III SA/Lu 673/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty renty strukturalnej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. akt: III SA/Lu [...] UZASADNIENIE W złożonej skardze skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", w terminie nadesłał urzędowy formularz zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący podniósł argumenty dotyczące zaskarżonej przez niego decyzji organu administracji publicznej, natomiast nie uzasadnił wniosku o udzielenie prawa pomocy. W części formularza odnoszącej się do stanu rodzinnego i sytuacji materialnej skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Wykazał, że na dochód rodziny w łącznej kwocie [...]zł netto składa się jego świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł i emerytura żony w wysokości [...] zł. Jako stałe miesięczne zobowiązania finansowe skarżący wskazał: ratę kredytu [...] zł, media (woda, energia elektryczna, gaz, wywóz śmieci) [...] zł oraz koszty leczenia [...] zł. Ponieważ informacje zawarte w urzędowym formularzu "PPF" okazały się niewystarczające do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżącego wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Skarżący wykazując, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego (domu, mieszkania) jednocześnie podał, że ponosi wydatki na utrzymanie nieruchomości (woda, energia elektryczna, gaz, wywóz śmieci). Należało zatem ustalić do kogo należy nieruchomość wykazana w urzędowym formularza jako miejsce zamieszkania skarżącego i jego rodziny i czy koszty jej utrzymania skarżący i jego żona ponoszą sami, czy też wspólnie z innymi osobami. Wyjaśnienia wymagało również, na jakie cele skarżący zaciągnął kredyt, którego miesięczna rata wynosi [...] zł. Ponadto celem ustalenia sytuacji finansowej skarżącego w okresie przed złożeniem wniosku o prawo pomocy, wezwano go do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich sześciu miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie referendarza skarżący nadesłał potwierdzone za zgodność z oryginałem dowody wpłat dotyczące kosztów utrzymania nieruchomości, w której zamieszkuje, potwierdzenia wypłaty świadczeń pobieranych przez żonę skarżącego, wezwanie do zapłaty zobowiązania wynikającego z umowy kredytowej oraz trzy dowody wypłaty z rachunku bankowego skarżącego. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Użycie w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ [...], niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ [...], niepubl.). Podnieść również należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł - § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) Natomiast stawki wynagrodzenia adwokackiego co do zasady ustalane są w umowie pomiędzy mocodawcą a adwokatem, jednakże odniesieniem mogą być stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. : Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c powołanego rozporządzenia, stawka minimalna adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji (w sprawie, której przedmiotem nie jest należność pieniężna, ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego) wynosi [...] zł. Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną i rodzinną skarżącego brak jest podstaw do uznania, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść wymienionych powyżej kosztów postępowania. Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, przede wszystkim podnieść należy, że skarżący nie ujawnił w pełni swojej sytuacji finansowej. Skarżący nie wyjaśnił, do kogo należy nieruchomość, w której zamieszkuje z żoną oraz na jakiej podstawie ponosi koszty jej utrzymania. Nie nadesłał również wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich sześciu miesięcy, co uniemożliwia dokonanie oceny, jaki był przepływ środków pieniężnych na posiadanym rachunku w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy. Przedłożone pokwitowania bankowe potwierdzają jedynie dokonanie trzech wypłat środków pieniężnych w sierpniu i listopadzie 2017 r. oraz styczniu 2018 r. Ponadto skarżący nie nadesłał umowy kredytowej, w związku z czym nie wiadomo na jakie cele zaciągnął wymienione zobowiązanie finansowe, które spłaca w miesięcznych ratach po [...] zł. Tym samym nie można ustalić, czy wydatek ten można zaliczyć do koniecznych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny. Oceniając możliwości płatnicze skarżącego należy mieć na względzie, że miesięczne dochody rodziny skarżącego kształtują się na poziomie ok. [...] zł netto (emerytura skarżącego [...] zł + dwie emerytury żony skarżącego w kwotach po [...] zł i [...] zł /wg. odcinków świadczeń za styczeń 2018 r./), natomiast wykazane wydatki (nawet uwzględniając ratę kredytu) to kwota [...]zł. W tej sytuacji zdaniem referendarza skarżący posiada, bądź mógł zabezpieczyć, odpowiednie środki pieniężne na uiszczenie należnych kosztów postępowania. Trzeba również zwrócić uwagę, na to, że skarżący znajduje środki finansowe na comiesięczną spłatę raty kredytu w wysokości [...] zł (nie podając, na jaki cel został ten kredyt zaciągnięty). Podnieść należy, że zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty wszczętego przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.