III SA/Lu 649/14
WyrokWSA w Lublinie2015-02-12
Skład orzekający: Marek Zalewski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna w wysokości 10.000 zł za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia jest zasadna, jeśli kierowca posiadał zezwolenie, ale nie okazał go podczas kontroli z powodu nieznajomości języka polskiego?Ratio decidendi
Kara pieniężna w wysokości 10.000 zł za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia jest zasadna, nawet jeśli kierowca posiadał zezwolenie, ale nie okazał go podczas kontroli. Zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, nieokazanie wymaganego zezwolenia podczas kontroli jest równoznaczne z wykonywaniem przewozu bez zezwolenia. Nieznajomość języka polskiego przez kierowcę nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej naruszenie prawa, a przedsiębiorca ponosi ryzyko związane z zatrudnianiem pracowników, którzy nie znają języka kraju, przez który realizują przewóz.Stan faktyczny
W trakcie kontroli zespołu pojazdów wykonywującego międzynarodowy transport drogowy z Polski do Kazachstanu stwierdzono, że kierowca nie okazał wymaganego zezwolenia na przewóz dwustronny. Kierowca, będący obywatelem Kazachstanu, nie znał języka polskiego i nie rozumiał żądań funkcjonariuszy celnych. Po kontroli okazało się, że kierowca posiadał zezwolenie, ale było ono już wykorzystane na przewóz z państwa trzeciego do Polski, a następnie próbowano go użyć na przewóz dwustronny z Polski do Kazachstanu. Organy celne nałożyły na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, uznając, że przewóz był wykonywany bez wymaganego zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi "W.-Transport" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...], nakładającą na "W." Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. w Kazachstanie. karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za naruszenie ustawy o transporcie drogowym.
Powyższe rozstrzygniecie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu [...] października 2013 r. przeprowadzono kontrolę zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu marki Mercedes-Benz o nr. rej. [...] oraz przyczepy marki Krone SDP o nr. rej. [...], którym kierował V. K., użytkowanego przez przewoźnika "W." Spółka z o. o. w A. w Kazachstanie. W toku kontroli stwierdzono, że kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy – towarów z Polski do Kazachstanu, bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kontroli sporządzono protokół nr [...] z dnia [...] października 2013 r., który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag.
Z protokołu kontroli wynika, że zespół pojazdów wykonywał przewóz ładunku o masie 16835,583 kg z miejscowości K. w Polsce do miejscowości T. w Kazachstanie. Wobec powyższego kierowca powinien posiadać zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP uprawniające do przewozu dwustronnego. Analiza przedstawionego do kontroli zezwolenia nr [...] wykazała natomiast, że dokument ten, zgodnie z zapisem w części A, uprawnia do wykonywania przewozu do/z państwa trzeciego. Kierowca pojazdu, V. K., wezwany do przedstawienia stosownego zezwolenia tj. zezwolenia dwustronnego oświadczył, iż innego ważnego zezwolenia, jak również zezwolenia EKMT - nie posiada.
Pismem z dnia [...] października 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] zawiadomił "W." Sp. z o.o. w A. w Kazachstanie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.
W dniu [...] października 2013 r. do Urzędu Celnego [...] wpłynęło pismo skarżącej Spółki w którym strona wyjaśniła m.in., że kierowca V. K. jest nowym pracownikiem, zatrudnionym w firmie od dnia [...] października 2013 r. i posiada znikomą znajomość języka polskiego. W trakcie kontroli kierowca nie rozumiał należycie wymagań stawianych mu przez funkcjonariuszy Służby Celnej dokonujących czynności i okazał dokument zezwolenia, który z wykonywanym przewozem nie był związany. W trakcie wykonywanych czynności kontrolnych kierowca nie skontaktował się z przedsiębiorstwem. Po wyjaśnieniach otrzymanych od pracodawcy, dotyczących popełnionego błędu, kierowca udał się wraz z przedstawicielem polskiego partnera pracodawcy do Oddziału Celnego w [...] i okazał ważne zezwolenie związane z przewozem. Zezwolenie to kierowca posiadał w pojeździe. Po sprawdzeniu przez kierownika zmiany zezwolenie zostało uznane za właściwe i uzasadniające legalność wykonywanego przewozu.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nałożył na "W." Sp. z o.o. w A. w Kazachstanie karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za naruszenie określone w Lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym tj. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.
W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 z późn. zm.), dalej: ustawa o transporcie drogowym, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
Zasady wykonywania międzynarodowych przewozów osób i ładunków między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Kazachstanu, w tranzycie przez ich terytoria, a także do krajów trzecich i w odwrotnym kierunku, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium państwa jednej z umawiających się stron zostały uregulowane Umową między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzoną w Ałmatach dnia 23 maja 1997 r. (M.P. z 2001 r. Nr 46, poz. 749), dalej: Umowa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 Umowy, przewozy ładunków między terytoriami państw Umawiających się Stron, tranzytem przez ich terytoria, a także do krajów trzecich, wykonywane są na podstawie zezwoleń. W myśl ust. 2 tego artykułu na każdą jazdę i na każdy pojazd powinno być wydane osobne zezwolenie. Zezwolenie uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem (...).
Organ wskazał, że strona wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy między Polską a krajem nienależącym do Unii Europejskiej tj. Kazachstanem, bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia dwustronnego, uprawniającego do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego pomiędzy tymi krajami. Ustalenia te oparte zostały na zapisach zawartych w dokumencie CMR nr [...] z dnia [...] października 2013 r. (pole nr 3 i 4) i potwierdzone przez kierowcę pojazdu w trakcie przesłuchania w charakterze świadka przeprowadzonego w dniu kontroli tj. w dniu [...] października 2013 r. Kontrolowany przewóz wykonywany był zespołem pojazdów oznaczonych kazachstańskimi tablicami rejestracyjnymi ([...]). Kierowca posługiwał się także dowodami rejestracyjnymi pojazdów zarejestrowanych w Kazachstanie. Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych miała zatem zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
W toku kontroli strona posługiwała się dowodami rejestracyjnymi pojazdów, których dane w zakresie ładowności i masy całkowitej wskazywały na konieczność posiadania zezwolenia podczas przewozu drogowego. Nie miały zatem miejsca przewozy wymienione w art. 6 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 23 maja 1997 r., których wykonywanie zwolnione jest z obowiązku posiadania zezwolenia.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2013 r. kierowca okazał zezwolenie nr [...] na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wydane dla przewoźnika z Kazachstanu, uprawniające do wykonywania przewozu do lub z państwa trzeciego (część A zezwolenia).
Zgodnie z zapisem w części B ww. zezwolenia, pojazd o nr rej. [...] dokonał pierwszego wjazdu na terytorium Polski w dniu [...] października 2013 r. z towarem, dla którego państwem załadunku była Rosja, a państwem rozładunku Polska, wykonując tym samym przewóz z państwa trzeciego. Następnie, na podstawie tego samego zezwolenia na przewóz do/z państwa trzeciego nr [...] strona wykonywała przewóz towarów z Polski do Kazachstanu tj. przewóz dwustronny, wpisując w części B jako państwo załadunku Polskę, natomiast jako państwo rozładunku Kazachstan. Fakt wykonywania ww. pojazdem przewozu drogowego z Polski do Kazachstanu potwierdzają także zapisy w polach 3 i 4 międzynarodowego samochodowego listu przewozowego CMR nr [...] z dnia [...] października 2013 r. oraz wyjaśnienia kierowcy zawarte w protokole przesłuchania. Na podstawie jednego zezwolenia wykonywane były dwa przewozy, tj. przewóz z państwa trzeciego (Rosja-Polska) oraz przewóz dwustronny (Polska- Kazachstan).
Sytuacja taka nie znajduje oparcia w przepisach umowy o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 23 maja 1997 r., ani w przepisach ustawy o transporcie drogowym, co w ocenie organu świadczy o tym, że przewóz dwustronny w rozpatrywanej sprawie wykonywany był bez wymaganego zezwolenia.
Dyrektor Izby Celnej w [...] podniósł, że protokół kontroli stwierdza stan faktyczny istniejący w momencie kontroli i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone - zgodnie z art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. Zatem za najistotniejsze dla stwierdzenia nieprawidłowości mających miejsce w przedmiotowej sprawie są ustalenia organu celnego zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2013 r. W trakcie kontroli kierowca nie okazał blankietu wymaganego zezwolenia tj. zezwolenia na przewóz dwustronny, stąd w protokole kontroli stwierdzono, że przewoźnik wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.
Organ podkreślił, że miejsce rozpoczęcia przewozu w Polsce oraz miejsce docelowe w Kazachstanie nie są sporne. Spółka nie kwestionuje także obowiązku posiadania zezwolenia dwustronnego na międzynarodowy przewóz drogowy, stwierdzając jednocześnie, że kierowca w dniu kontroli takie zezwolenie w pojeździe posiadał, jednak z uwagi na nieznajomość języka polskiego nie rozumiał kontrolujących i przedstawił niewłaściwy dokument zezwolenia. Wymagane zezwolenie, jak wyjaśnił odwołujący, zostało przedstawione w Oddziale Celnym w [...] już po przeprowadzeniu kontroli i podpisaniu protokołu.
Zezwolenie dwustronne na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, na które powołuje się skarżąca, zostało przedstawione już po dokonaniu kontroli. Fakt ten odwołujący potwierdza w odwołaniu i nie jest przez niego kwestionowany. Powyższa okoliczność prowadzi do stwierdzenia, że w trakcie przeprowadzanej kontroli Pan V. K. wymaganego zezwolenia nie okazał.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Wysokość kar pieniężnych za poszczególne rodzaje naruszeń została ściśle określona w w/w załączniku i organ odwoławczy nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy. Kary pieniężne są więc sankcjami bezwzględnie oznaczonymi w kwocie stałej bezpośrednio w ustawie, związanymi ze stanem faktycznym, którego ustalenia dokonuje organ.
Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził jednocześnie, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu na korzyść przedsiębiorcy nie działa okoliczność, iż kierowca, będący pracownikiem strony, jest obywatelem Białorusi i nie mógł być świadomym uczestnikiem kontroli w języku polskim, gdyż językiem tym nie włada w sposób wystarczający. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego międzynarodowy przewóz drogowy odpowiedzialność administracyjną ponosi ten przedsiębiorca. Odpowiedzialność tę ponosi także za skutki działań osób (a więc też kierowców), którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Zgodnie z zasadą ryzyka pracodawcy (tzw. ryzyko osobowe) to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności oraz braku należytego przygotowania do pracy. Skoro strona wiedziała, że kierowca "nie mógł być świadomym uczestnikiem kontroli w języku polskim", to w sytuacji podjęcia decyzji o powierzeniu mu wykonania przewozu, powinna w szczególności, oprócz wyposażenia w wymagane dokumenty, pouczyć kierowcę, które z tych dokumentów musi on bezwzględnie okazać w trakcie kontroli. Powyższa okoliczność nie może zatem świadczyć o braku wpływu strony na powstanie naruszenia i stanowić przesłanki wyłączającej jej odpowiedzialność.
W rozpatrywanej sprawie nie mogło również dojść do zwolnienia odwołującego z odpowiedzialności na mocy art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Może on mieć bowiem zastosowanie tylko w postępowaniu, którego przedmiotem jest sprawa naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją nie była sprawa naruszenia tych przepisów prawa, lecz przepisów o wykonywaniu międzynarodowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie "W." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. w Kazachstanie wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym w zw. z Załącznikiem nr 3 pkt. 3.1, art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, że organ niezasadnie nałożył na nią karę pieniężną, bowiem kierowca posiadał w momencie kontroli właściwe zezwolenie, a jedynie nie okazał go na żądanie funkcjonariusza celnego. Kierowca, jako obcokrajowiec, nie rozumiał wszystkiego, o co pytał go urzędnik, który w żaden sposób też nie pomógł kierowcy. W trakcie wykonywanych czynności kontrolnych kierowca nie skontaktował się z przedsiębiorstwem. Po wyjaśnieniach otrzymanych od pracodawcy, dotyczących popełnionego błędu, kierowca udał się wraz z przedstawicielem polskiego partnera pracodawcy do Oddziału Celnego w [...] i okazał ważne zezwolenie związane z przewozem. Po sprawdzeniu przez kierownika zmiany zezwolenie zostało uznane za właściwe i uzasadniające legalność wykonywanego przewozu. Kierowca zatem posiadał ważne zezwolenie w pojeździe podczas kontroli, tylko nie okazał go od razu.
Zdaniem skarżącej, naruszenie polegające na nieokazaniu wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, wypisu z licencji lub innego wymaganego w związku z przewozem drogowym dokumentu, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, stosownie do art. 92 ust. 1 w zw. z Załącznikiem nr 1 do ustawy, podlega grzywnie w wysokości 500 zł, nie zaś karze w wysokości 10.000,00 zł.
Skarżąca podniosła również, że organ prowadzący kontrolę naruszył wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek udzielenia niezbędnych informacji w sposób zrozumiały dla kontrolowanego. Funkcjonariusz celny, widząc że kierowca ma problemy z porozumiewaniem się w języku polskim, powinien przedstawić swoje żądania w innym języku bądź pomóc w jakikolwiek inny sposób. Twierdzenie organu, że kierowca podpisał protokół, zatem można przyjąć, że rozumiał jego treść jest nieuzasadnione. Kierowca nie zna bowiem języka polskiego w stopniu pozwalającym na zrozumienie treści protokołu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., którą nałożono na "W." Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. w Kazachstanie karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za naruszenie ustawy o transporcie drogowym.
Podstawę powyższych decyzji stanowił przepis art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że strona wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy między Polską a krajem nienależącym do Unii Europejskiej - Kazachstanem. Ustaleń tych skarżąca Spółka nie podważa na żadnym etapie postępowania.
Zasady wykonywania międzynarodowych przewozów osób i ładunków między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Kazachstanu, w tranzycie przez ich terytoria, a także do krajów trzecich i w odwrotnym kierunku, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium państwa jednej z umawiających się stron zostały uregulowane Umową między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzoną w Ałmatach dnia 23 maja 1997 r.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 Umowy, przewozy ładunków między terytoriami państw Umawiających się Stron, tranzytem przez ich terytoria, a także do krajów trzecich, wykonywane są na podstawie zezwoleń. Na każdą jazdę i na każdy pojazd powinno być wydane osobne zezwolenie. Zezwolenie uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem. Przejazd pojazdu bez ładunku wymaga również zezwolenia (ust. 2). Właściwe organy Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie każdego roku uzgodnioną ilość zezwoleń (ust. 3). Zezwolenia są ważne jeden rok kalendarzowy (ust. 4).
Stosownie zaś do art. 6 ust. 1 Umowy, nie wymagają zezwoleń przewozy:
a) mienia przesiedleńczego,
b) materiałów i przedmiotów, w tym dzieł sztuki, przeznaczonych na targi, wystawy lub na imprezy o charakterze niehandlowym,
c) środków transportowych, zwierząt, inwentarza i mienia sportowego przeznaczonego na imprezy sportowe,
d) dekoracji i rekwizytów teatralnych, instrumentów muzycznych, sprzętu przeznaczonego do wykonywania zapisów radiofonicznych, zdjęć filmowych lub telewizyjnych oraz przedstawień cyrkowych,
e) zwłok lub urn z prochami zmarłych,
f) w celu udzielenia pomocy w czasie klęsk żywiołowych, awarii i katastrof,
g) wykonywane pojazdami o ładowności do 3,5 t i masie całkowitej do 6,0 t.
Ponadto, nie wymagają zezwoleń przejazdy pojazdów pomocy drogowej oraz pojazdów wjeżdżających w celu zamiany uszkodzonych pojazdów (ust. 2).
Z powyższych przepisów wynika, że wykonywany przez skarżącą spółkę przewóz wymagał odpowiedniego zezwolenia. W dniu kontroli wykonywany był przewóz z Polski do Kazachstanu, co jak już wyżej wskazano jest okolicznością bezsporną. Z okazanych podczas kontroli dowodów rejestracyjnych pojazdów i wskazanych tam danych w zakresie ładowności i masy całkowitej wynika konieczność posiadania zezwolenia podczas przewozu drogowego. Dopuszczalna masa całkowita pojazdu silnikowego marki Mercedes-Benz o nr. rej. [...] wynosi 18.000,00 kg, zaś przyczepy marki Krone SDP o nr. rej. [...] - 39.000,00 kg. Do wykonywania przewozu posłużono się zatem pojazdami o masie całkowitej powyżej 6 ton. Skarżąca nie przewoziła również żadnych towarów zwolnionych z wymogu posiadania zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie nie miał zatem zastosowania art. 6 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 23 maja 1997 r. Z akt sprawy wynika również, że skarżący nie kwestionował tych ustaleń.
Okazany przez kierowcę podczas kontroli dokument zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nr [...] uprawniał do wykonywania przewozu do lub z państwa trzeciego (część A zezwolenia). Zgodnie z zapisem w części B zezwolenia, pojazd o nr rej. [...] dokonał pierwszego wjazdu na terytorium Polski w dniu [...] października 2013 r. z towarem, dla którego państwem załadunku była Rosja, a państwem rozładunku Polska, wykonując tym samym przewóz z państwa trzeciego do Polski. Oznacza to, że zezwolenie zostało już wykorzystane, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 Umowy, na każdą jazdę i na każdy pojazd powinno być wydane osobne zezwolenie, które uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem. Kierowca, na podstawie tego zezwolenia mógł jedynie powrócić do miejsca początkowego.
Tym samym skarżąca Spółka nie mogła, na podstawie tego samego zezwolenia na przewóz do/z państwa trzeciego nr [...] wykonywać przewozu towarów z Polski do Kazachstanu tj. przewozu dwustronnego, wpisując w części B jako państwo załadunku Polskę, natomiast jako państwo rozładunku Kazachstan.
W rozpoznawanej sprawie, na podstawie jednego zezwolenia wykonywane były zatem dwa przewozy, tj. przewóz z państwa trzeciego (Rosja-Polska) oraz przewóz dwustronny (Polska- Kazachstan).
Stosownie do art. 28a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2). Kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust.3).
Wobec tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego należało zatem uznać, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że w dniu [...] października 2013 r., podczas kontroli, kierowca nie okazał wymaganego w rozpoznawanej sprawie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego i nałożyły na "W." Sp. z o.o. w A. w Kazachstanie karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za naruszenie określone w Lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej Spółki, że organ niezasadnie nałożył na nią karę pieniężną, bowiem kierowca posiadał w momencie kontroli właściwe zezwolenie, a jedynie nie okazał go na żądanie funkcjonariusza celnego. Z przepisu art. 28a ust. 2 i 3 ustawy o transporcie drogowym wprost wynika, że kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, zaś w przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Kierowca nie okazał blankietu zezwolenia na żądanie funkcjonariusza celnego, czym naruszył dyspozycję przepisu art. 28a ust. 2 i 3 ustawy o transporcie drogowym, a w konsekwencji wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy bez zezwolenia.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ prawidłowo również ustalił wysokość kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa Załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Stosownie zaś do Lp. 3.1., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia podlega karze 10.000,00 zł. Jeszcze raz należy podkreślić, że w myśl art. 28a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, nieokazanie podczas kontroli blankietu zezwolenia, oznacza wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez zezwolenia.
Nie można również uznać za uzasadnioną argumentacji skarżącego w zakresie nieznajomości przez kierowcę języka polskiego. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.), język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, terenowych organów administracji publicznej, instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, organów, instytucji i urzędów podległych organom ww. wymienionym, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W świetle art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy o języku polskim, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej muszą być składane w języku polskim. Organ Inspekcji Transportu Drogowego nie jest więc zobowiązany do powoływania tłumacza podczas kontroli drogowej, natomiast przedsiębiorca zagraniczny, zatrudniając osobę, która nie zna języka kraju, przez którego terytorium osoba ta ma realizować przewóz rzeczy, przyjmuje na siebie ryzyko wynikające z tej nieznajomości. Nieznajomość języka polskiego nie może więc być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa. Należy również zauważyć, że kierowca w toku kontroli nie zgłaszał problemów ze zrozumieniem języka polskiego, złożył zeznania, które następnie zostały mu odczytane przez funkcjonariusza celnego, a następnie podpisał protokół bez żadnych uwag. Tym samym organ nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło