III SA/Lu 654/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 maja 2012 r. w zakresie wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2015 r. (złożonym w placówce pocztowej w dniu 23 lipca 2015 r., data stempla pocztowego na kopercie, k. 253 akt sądowych) J. H. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez ustanowienie dla niego adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący podał, że przez ok. 5 lat był bezrobotny, a obecnie oprócz renty z ZUS nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Podniósł, że przeszedł dwa udary mózgu, które spowodowały u niego trwałą niepełnosprawność. Wykazał, że na stałe miesięczne wydatki składa się: podatek od nieruchomości i bieżące opłaty (woda, wywóz nieczystości, gaz, energia) – 350 zł; zakup opału (węgiel, drewno)– ok. 700 zł; koszty leczenia – 200 zł; remonty bieżące nieruchomości – 100 zł. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze studiującą córką, nie posiada majątku nieruchomego (w tym żadnej nieruchomości rolnej), jak również żadnych zasobów finansowych. Zamieszkuje w wynajętym domu o pow. 67 m2. Wskazał, że jego córka jest właścicielem działki rolnej o pow. [..], co nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. Oświadczył, że na dochód rodziny składa się jego renta w wysokości 1.108,19 zł. Skarżący zaznaczył, że jego córka z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym studiuje w W., a on ponosi koszty jej studiowania i utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje. Sąd stwierdza, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez ustanowienie dla niego adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. spoczywa na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy wyżej wymienione oświadczenie strony jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) oraz porównania ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona ma ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym. Założeniem tak skonstruowanego postępowania o przyznanie prawa pomocy jest oczekiwanie, że strona poda informacje prawdziwe i wyczerpujące, bez zatajania czegokolwiek, kierując się zasadą lojalności w stosunku do sądu rozpatrującego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Nie sprostanie tym wymaganiom powoduje, że wniosek strony nie może być oceniony w sposób pozwalający na przyznanie prawa pomocy. Oceniając zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze informacje przedstawione przez stronę nie tylko z badanym wnioskiem, ale także podane m.in. w urzędowym formularzu PPF z dnia 10 sierpnia 2014 r., złożonym do sprawy o sygn. akt [..], a ponadto informacje wynikające z akt sprawy o sygn. [..]. Analiza oświadczeń złożonych w sprawie niniejszej i w sprawie [..] oraz dokumentów z akt sprawy o sygn. [..] (akta administracyjne) pozwala stwierdzić, że podawane informacje na temat stanu rodzinnego skarżącego, kosztów utrzymania koniecznego rodziny, są ze sobą sprzeczne, a także że skarżący nie ujawnił w pełni swego stanu majątkowego. Z uzasadnienia wniosku PPF sporządzonego dnia 10 sierpnia 2014 r., złożonego w sprawie [..] i podpisanego przez skarżącego wynika, że od października 2013 r. nie zamieszkuje z nim żadne z dzieci. We wniosku tym nie została również wykazana córka K. jako osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, ani jako osoba, której ponosi koszty utrzymania i studiów w W. Skarżący nie wyjaśnił z jakich powodów dane na temat stanu rodzinnego i kosztów utrzymania w obu złożonych urzędowych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy są tak niezgodne. Ponadto we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie skarżący nie ujawnił, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [..] ha fiz. ([..]ha przeliczeniowych.) oraz [..] ha fiz. lasu, która to okoliczność wynika ze znajdującej się w aktach sprawy [..] (akta administracyjne) decyzji z dnia [..], nr [..] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. W przedmiotowym wniosku, w części dotyczącej majątku skarżący podał "nie posiadam nieruchomości rolnej", co stoi w ewidentnej sprzeczności z opisanymi wyżej danymi. W świetle podanych przez skarżącego informacji uznać należy, że skarżący nie wykazał w pełni rzeczywistej sytuacji materialnej swojej i rodziny. Skarżący podając informacje niepełne i sprzeczne z jego rzeczywistym stanem rodzinnym i majątkowym, nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych w art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Biorąc pod uwagę omówione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.