III SA/Lu 670/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu Miejskiego Inspektora Gospodarki Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak [...] na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17, art. 2 ust. 5, art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 z 2001 r., poz. 734 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...] w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2004 r. wynika, że pierwszoinstancyjną decyzją odmówiono J. M. przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na to, że wydatki na zajmowany lokal ponosi matka J. M. oraz ponieważ J. M. nie dostarczyła zaświadczeń o wysokości dochodów wszystkich osób zamieszkujących w lokalu nr [...] w domu nr [...] przy ul. L. w L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem. Od tej zasady jest wyjątek zawarty w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, w myśl którego osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekując na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, również mają prawo do dodatku mieszkalnego. Powołany przepis dotyczy osób, które posiadały tytuł prawny do lokalu i utraciły ten tytuł oraz oczekują na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Z przedłożonych akt nie wynika, która z osób zajmujących lokal przy ul. L. nr [...] m. [...] w L. utraciła tytuł prawny do lokalu komunalnego i uprawniona jest do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Ponadto istotą rozpoznawanej sprawy jest to czy J. M. zamieszkująca w lokalu wraz z matką prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w rozumieniu art. 4 ustawy, czy też pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Strona we wniosku i deklaracji wykazuje matkę jako członka jej gospodarstwa domowego. Złożone oświadczenie zobowiązuje wnioskodawcę do podania dochodów matki. Skarżąca oświadczyła, że matka nie ma dochodu. Wobec powyższego organ powinien rozpatrzyć wniosek i wydać decyzję stosowną do ustalonego stanu faktycznego na podstawie przedłożonych dokumentów. Konsekwencją podania nieprawdziwych danych przez wnioskodawcę jest wznowienie postępowania i nakazanie zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości (art. 7 ust. 9). Przepisy ustawy nie dopuszczają wydania odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu nieuzupełnienia materiału dowodowego. W terminie wniesienia skargi na powyższą decyzję J. M. wniosła za pośrednictwem organu skargę "na decyzję [...] w sprawie odmowy przyznania (...) dodatku mieszkaniowego". W skardze podniosła, że organ wydając tę decyzję bezzasadnie powołał się na przepis Kodeksu cywilnego odnoszący się do solidarnej odpłatności najemcy i osób stale z nim zamieszkujących. J. M. w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów jest lokatorem, osobą korzystającą z lokalu na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, nie została z nią zawarta umowa najmu lokalu. Uważa również, że bezprawnie jej gospodarstwo domowe i gospodarstwo domowe jej matki traktowane jest jako wspólne. Zamieszkanie z J. M. jej matki nie wynika z orzeczenia sądu przyznającego skarżącej prawo do mieszkania w przedmiotowym lokalu do czasu otrzymania lokalu socjalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając skargę za wniesioną na własną decyzję z dnia [...] września 2004 r., wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] stycznia 2005 r. skarżąca złożyła pismo procesowe, w którym ponownie podniosła, że w październiku 2004 r. zaskarżyła decyzję Urzędu Miasta o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Następne stwierdziła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze "w swoim piśmie z dnia [...] września 2004 r." zinterpretowało art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sposób odmienny niż Urząd Miasta. Urząd Miasta ulegając sugestiom Samorządowego Kolegium Odwoławczego wycofał się z wcześniej zajmowanego stanowiska i pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówił skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego. Zdaniem skarżącej - gdyby w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy ustawodawca miał na myśli byłych najemców oczekujących na lokal socjalny, jednoznacznie wskazałby to w przepisie. Do pisma procesowego skarżąca załączyła decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. znak [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu Miejskiego Inspektoratu Gospodarki Mieszkaniowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy; decyzją tą odmówiono J. M. przyznania dodatku mieszkaniowego powołując się na to, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dotyczy osób, które posiadały tytuł prawny i go utraciły. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę wniesiono na decyzję organu I instancji uchyloną decyzją organu odwoławczego, zatem jako niedopuszczalna podlega ona odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W myśl art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, zatem decyzja wydana przez organ orzekający w pierwszej instancji na skutek złożonego przez stronę odwołania podlega kontroli organu odwoławczego, który gdy stwierdzi, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, może wydać tzw. decyzję kasacyjną, tj. decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (art. 138 § 2 kodeksu). Zaskarżone do sądu administracyjnego mogą być wyłącznie decyzje, co do których wyczerpano środki zaskarżenia (art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), czyli w powyżej przedstawionym modelu – kasacyjna decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu odwoławczego wydana w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji i skutecznego odwołania się strony od niej. W przedmiotowej sprawie strona w skardze wniesionej do Sądu wskazała wyraźnie, że zaskarża decyzję znak: [...] w sprawie odmowy przyznania jej dodatku mieszkaniowego. W aktach są dwie decyzje Urzędu Miasta w tym przedmiocie i o tym numerze, z dnia [...] lipca 2004 r. oraz z dnia [...] grudnia 2004 r. W czasie gdy skarżąca składała skargę (stempel pocztowy na kopercie, w której nadano skargę pocztą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, określa datę nadania: [...] października 2004 r.), wydana był pierwsza z tych decyzji. Ponadto dołączenie do skargi tej właśnie decyzji, a nie decyzji organu odwoławczego, potwierdza żądanie skarżącej zweryfikowania decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej w dniu [...] lipca 2004 r. Stanowisko swoje potwierdziła na rozprawie dnia [...] stycznia 2005 r. Stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie kasacyjne i uchylił decyzję pierwszej instancji oraz przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, decyzja pierwszoinstancyjna została ostatecznym rozstrzygnięciem wyeliminowana z obrotu prawnego. Strona nie była uprawniona do zaskarżenia tej decyzji. Stronie służyło prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ale na decyzję organu odwoławczego czyli w niniejszej sprawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2004 r., skarga do Sądu służyć również będzie na decyzję Kolegium wydane w przypadku skutecznego odwołania się strony od decyzji z dnia 15 grudnia 2004 r. Podkreślić trzeba, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo pouczyło skarżącą J. M. o prawie zaskarżenia decyzji Kolegium (tj. drugoinstancyjnej) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Konkludując skarga wniesiona przez J. M. na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji uchyloną przez organ drugiej instancji jest niedopuszczalna, zatem nie może być przedmiotem merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd, i podlega odrzuceniu. Z powyższych względów działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.