III SA/Lu 673/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant stażysta Olga Michalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Prorektora Uniwersytetu z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy reaktywacji studiów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz adwokata L. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzja z dnia [...], nr [...], Prorektor ds. Dydaktyki i Wychowania Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, na podstawie przepisu § 31 ust. 1 pkt 10 Statutu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i § 18 ust. 2 Regulaminu studiów, odmówił M. G. reaktywacji studiów na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL w Lublinie. W uzasadnieniu decyzji Prorektor KUL stwierdził, że decyzję o reaktywacji studiów podejmuje Rektor na wniosek Dziekana. Opinia Dziekana w przedmiocie wznowienia studiów była negatywna, ponieważ dotychczasowe wyniki w nauce nie dawały nadziei na prawidłowy przebieg dalszej edukacji. W ocenie Prorektora KUL okoliczność ta dawała podstawę do odmowy reaktywacji studiów. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej prawo. Skarżący podniósł, że główną przyczyną negatywnej opinii wydanej w jego sprawie, było toczące się przeciwko niemu postępowanie karne. Jednakże postępowanie to zostało umorzone, z uwagi na skuteczne wycofanie wniosku o ściganie przez pokrzywdzoną. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Prorektora, jakoby jego wyniki w nauce nie dawały nadziei na prawidłowy przebieg dalszej edukacji. Uznał również, że pozbawienie go możliwości kontynuowania nauki w sytuacji, gdy wszystkie postępowania przeciwko niemu zakończyły się prawomocnymi orzeczeniami, jest rażąco niesłuszne, a zaskarżona decyzja została wydana z naruszenie przepisu art. 70 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Prorektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego wniósł o jej oddalenie, podnosząc przy tym, że zgodnie z obowiązującym w KUL regulaminem studiów, student skreślony z listy studentów może ubiegać się o reaktywacje dopiero po roku od ostatniego zaliczonego okresu, tak więc podanie skarżącego było co najmniej przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Przede wszystkim należy podnieść, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji oparta jest na regulacji zawartej w przepisie art. 161 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U z 1990r., nr 65, poz. 385 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja wydana została na skutek złożenia przez skarżącego – w dniu [...]. – żądania ponownego rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] o reaktywację studiów, który to wniosek został odmownie rozstrzygnięty decyzją Prorektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego z dnia [...] Jakkolwiek decyzja z dnia [...] nie zawiera wszystkich elementów decyzji administracyjnej określonych w przepisie art. 107 § 1 k.p.a., to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oznacza to li tylko, że jest ona decyzją wadliwą, jednakże funkcjonującą w obrocie prawnym. Co więcej, ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prorektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, na skutek żądania skarżącego z dnia [...], a następnie wydanie decyzji z dnia [...], otworzyło skarżącemu drogę sądową, bowiem tym samym spełniona została przesłanka z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz, 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić trzeba, że wydał ją Prorektor ds. Dydaktyki i Wychowania Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, działając we własnym imieniu, co wprost wynika z treści decyzji. Przepisy ustrojowe ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1990r., nr 65, poz. 385 ze zm.) jednoznacznie wskazują, że organami jednoosobowymi uczelni są rektor i dziekani. Kompetencje przyznane rektorowi wyznacza przepis art. 49 ust. 1, natomiast dziekanowi - przepis art. 52 ust. 1 tej ustawy. Do kompetencji rektora uczelni należy podejmowanie decyzji w indywidualnych sprawach studenckich – art. 49 ust. 1 i art. 161 ust. 1 cyt. ustawy. Wskazanym wyżej ustawowym normom kompetencyjnym odpowiada zresztą regulacja Statutu KUL – § 31 ust. 1 pkt 10 oraz przepis § 18 Regulaminu studiów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W tym stanie rzeczy jest oczywiste, że wyłączna kompetencja do podejmowania decyzji w indywidualnych sprawach studenckich, w zakresie reaktywacji studiów byłych studentów KUL, przysługuje rektorowi KUL, a nie jego zastępcy – prorektorowi KUL, którego zakres kompetencji określa rektor – na podstawie przepisu § 35 ust. 4 Statutu KUL. Oznacza to, że decyzja o odmowie reaktywacji studiów mogła być – co do zasady – podjęta jedynie przez rektora KUL, zaś w przypadku udzielenia stosownego upoważnienia do wydania decyzji, czy też ewentualnie zastosowania instytucji delegowania właściwości, taką decyzje mógł wydać prorektor KUL. Jednakże zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, organ, który wydała zaskarżoną decyzję nie wykazał, aby w tym zakresie przysługiwała jemu stosowna kompetencja, co przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1c cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poza tym należy zauważyć, że zaskarżona decyzja jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ KUL wydając ją miał możliwość samodzielnego wyboru między różnymi formami zachowania się. Jednakże wybór taki nie był dowolny, musiał wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95). Podzielić należy także pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2002 r. (sygn. akt V SA 2036/01), iż jeśli w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył w tym orzeczeniu, że w ten sposób tworzy się domniemanie pozytywnego rozstrzygnięcia, chyba, że brak jest realnych możliwości, pozytywne rozstrzygnięcie bowiem niemożliwe jest z przyczyn faktycznych albo, gdy pozytywnemu rozstrzygnięciu stoi na przeszkodzie niebudzący wątpliwości interes ogólny. Innymi słowy, organ szkoły wyższej miał obowiązek ocenić "słuszny interes strony" i wydać decyzję, która dla strony byłaby najkorzystniejsza, zaś odmowna decyzja winna zawierać wszechstronne uzasadnienie, pozwalające na ocenę kryteriów uznania administracyjnego, którymi kierował się organ odmawiając stronie wydania korzystnej dla niej decyzji. Wymogów tych nie spełnia zaskarżona decyzja. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że w okolicznościach niniejszej sprawy za bezzasadny należy uznać zarzut podniesiony w odpowiedzi na skargę, odnoszący się do przedwczesnego wniesienia przez skarżącego podania o reaktywacje studiów. Jakkolwiek § 18 pkt 2 Regulaminu studiów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego przewiduje roczny termin od ostatniego zaliczonego okresu zaliczeniowego, po którym student może ubiegać się o reaktywacje studiów, to jednak naruszenie tego terminu nie legło u podstaw zaskarżonej decyzji. Skoro tak, to naruszenie tej normy nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem tej decyzji, bowiem sam organ KUL normy tej nie zastosował. W istocie więc pominięcie tego terminu było korzystne dla skarżącego, a usytuowanie aktu prawnego, wprowadzającego normę określającą ten termin, w hierarchii źródłach prawa jako aktu wewnętrznego szkoły wyższej, pozwalało na odstąpienie przez organ KUL od zastosowania tej normy. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1c oraz art. 200 w zw. z art. 250 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.