III SA/Lu 675/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski /spr./, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2004r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1/uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...]: 2/ przyznaje adwokat U. Z. wynagrodzenie w wysokości 240 /dwieście czterdzieści/ złotych, które należy wypłacić z budżetu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; 3/ nakazuje ściągnięcie od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 /sto/złotych tytułem wpisu, od uiszczenia którego skarżący był zwolniony. Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. B. od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r., na mocy której L. B. został wymeldowany z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym położonego w C. przy ulicy P.; utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach tej decyzji podniesiono, że organ I instancji ustalił, iż L. B. na mocy wyroku Sądu Rejonowego od dnia [...] grudnia 2002 r. do chwili obecnej przebywa na Oddziale Klinicznym Psychiatrii Sądowej w P. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...] dokonał podziału majątku wspólnego E. i L. B. w ten sposób, że przyznał E. B. prawo do lokalu spółdzielczego własnościowego położonego w C. przy ul. P., natomiast L. B. przyznał prawo do garażu położonego w C. przy ul. W. oraz samochód osobowy marki "Polonez". Jednocześnie Sąd uznał wzajemne roszczenia E. i L. B. z tytułu podziału majątku wspólnego za zaspokojone i nakazał L. B. w terminie 14 dni wydanie E. B. przedmiotowego lokalu. W dniu [...] października 2003 r. L. B. wydał przedmiotowy lokal E. B. i przekazał jej klucze. Rzeczy osobiste L. B. zostały przekazane jego matce – J. B. Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] stycznia 2004 r. sygn. akt [...] małżeństwo E. i L. B. zostało rozwiązane. W tych okolicznościach organ I instancji uznał, że zaistniały przesłanki prawne do wymeldowania L. B. z lokalu mieszkalnego, położonego w C. przy ul. P. Organ odwoławczy podzielił to stanowisko stwierdzając, że zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Do wymeldowania osoby z pobytu stałego wystarczającym jest udowodnienie, że osoba ta dobrowolnie i na trwałe opuściła miejsce swojego zameldowania. Wprawdzie miejsce swojego pobytu stałego L. B. opuścił w wyniku osadzenia w zakładzie lecznictwa zamkniętego, jednak w trakcie tego pobytu nastąpiły w jego sytuacji życiowej istotne zmiany. Związek małżeński został rozwiązany, a przedmiotowy lokal mieszkalny w wyniku podziału majątku wspólnego został przyznany E. B. Ponadto orzeczeniem Sądu L. B. został zobowiązany do wydania przedmiotowego lokalu mieszkalnego E. B., a wzajemne roszczenia byłych małżonków z tytułu podziału majątku wspólnego zostały uznane za zaspokojone. L. B. wywiązał się z zobowiązania, gdyż w dniu [...] października 2003 r. wydał klucze do mieszkania E. B. Jego rzeczy znajdujące się w tym mieszkaniu zostały przekazane matce. Fakt wydania pustego mieszkania E. B. potwierdziła córka skarżącego. Z treścią tych zeznań L. B. został zapoznany, lecz nie zakwestionował żadnej z podanych tam informacji. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że L. B. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal i jego związek z tym lokalem został na trwałe zerwany. Powyższe wnioski potwierdza także sam skarżący, gdyż z treści odwołania nie wynika, że po zakończeniu leczenia ma zamiar zamieszkać w przedmiotowym lokalu lecz jedynie to, że nie wyklucza powrotu do tego lokalu mieszkalnego. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają przede wszystkim charakter porządkowy. Głównym ich celem jest, aby rejestracja osoby w danym miejscu była zgodna ze stanem faktycznym i dlatego dalsze utrzymywanie zameldowania L. B. w lokalu mieszkalnym położonym w C. przy ul. P. stanowiłoby tolerowanie fikcji meldunkowej. Skargę na powyższą decyzję złożył L. B., wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) zwanej dalej ustawą wynika, że przesłanką wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego jest opuszczenie tego miejsca trwającego ponad 2 miesiące. Niesporne jest, że od grudnia 2002 r. L. B. nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały, tj. w lokalu przy ul. P. w C., przy czym powodem takiego stanu rzeczy było umieszczenie go w Oddziale Klinicznym Psychiatrii Sądowej Szpitala w P. Tego faktu nie można zatem potraktować jako opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Bezsporne jest również, że skarżący w dalszym ciągu przebywa na leczeniu w Szpitalu Neuropsychiatrycznym w L. Organy decyzyjne przyjęły jednak, że okoliczności jakie nastąpiły w trakcie pobytu skarżącego na leczeniu psychiatrycznym świadczą o dobrowolnym opuszczeniu przedmiotowego lokalu, bowiem nastąpiło jego faktyczne wydanie byłej żonie (wręczenie kluczy do mieszkania byłej żonie w dniu [...] października 2003 r. stanowiło realizację postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...] o podziale majątku wspólnego, zaś rzeczy osobiste i inne przedmioty wybrane przez skarżącego zostały umieszczone w mieszkaniu jego matki). Z analizy akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że powyższych ustaleń dokonano na podstawie zeznań świadka K. B. oraz uzasadnienia wniosku o wymeldowanie złożonego w dniu [...] grudnia 2003 r. przez E. B. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, wiążące się z właściwym zastosowaniem normy materialnoprawnej, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie, rozpatrzenie i ocenę materiału dowodowego w myśl reguł określonych w przepisach art. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Stan faktyczny ustala się na podstawie prawem przewidzianych i niewadliwie przeprowadzonych dowodów. Uzasadnienie wniosku o wymeldowanie nie można potraktować jako dowodu, skoro nie stanowi ono oświadczenia złożonego w trybie art. 75 § 2 kpa. Dowód zeznań świadka K. B. natomiast został przeprowadzony wadliwie, skoro o tej czynności organ nie powiadomił skarżącego, wbrew wymogowi przewidzianemu w art. 79 § 1 kpa, co z kolei pociągnęło za sobą naruszenie art. 79 § 2 kpa. Specyfika sprawy wymagała także przesłuchania stron w trybie art. 86 kpa, czego jednak nie uczyniono. Na rozprawie sądowej w dniu [...] stycznia 2005 r. uczestniczka E. B. przyznała, że matka skarżącego wydała jej klucze od przedmiotowego lokalu oraz zabrała rzeczy osobiste skarżącego. Wadliwe są zatem ustalenia organów w zakresie "wydania" mieszkania przez skarżącego. Skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna, zapadły z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przeto podlegały one uchyleniu. Ponownie rozpatrując sprawę należy w sposób wymagany prawem przesłuchać świadka K. B. oraz strony, a nadto przeprowadzić inne dowody – ewentualnie wskazane przez strony na okoliczność czy skarżący opuścił lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skład orzekający podziela utrwalony nurt orzecznictwa, w świetle którego opuszczenie lokalu w myśl cyt. przepisu powinno być następstwem zamiaru osoby opuszczającej, przy czym zamiar ów nie należy ograniczać wyłącznie do woli wewnętrznej, ale również do woli dającej się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Należy zatem wykazać czy nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu wskazujące, iż centrum życiowe osoby wymeldowanej znajduje się w innym miejscu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., sygn. SA/Rz 2093/2000 i z dnia 17 stycznia 2003 r. sygn. II SA/Łd 664/99). Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II sentencji uzasadnia art. 250 w/w ustawy i § 18 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).