi zatem niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W tym zakresie zarzuty skargi nie znajdują więc uzasadnienia. Natomiast w związku z argumentacją podniesioną przez skarżącego w odwołaniu i w skardze zauważyć trzeba, że termin dokonania takiego badania został precyzyjnie określony przez ustawodawcę. Stosownie do art. 101 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy (co do której istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia), jest obowiązana do: poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (pkt 1), przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (pkt 2). Zatem bezpodstawne są wywody skarżącego wskazujące, że przepisy ustawy nie przewidują zamieszczania w treści decyzji terminu, w jakim należy badaniu się poddać. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że z uwagi na przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, którym jest decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, poczynione przez stronę w skardze rozważania na temat zasadności skierowania jej na badania psychologiczne – są bezzasadne. Argumenty w tym zakresie dotyczą bowiem odrębnej sprawy administracyjnej, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. W postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie istnieje zaś możliwość podważenia decyzji o skierowaniu strony na kontrolne badania lekarskie. W sprawie bezsporne jest, że skarżący, mimo skutecznego doręczenia mu decyzji o skierowaniu na badania i zawartego tam pouczenia co do miejsca i czasu przeprowadzenia badań, nie poddał się im także po tym, jak został ponownie wezwany do przedłożenia wyników badania pismem organu administracji z dnia [...] lutego 2015 r. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi natomiast konsekwencję niewypełnienia przez skarżącego warunku określonego w decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, przez co nie ma charakteru uznaniowego lecz jest decyzją, którą organ jest zobowiązany wydać w każdym przypadku opisanym w hipotezie powołanej wyżej – jako podstawa prawna decyzji – normy prawnej. Reasumując powyższe rozważania należało zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, który w pełni uzasadniał zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy o kierujących pojazdami i w konsekwencji wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia przy tym wymogi stawiane mu przez art. 107 § 3 k.p.a. Dodać też trzeba, że procesowe zarzuty skargi względem zaskarżonej decyzji, odnoszące się do postępowania dowodowego i ustalonego na podstawie zebranych dowodów stanu faktycznego sprawy nie są gołosłowne i nie zostały nawet w żaden sposób uprawdopodobnione. Tymczasem sprawa niniejsza nie mogła w oparciu o zawarte w aktach administracyjnych dowody doprowadzić do innych ustaleń faktycznych niż te, które były podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Z przytoczonych względów zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł w sentencji wyroku.