III SA/Lu 657/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia [...]czerwca 2012 r., nr: [...], w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2013 r. o odmowie zmiany prawomocnego postanowienia sądu odmawiającego przyznania prawa pomocy postanawia: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt III SA/Lu [...]/12 odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. S. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia [...] czerwca 2012 r., nr: [...], w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, zakreślając iż wniosek obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 24 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu sąd stwierdził, że z porównania możliwości płatniczych skarżącego (uzyskiwanych dochodów i posiadanych zasobów pieniężnych) oraz kosztów postępowania, jakie musi ponieść nie wynika, aby spełnione zostały przesłanki ustawowe do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowienie nie zostało zaskarżone. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Lu 657/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę S.W.z powodu nieziszczenia wpisu sądowego. Postanowienie stało się prawomocne od dnia 19 stycznia 2013 r. W dniu 17 stycznia 2013 r. (data nadania przesyłki pocztowej) S.W.złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący przedłożył jedynie część wymaganych dokumentów. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. referendarz sądowy odmówił zmiany prawomocnego postanowienia sądu z dnia 24 października 2012 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie ustawowym sprzeciw podnosząc, iż był wywłaszczany ze swego gospodarstwa rolnego, skradziono mu pieniądze, narzędzia i materiały budowlane. Niesłusznie zmniejszono mu dopłaty rolne za rok 2011 a dopłat za rok 2012 nie wypłacono. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), wskutek wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd. W niniejszej sprawie nie było podstaw do odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza, zatem został on wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd. Należy na wstępie zauważyć, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został już w badanej sprawie prawomocnie rozpoznany – postanowieniem z dnia 24 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Postanowienie dotyczące przyznania (odmowy przyznania) prawa pomocy jest postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie, zatem znajdzie do niego zastosowanie art. 165 p.p.s.a, zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca zastosowanie art. 165 p.p.s.a. obejmuje wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, przy czym muszą to być takie zmiany, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 17 stycznia 2013 r. (data nadania przesyłki pocztowej) obejmuje jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, jest więc węższy w swym zakresie, niż wniosek złożony wcześniej. Tym niemniej z analizy uzasadnienia prawomocnego postanowienia sądu z dnia 24 października 2012 r. wynika, że sąd oceniał kompleksowo przesłanki do przyznania prawa pomocy – uznając, ze skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani częściowym. Zmiana prawomocnego rozstrzygnięcia sądu wymagałaby zatem uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. W ocenie sądu argumenty podniesione przez skarżącego nie wskazują na to, aby taka zmiana okoliczności sprawy wystąpiła. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podnosi argument, że "był wywłaszczany przez ponad 20 lat ze swego gospodarstwa rolnego", gmina "zajmuje jego działkę i zalewa ją wodą. Zasiewy jesienne z roku 2011 wymarzły całkowicie, w tym też roku zginęło mu 20 pni pszczół. Skarżący podnosi także, ze skradziono mu pieniądze ( w tym lokatę w banku w kwocie 10.000 zł), narzędzia, materiały budowlane i lasy. Z treści wniosku wynika, że skarżący nadal prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu po rodzicach. Nie zmniejszył się posiadany przez skarżącego majątek – nadal jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 3,84 ha, a także użytkuje grunt o pow. 4 ha po rodzicach. W piśmie z dnia 5 lutego 2013 r. skarżący oświadczył, że lokata w banku stanowi ubezpieczenie na życie. Stwierdził, że kompletuje dokumenty w sprawie kradzieży, aby przekazać je do Prokuratury Apelacyjnej i IPN. Do pisma skarżący dołączył nakazy płatnicze i decyzje wymiarowe w sprawie podatku rolnego i leśnego, a także wyciąg z rachunku bankowego, na którymi widnieje saldo: 56,94 zł. W sprzeciwie od postanowienia referendarza z 14 lutego 2013 r. skarżący ponownie podniósł argumenty "wywłaszczania" i kradzieży pieniędzy i narzędzi. Wskazał, że niesłusznie zmniejszono mu dopłaty rolne za rok 2011, a dopłat za rok 2012 nie wypłacono. Podniesione przez skarżącego argumenty pozostają gołosłowne, nie zostały poparte żadnymi dokumentami potwierdzającymi ich zasadność. Kluczowym argumentem dla odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy prawomocnym postanowieniem sądu z dnia 24 października 2012 r. był fakt posiadania przez niego zasobów pieniężnych (oszczędności) w banku w kwocie 10.000 zł. Argument skarżącego o kradzieży z banku tych zasobów przy braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ten fakt jest niewiarygodny i nie zasługuje na uwzględnienie. Podobnie gołosłowne są stwierdzenia dotyczące kradzieży narzędzi i materiałów budowlanych. Niezrozumiały jest argument "wywłaszczania" skarżącego z gospodarstwa rolnego, skoro sam wskazuje we wniosku, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 3,84 ha. W świetle powyższego nie można uznać, że we wniosku z 17 stycznia 2013 r. skarżący wykazał zmianę okoliczności sprawy w zakresie jego sytuacji materialnej. Skoro tak, brak podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 24 października 2012 r. Z powyższych względów na podstawie art. 165 i art. 260 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.