III SA/Lu 677/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego L. – P. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2014 r. nr SKO.[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2013 r., w przedmiocie rejestracji na wniosek F. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. pojazdu marki Suzuki Swift o nr rej. [...], nr VIN [...]. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., po rozpatrzeniu wniosku F. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., Prezydent Miasta L. czasowo zarejestrował pojazd marki Suzuki Swift o nr VIN [...], nr rej. [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., Prezydent Miasta L., na wniosek F. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., dokonał rejestracji stałej pojazdu marki Suzuki Swift o nr VIN [...], nr rej. [...]. W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. M. Spółka Jawna K. G., A. O. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie zarejestrowania opisanego wyżej pojazdu. W uzasadnieniu wniosku spółka zarzuciła, że decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.), ponieważ spółka F. C. nie była właścicielem pojazdu przed wydaniem decyzji o rejestracji. Spółka F. C. sprzedała pojazd w dniu [...] grudnia 2012 r. M. Spółce Jawnej, która z kolei sprzedała samochód firmie A. D. U. AG. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia 4 stycznia 2013 r. o rejestracji pojazdu marki Suzuki Swift o nr VIN [...], nr rej. [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że rejestracji dokonuje się na podstawie bezspornych dowodów własności pojazdu. Przedłożone do rejestracji dokumenty powinny być kompletne i prawdziwe. W niniejszej sprawie spółka F. C. w dniu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu nie była jego właścicielem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Prokurator Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Prokurator zarzucił rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 7 k.p.a. i naruszenie art. 72 ust. 1 oraz art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że organ administracji w oparciu o złączone do wniosku o rejestrację dokumenty prawidłowo dokonał rejestracji pojazdu, w pierwszej kolejności czasowej, a następnie stałej. Organ ustalił właściciela pojazdu na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia 15 grudnia 2012 r. na zakup pojazdu Suzuki Swift, w której jako kupujący wskazana jest F. C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. Prokurator podkreślił, że o zmianie właściciela samochodu Suzuki Swift organ nie został poinformowany przez wnioskodawcę. Poza tym pełnomocnik F. C. osobiście potwierdził odbiór decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. o rejestracji stałej. To wnioskodawca nie poinformował organu o przejściu prawa własności pojazdu po złożeniu wniosku o rejestrację i to wnioskodawca nie skorygował tego stanu poprzez cofnięcie wniosku. Prokurator stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczna wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ogranicza się do badania jej legalności, a więc zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnie 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniem uzasadniającym jej uchylenie, aczkolwiek z innych powodów niż przytoczone w skardze. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy, który jest bezsporny między stronami, jednoznacznie wynika, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 2012 r., po rozpatrzeniu wniosku F. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., czasowo zarejestrowano pojazd marki Suzuki Swift o nr VIN [...], a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., dokonano rejestracji stałej tego pojazdu. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., M. Spółka Jawna K. G., A. O. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki Suzuki Swift. W uzasadnieniu wniosku spółka podała, że decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, bowiem spółka F. C., która złożyła wniosek o rejestrację, sprzedała pojazd w dniu [...] grudnia 2012 r. M. Spółce Jawnej, która w tym samym dniu sprzedała pojazd firmie A. D. U. AG. Spółka F. C. nie była więc właścicielem pojazdu przed wydaniem decyzji o jego rejestracji, Z akt sprawy wynika ponadto, że M. Spółka Jawna została wezwana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. do sprecyzowania złożonego wniosku (k. 14 akt adm.), przez wyjaśnienie, czy żąda stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2. k.p.a., czy też wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odpowiedzi M. Spółka Jawna w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. wskazała, że wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu marki Suzuki Swift o nr rej. [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (k. 16 akt adm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., zawiadomiło M. Spółkę Jawną, na podstawie art. 157 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 k.p.a., o wszczęciu na wniosek strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie rejestracji pojazdu marki Suzuki Swift o nr rej. [...] (k. 20 akt. adm.). Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych. Postępowanie to zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. W sprawie niniejszej postępowanie w przedmiocie nieważności decyzji ostatecznej zostało wszczęte na wniosek M. Spółki Jawnej. Samo złożenie wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostateczniej nie powoduje jednak automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie postępowania nie może jeszcze obejmować badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, a dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji są co do zasady te same podmioty, które były stronami postępowania pierwotnego, z uwzględnieniem ich ewentualnych następców prawnych i innych osób, które stosownie do art. 28 k.p.a. wykażą po swojej stronie istnienie interesu prawnego. Jak już o tym była wyżej mowa, stroną postępowania w sprawie rejestracji pojazdu Suzuki Swift o nr rej. [...] była F. C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., która złożyła wniosek o zarejestrowanie pojazdu. Po uzyskaniu rejestracji czasowej, tego samego dnia ([...] grudnia 2012 r.), spółka F. C. zbyła pojazd na rzecz M. Spółki Jawnej, o czym świadczy adnotacja na fakturze wskazująca nr rej. [...] (faktura dołączona do wniosku – k. 6 akt adm.), a ta z kolei tego samego dnia odsprzedała go firmie A. D. U. AG. Decyzja w przedmiocie rejestracji stałej została zaś wydana na rzecz F. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. dopiero [...] stycznia 2013 r. Z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika, że M. Spółka Jawna K. G., A. O. nie była właścicielem pojazdu w dacie jego rejestracji, ani też w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w świetle powyższych okoliczności, brak było podstaw do wszczęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 157 § 1 i 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bez uprzedniego zbadania czy wnioskodawca M. Spółka Jawna, niebędąca właścicielem pojazdu, posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Należy zauważyć, że w przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez podmiot nieposiadający przymiotu strony, organ obowiązany byłby odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle jednak nie badało przymiotu strony podmiotu, który złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. Zaniechanie zbadania tej okoliczności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby okazało się, że M. Spółka Jawna nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., to wobec wszczęcia postępowania bez badania tej okoliczności, jak w sprawie niniejszej, organ winien umorzyć postępowanie. Pogląd ten jest utrwalony zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., I OSK 725/05, wyrok NSA z dnia 18 maja 2007 r., II OSK 779/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2014 r., II SA/Gl 982/14, M. Jaśkowska, A Wróbel: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, Lex/el 2014 – art. 158 k.p.a.). Podkreślenia wymaga fakt, że dopiero po ustaleniu przez organ, czy wnioskodawca M. Spółka Jawna posiada przymiot strony możliwe byłoby badanie wskazanych podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu marki Suzuki Swift o nr rej. [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.