III SA/Lu 676/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rejestracji na wniosek [...] w [...] pojazdu marki [...] o nr rej. [...], nr [...]. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Decyzją Prezydenta [...] z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] w [...], czasowo zarejestrowano pojazd marki [...] o nr [...], nr rej. [...]. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent [...], na wniosek [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], zarejestrował pojazd marki [...] o nr [...], nr rej. [...]. W piśmie z dnia [...] r. [...] wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. w sprawie zarejestrowania pojazdu marki [...] o nr [...], nr rej. [...]. W uzasadnieniu wniosku spółka zarzuciła, że w/w decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę). W niniejszej sprawie spółka [...] nie była właścicielem pojazdu przed wydaniem decyzji o rejestracji. W dniu [...] w/w pojazd został sprzedany [...] według faktury [...]. W tym samym dniu spółka [...] sprzedała samochód firmie [...] (faktura nr [...]). Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] r. o rejestracji pojazdu marki [...] o nr [...], nr rej. [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że rejestracji dokonuje się na podstawie bezspornych dowodów własności pojazdu. Przedłożone do rejestracji dokumenty powinny być kompletne i prawdziwe. W niniejszej sprawie spółka [...] w dniu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu nie była jego właścicielem. Organ ustalił, że w dniu [...] spółka [...] sprzedała pojazd [...], zaś ta w tym samym dniu odsprzedała go firmie [...]. W skardze sądowej [...] w [...] wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Prokurator zarzucił rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 7 k.p.a. i naruszenie art. 72 ust. 1 oraz art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że organ administracji w oparciu o złączone do wniosku o rejestrację dokumenty prawidłowo dokonał rejestracji pojazdu, w pierwszej kolejności czasowej, a następnie stałej, decyzją z dnia [...] r. Organ administracji ustalił właściciela pojazdu i jednocześnie wnioskodawcy na podstawie faktury VAT nr [...]z dnia [...] r. na zakup pojazdu [...], gdzie kupującym jest [...], zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa o ruch drogowym. Prokurator podkreślił, że o zmianie właściciela samochodu [...] organ nie został poinformowany przez wnioskodawcę. Poza tym pełnomocnik [...] osobiście potwierdził odbiór decyzji z dnia [...] r. o rejestracji stałej. To wnioskodawca nie poinformował organu o przejściu prawa własności pojazdu w dniu złożenia wniosku o rejestrację i to wnioskodawca nie skorygował tego stanu poprzez cofnięcie wniosku. Prokurator stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczna wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ogranicza się do badania jej legalności, a więc zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnie 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniem uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, aczkolwiek z innych powodów niż przytoczone w skardze. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy, który jest bezsporny między stronami, jednoznacznie wynika, że decyzją Prezydenta [...] z dnia [...], [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], czasowo zarejestrowano pojazd marki [...] o nr [...], nr rej. [...], a następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] na wniosek [...], zarejestrowano pojazd marki [...] o nr [...], nr rej. [...]. Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], [...] wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r., w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o nr [...], nr rej. [...]. W uzasadnieniu tego wniosku podała, że decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem wynika z niego, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedziby). W sprawie niniejszej spółka [...] nie była właścicielem pojazdu przed wydaniem decyzji o rejestracji, bowiem w dniu [...] pojazd ten sprzedała [...] fakturą nr [...], która następnie w tym samym dniu sprzedała pojazd firmie [...] fakturą [...]. Z akt sprawy wynika ponadto, że [...] Spółka Jawna, pismem z dnia 2[...] r., została wezwana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] o sprecyzowanie złożonego wniosku (k. 59 akt adm.), poprzez precyzyjne sformułowanie żądania: czy zawiera on żądanie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2. k.p.a., czy też żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odpowiedzi [...] Spółka Jawna w piśmie z dnia 31 grudnia 2013 r. wskazała, że wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (k. 61 akt adm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia 7 stycznia 2014 r., zawiadomiło [...] Spółkę Jawną, na podstawie art. 157 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 k.p.a., o wszczęciu na wniosek strony postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej [...] r. w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...] o nr rej. [...] (k. 62 akt. adm.). Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, które zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. W sprawie niniejszej postępowanie w przedmiocie nieważności decyzji ostatecznej zostało wszczęte na wniosek [...]. Samo złożenie wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostateczniej nie powoduje jednak automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie postępowania nie może jeszcze obejmować badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, a dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Nie ulega wątpliwości, że stronami postępowania nieważnościowego są co do zasady te same podmioty, które były stronami postepowania pierwotnego, z uwzględnieniem ich ewentualnych następców prawnych i innych osób, które stosownie do art. 28 k.p.a. wykażą po swojej stronie istnienie interesu prawnego. Wniosek o zarejestrowanie pojazdu [...] o nr rej. [...] w sprawie niniejszej złożyła [...] [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], będąca właścicielką pojazdu w tej dacie. Tego samego dnia wydana została decyzja o czasowej rejestracji tego pojazdu, który otrzymał nr rej. [...]. Po uzyskaniu rejestracji czasowej, tego samego dnia ([...]), spółka [...] zbyła ten pojazd na rzecz [...] Spółki Jawnej, o czym świadczy zapis na fakturze wskazujący nr rej. [...] (faktura dołączona do wniosku – k. 51 akt adm.), a ta z kolei tego samego dnia odsprzedała go firmie [...]. Decyzja w przedmiocie rejestracji stałej została zaś wydana na rzecz [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] dopiero [...] r. W świetle powyższych okoliczności brak było podstaw, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, do wszczęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. na podstawie art. 157 § 1 i 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w dniu 7 stycznia 2014 r., bez uprzedniego zbadania czy wnioskodawca [...] posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zaniechanie zbadania tej okoliczności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Gdyby bowiem okazało się, że [...] Spółka Jawna nie ma przymiotu stron w rozumieniu art. 28 k.p.a., to po wszczęciu postępowania bez badania tej okoliczności, jak w sprawie niniejszej, organ winien umorzyć postępowanie. Pogląd ten jest utrwalony zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., I OSK 725/05, wyrok NSA z dnia 18 maja 2007 r., II OSK 779/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2014 r., II SA/Gl 982/14, M. Jaśkowska, A Wróbel: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego, Lex/el 2014 – art. 158 k.p.a.). Podkreślenia wymaga fakt, że dopiero ustalenie przez organ, czy wnioskodawca [...] Spółka Jawna posiada przymiot strony możliwe byłoby badanie wskazanych podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z dnia [...] r. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] orzekł, jak w sentencji.