III SA/Lu 673/21
WyrokWSA w Lublinie2022-04-12
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta dobrowolnie opuściła lokal wiele lat temu, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu, mimo że w lokalu pozostały jej rzeczy osobiste i wystąpiła ona z powództwem o przywrócenie posiadania?Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i przyznanie się skarżącego do braku kluczy i braku koncentracji życia w lokalu, wykazał trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca stałego pobytu. Pozostawienie rzeczy osobistych i wystąpienie z powództwem o przywrócenie posiadania nie podważa ustaleń o braku faktycznego zamieszkiwania i koncentracji centrum życiowego w wymeldowywanym lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. T. na decyzję Wojewody Lubelskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Wnioskodawczyni zarzuciła, że skarżący wyprowadził się z mieszkania w 2010 r., zabrał rzeczy osobiste, nie wraca na stałe, nie ma kluczy i nie ponosi kosztów utrzymania lokalu. Organy administracji uznały te twierdzenia za udowodnione na podstawie zeznań świadków i przyznały, że skarżący nie przebywa w lokalu od około 10 lat. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i ustawy o ewidencji ludności, kwestionując ocenę dowodów i brak przeprowadzenia niektórych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent Małgorzata Rębacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Wojewoda Lubelski (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina z [...] czerwca 2021 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu W. T. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w L..
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W piśmie z [...] października 2020 r. M. T. (dalej jako "wnioskodawczymi") zwróciła się do Prezydenta Miasta Lublina z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w L.. Wniosek uzasadniła tym, że skarżący wyprowadził się z mieszkania w czerwcu 2010 r., zabierając ze sobą rzeczy osobiste. Skarżący do mieszkania nie wraca na stałe, nie ma kluczy i nie ponosi kosztów utrzymania lokalu.
Decyzją z [...] czerwca 2021 r. Prezydent Miasta Lublina (dalej jako "organ I instancji") orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w L..
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Wojewoda Lubelski decyzją z [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie przebywa w lokalu wskazanym na wstępie od około 10 lat. Organ uznał za wiarygodne zeznania świadków M. T., K. T., A. M., A. C., D. M., W. S., którzy jednoznacznie zeznali, że nie widują skarżącego w lokalu od kilku lat. Skarżący nie posiada kluczy do lokalu i nie ma możliwości swobodnego dostępu do lokalu. Organ uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy została spełniona przesłanka wymeldowania określona w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510 z późn. zm.).
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu odwołania dotyczącego nieprzeprowadzenia oględzin lokalu, podnosząc, że przeprowadzenie powyższego dowodu nie wniosłoby niczego nowego do sprawy, ponad to, co zostało w toku postępowania ustalone, tj. - faktu niezamieszkiwania W. T. w miejscu pobytu stałego. Powyższe ustalono na postawie zeznań świadków oraz wyjaśnień skarżącego złożonych w Urzędzie Miasta S., jak też w odwołaniu oraz piśmie zatytułowanym Oświadczenie dodatkowe do odwołania.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego kwestionowanych przez skarżącego zeznań świadka D. M., organ II instancji stwierdził, że zeznania świadka są spójne i wskazują na fakt niezamieszkiwania skarżącego w powyższym lokalu oraz pokrywają się z zeznaniami pozostałych świadków.
Za bezzasadny organ uznał również zarzut dotyczący pozostawienia w lokalu rzeczy skarżącego, skoro bezspornie ustalono, że skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności. Organ podniósł, że opuszczenie miejsca stałego zamieszkania nie musi być związane z zabraniem wszystkich osobistych rzeczy. Pozostawienie rzeczy nie przesądza o trwałym związaniu osoby z miejscem zameldowania.
Organ odwoławczy podkreślił, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji. Decyzja ma charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Utrzymywanie zameldowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prowadziłoby do utrzymywania fikcji meldunkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. T. (dalej jako "skarżący") zaskarżył decyzję Wojewody Lubelskiego w całości. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, w szczególności nieuwzględnienie wątpliwości skarżącego co do wiarygodności zeznań świadka D. M., który z jednej strony wskazuje, że nie poznałby skarżącego, a z drugiej, że nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu od 10 lat oraz pominięciu zeznań skarżącego, który stwierdził, że miejscem jego stałego pobytu jest mieszkanie przy ul. [...] w L., a okoliczność, iż w chwili obecnej tam nie przebywa wynika, tylko i wyłącznie z pozbawienia go posiadania z przedmiotowej nieruchomości przez żonę M. T. i w rezultacie uznanie, że skarżący nie ma miejsca stałego pobytu w mieszkaniu przy ul. [...] w L.;
b) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę w szczególności poprzez nieustalenie czy powodem wymiany zamków w mieszkaniu przy [...] w L. były kłótnie skarżącego z synem stale tam mieszkającym K. T., a jeżeli tak to pozwoliłoby to doprowadzić do wniosku, że skoro skarżący kłócił się z synem mieszkającym w tym mieszkaniu, to musiałby tam stale przebywać;
c) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka i niewskazanie przyczyn jego nieuwzględnienia, pomimo, że skarżący wyjaśnił konieczność powołania świadka dopiera na tym etapie postępowania, a okoliczności na jakie miał być przesłuchany świadek nie zostały udowodnione w toku postępowania oraz jego zeznania byłyby istotne dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania, gdyż wskazałyby, że stale przebywał w mieszkaniu przy ul. [...] w L. do czasu pozbawienia go przez żonę posiadania tego lokalu;
d) art. 85 w zw. z art. 78 § 2 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie oględzin w mieszkaniu przy ul. [...] w L. , z powodu nieprzydatności dla rozstrzygnięcia, podczas, gdy oględziny przedmiotowej nieruchomości pozwoliłyby ustalić, czy w przedmiotowym mieszkaniu znajdują się rzeczy skarżącego uprawniające do uznania, że stale przebywa on w przedmiotowym mieszkaniu, pomimo chwilowych trudności związanych z uzyskaniem do niego dostępu;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie mieszka na stałe w mieszkaniu przy ul. [...] w L. i w związku z tym należy go wymeldować, pomimo, że z okoliczności sprawy wynika, że organy nie wykazały, że skarżący opuścił na stałe miejsce pobytu w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Wojewody Lubelskiego o wymeldowaniu W. T. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w L..
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r., poz. 510 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa".
Przepis art. 24 ust. 1 ustawy stanowi, że obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, obowiązek meldunkowy polega na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zgłoszeniu wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu z wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem art. 36.
Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy).
Pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 25 ust. 2). Ilekroć w ustawie jest mowa o pobycie czasowym obywatela polskiego należy przez to rozumieć przebywanie poza miejscem pobytu stałego przez okres ponad 3 miesięcy (art. 25 ust. 4).
Termin i zasady wykonywania obowiązku meldunkowego określa art. 27 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca (ust. 1). Równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego (ust. 2).
Zameldowania na pobyt stały lub czasowy dokonuje się w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której dana osoba zamieszkuje (art. 28 ust. 1).
Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy, obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się.
Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się (art. 35 ustawy).
Za pobyt stały w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, załatwia różne sprawy, przyjmuje i nadaje korespondencję.
Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu.
Należy podkreślić, że o ocenie charakteru pobytu lub opuszczenia lokalu nie decyduje treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Nie decyduje wola zamieszkiwania w lokalu, lecz faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu.
W świetle powyższych uwag, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo oceniły, że zaszły przesłanki wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżący nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania z zamiarem stałego tam przebywania.
Z akt sprawy wynika, że skarżący w ogóle nie przebywa w spornym lokalu. Skarżący przyznał, że przebywa w S. pod adresem [...], [...] S. , gdzie się urodził i ma dom. Przebywa i nocuje również w W.. Przyznał, że nie ma kluczy do mieszania przy ul. [...] w L. i w związku z tym nie ma swobodnego dostępu do lokalu.
Wnioskodawczyni M. T., przesłuchana w charakterze strony zeznała (k. 8 akt adm.), że skarżący, będący jej mężem, mieszkanie przy ul. [...] w L. opuścił dobrowolnie w czerwcu 2010 r. Skarżący zabrał z mieszkania wszystkie swoje rzeczy osobiste, ubrania, przedmioty codziennego użytku, dokumenty, zostawił jedynie stare narzędzi i trzy metalowe szafy zamknięte na klucz. Według wnioskodawczyni skarżący mógł przebywać u rodziny w W. lub w S.. dodała, że od 2010 r. skarżący tylko okazjonalnie pojawiał się w mieszkaniu, w celu kontroli pozostawionych trzech metalowych szaf.
Fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w lokalu przy ul. [...] w L. potwierdzili także świadkowie: A. M., A. C., W. S., D. M. i K. T.. Z zeznań świadków wynika, że co najmniej od 2010 r. skarżący nie mieszka w lokalu przy ul. [...].
K. T., który jest synem skarżącego i zamieszkuje w wymienionym lokalu zeznał (k. 39 akt adm.), że skarżący opuścił lokal dobrowolnie, wyprowadził się do S., do domu rodzinnego, który jest dwupiętrowy, ogrzewany, a skarżący mieszka w nim sam. Świadek wskazał, że skarżący wywiózł z mieszkania w L. rzeczy osobiste, zostały tylko metalowe szafy, w których jest broń. Skarżący raz w roku przyjeżdża do przedmiotowego mieszkania na wcześniej uzgodnioną wizytę policji w celu sprawdzenia zawartości szaf.
W. S. zeznała (k. 38 akt adm.), że mieszka w sąsiedztwie lokalu nr [...], na tym samym piętrze. Skarżącego znała z widzenia, był jej sąsiadem, jednak od ponad 10 lat nie widziała go ani koło bloku, ani na klatce schodowej, nie widziała też by wchodził lub wychodził z mieszkania. Dodała, że w lokalu tym mieszka żona skarżącego i jego syn K. T..
Świadek D. M. zeznał (k. 37 akt adm.), że mieszka w sąsiedztwie lokalu nr [...] i nie widział skarżącego od około 15 lat. Podkreślił, że z całą pewnością skarżący nie mieszka w tym lokalu. Przebywają tam M. T. i K. T. – syn skarżącego.
Świadek A. M. zeznała (k. 9 adm.), że jest sąsiadką M. T. od 2010 r. i nie zna skarżącego, nigdy go nie widziała w przedmiotowym lokalu. Podkreśliła, że innych sąsiadów zna, spotyka ich i widuje.
Świadek A. C. zeznał (k. 10 akt adm.), że jest przyjacielem K. T., syna M. T.. Świadek wyjaśnił, że bywał w mieszkaniu przy ul. [...] wielokrotnie, o różnych porach dnia, z różną częstotliwością i nigdy w tym lokalu nie widział i nie spotkał skarżącego. Skarżącego przypadkowo poznał natomiast podczas pobytu z K. T. w W..
Skarżący przesłuchany w charakterze strony w dniu 21 stycznia 2021 r. (k. 103 akt adm.) stwierdził wprawdzie, że "cały czas" mieszka w lokalu przy ul. [...], jednocześnie przyznał jednak, że nie ma możliwości korzystania z mieszkania z powodu wymiany zamków w drzwiach wejściowych i taki stan trwa już od kilku miesięcy. Wymianę zamków skarżący stwierdził w październiku 2020 r., w związku z czym w styczniu 2021 r. wystąpił do sądu o przywrócenie posiadania. Przyznał, że jego życie nie koncentruje się w mieszkaniu w L., aczkolwiek twierdził, że ma w tym mieszkaniu rzeczy osobiste ubrania i różne przedmioty.
W ocenie sądu zeznania świadków są logiczne, spójne i pokrywają się. Z protokołu przesłuchania świadków wynika, że są to osoby znające rodzinę, przy czym większość świadków zamieszkuje w bezpośrednim sąsiedztwie, świadkowie mogli zatem mieć wiedzę o zamieszkiwaniu skarżącego w przedmiotowym lokalu. Prawidłowo zatem ocenił organ zeznania świadków jako wiarygodne i dokonał na ich podstawie ustaleń.
Zeznania świadków są zgodne z wyjaśnieniami wnioskodawczyni i potwierdzają podnoszony przez nią fakt niezamieszkiwania skarżącego w lokalu. Sam skarżący, przesłuchany w charakterze strony również przyznał, że nie przebywa w lokalu, ponieważ już od października 2020 r. nie ma kluczy. Wprawdzie zaprzeczył, jakoby nie mieszkał w lokalu od wielu lat, nie ulega jednak wątpliwości, że przeprowadzone w sprawie dowody wskazują, że co najmniej od 2010 r. skarżący nie mieszka w spornym lokalu.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, że organ niewyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy i dowolnie ocenił zeznania świadka D. M., które w ocenie skarżącego są niewiarygodne i sprzeczne, ponieważ świadek stwierdził, że nie widział skarżącego od 15 lat i nie wie czy poznałby go, gdyby go spotkał. Jak słusznie stwierdził organ i jak już wyżej wskazano, wyjaśnienia D. M. są spójne, wynika z nich wprost, że skarżący nie mieszka w spornym lokalu. Zeznania D. M. pokrywają się z zeznaniami pozostałych świadków. Użycie przez świadka sformułowania dotyczącego skarżącego "nie wiem, czy bym go poznał" służyło podkreśleniu upływu czasu i wieloletniej nieobecności skarżącego w lokalu przy ul. [...].
Fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w lokalu w L. potwierdzają także przedłożone w toku postępowania administracyjnego przez wnioskodawczynię M. T. dowody nadania przesyłek poleconych z lat: 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016 2017, 2019 na adres W. T. w S. (k. 110-120 akt admin.) oraz otrzymane od skarżącego wiadomości tekstowe SMS (k. 121-123 akt admin.), z których wynika, że skarżący zapraszał wnioskodawczynię do S. między innymi na Wigilię i święta w 2019 r. (wiadomość SMS z 22 grudnia 2019 r. – k. 121 akt admin.), co wskazuje, że centrum życiowe skarżącego nie znajduje się w mieszkaniu w L.. Z powyższego wynika, że opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu jest nie tylko trwałe ale i dobrowolne.
W okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie można przyjąć, że nieobecność skarżącego w miejscu pobytu stałego. jest tylko przejściowa. Materiał dowodowy wykazał, że skarżący swoje centrum życiowe zorganizował w innym miejscu (w S.) i skarżący skutecznie oceny organów w tym zakresie nie podważył.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, wyrażany jest pogląd, że zasadniczo dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Przy czym zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności sprawy oraz zachowania danej osoby zainteresowanej. Zamiar zamieszkiwania lub chęć ponownego zamieszkiwania w miejscu zameldowania musi wynikać nie tylko z twierdzeń osoby zainteresowanej, ale również z całokształtu okoliczności faktycznych i uwarunkowań prawnych w danej sprawie, takich jak: koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.
Podkreślić również należy, że rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić zarówno w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, jak też w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Poza tym nawet jeśli zamiar powrotu po stronie skarżącego nadal istnieje, to okoliczności faktyczne nie wskazują o zmaterializowaniu się tego zamiaru. Przez "zamiar", jak już po części była mowa należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Tym samym sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2036/16).
Dla spełnienia przesłanki wymeldowania istotne jest ustalenie, że dana osoba pod wskazanym adresem pobytu nie zamieszkuje, w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. W okolicznościach niniejszej sprawy organy wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący w miejscu zameldowania nie realizuje swoich podstawowych funkcji życiowych, nie nocuje, nie spożywa posiłków, nie wypoczywa itp.
Okoliczność złożenia przez skarżącego pozwu do Sądu Rejonowego w L. I Wydział Cywilny o przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania przy ul. [...] w L. nie wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie i nie stanowi przesłanki uzasadniającej odmowę wymeldowania skarżącego z pobytu stałego. Co do zasady, wytoczenie powództwa posesoryjnego w pewnych sytuacjach może mieć wpływ na ocenę przez organ meldunkowy przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie o wymeldowanie. Wytoczenie takiego powództwa może bowiem wskazywać na fakt, że dana osoba korzystając z tego środka prawnego stara się istotnie powrócić do lokalu, z którego wbrew swojej woli została usunięta. Ustalenie jednak charakteru i przyczyn opuszczenia spornego lokalu należy do kluczowych okoliczności faktycznych w sprawie o wymeldowanie, do których wyjaśnienia zobligowany jest samodzielnie organ prowadzący to postępowanie. Inne postępowania, które mogą prowadzić do czynienia ustaleń w tej samej kwestii nie pozbawiają organu administracyjnego tej kompetencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1701/99).
Samo złożenie pozwu o przywrócenie posiadania nie stanowi zdarzenia, które podważałoby prawidłowość decyzji o wymeldowaniu skarżącego. Jest jedynie jedną z okoliczności przydatnych dla ustalenia, czy opuszczenie miejsca pobytu stałego miało charakter trwały i dobrowolny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3464/18).
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie został usunięty z lokalu wbrew swojej woli. Wyprowadził się dobrowolnie, pozostawiając tylko część rzeczy, w tym metalowe szafy z bronią, która podlega regularnej kontroli. Z tego zatem powodu skarżący, mimo że od lat nie zamieszkuje w lokalu, raz na jakiś czas zjawiał się w lokalu. Obowiązany był bowiem udostępniać broń do kontroli w miejscu jej przechowywania pod adresem stałego zameldowania.
Fakt wystąpienia przez skarżącego z powództwem o przywrócenie posiadania nie daje zatem sam w sobie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że skarżący od lat nie zamieszkuje w lokalu, a wymiana zamków do drzwi wejściowych, która miała miejsce jesienią 2020 r., a więc już na kilka miesięcy przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie zmieniła tego stanu rzeczy. Dodać należy, że składane przez skarżącego w toku postępowania obszerne pisemne wyjaśnienia (k. 158 – 164 akt adm.) i podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące remontu domu w S., kontaktów skarżącego z rodziną, w szczególności odwiedzania go przez syna lub żonę z córką w S. również potwierdzają fakt niezamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu.
Podkreślić należy, że zameldowanie, nawet na pobyt stały, pod określonym adresem, nie rodzi żadnych praw skutecznych na gruncie prawa cywilnego względem nieruchomości lub lokalu. Wymeldowanie nie oznacza również utraty uprawnień do lokalu, jeżeli takowe określonej osobie przysługiwały. Wymeldowanie poświadcza jedynie fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego i niezamieszkiwania danej osoby pod określonym adresem.
W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania, co oznaczało spełnienie przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów administracji naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Organy w niniejszej sprawie podjęły wszelkie czynności niezbędne i istotne do wyjaśnienia sprawy, zebrały zupełny dla jej wyniku materiał dowodowy i oceniły go w granicach swobodnej oceny dowodów, a ocena ta znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Ocena zeznań świadków dokonana została zgodnie z art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niewyczerpujące rozważenie materiału dowodowego i jego dowolną ocenę są więc nieuzasadnione.
Bezpodstawny jest zarzut, że organ nie uwzględnił wniosku skarżącego o przesłuchanie świadka. Pomijając już fakt, że skarżący nie wskazał w skardze nazwiska świadka, zauważyć należy, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał skarżący świadka J. G., podkreślając, że nie zgłosił dowodu z zeznań tego świadka "ponieważ jest to człowiek w podeszłym wieku" i nie chciał "narażać go na przykrości". Z treści odwołania nie wynika jednoznacznie, czy skarżący wnosi o przeprowadzenie dowodu z zeznań tego świadka przez organ odwoławczy. Skarżący nie zgłosił bowiem wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka. Niemniej jednak, nawet gdyby uznać, że zamiarem skarżącego było przeprowadzenie tego dowodu w miejscu zamieszkania świadka, to stwierdzić należy, że skarżący nie wskazał istotnej dla sprawy okoliczności, na jaką świadek miałby być przesłuchany. Skarżący twierdzi bowiem, że świadek mógłby potwierdzić fakt, że żona skarżącego namawiała świadka, u którego skarżący – jak podkreśla – wielokrotnie nocował w W., by odmówił składania zeznań. Nie jest to okoliczność świadcząca o zamieszkiwaniu skarżącego w lokalu przy ul. [...] w L., ani o nakłanianiu świadka do zeznawania nieprawdy w sprawie zamieszkiwania skarżącego w tym lokalu. Nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka nie narusza zatem art. 78 § 1 i 2 k.p.a.
Nie jest także uzasadniony zarzut skarżącego, że w sprawie nie zostały przeprowadzone oględziny. Nie jest bowiem kwestionowane, że w mieszkaniu pozostały różne rzeczy skarżącego, w tym metalowe szafki z bronią. Ich pozostawienia w żadnym wypadku nie świadczy o zamieszkiwaniu przez skarżącego w przedmiotowym lokalu. Dowód z oględzin nie byłby zatem przydatny do ustalenia faktu zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 85 § 1 k.p.a., organ nie miał obowiązku przeprowadzenia dowodu z oględzin z urzędu. Powołany przepis stanowi, że organ może przeprowadzić dowód z oględzin w razie potrzeby. W rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodziła, co organ wyczerpująco uzasadnił.
Podsumowując stwierdzić należy, że stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo, a ustalenia organów znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, szczegółowo omówionych w zaskarżonej decyzji. Organy prawidłowo zastosowały również przepisy prawa materialnego, dokonując trafnej ich wykładni.
Brak więc podstaw do uwzględnienia skargi.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło