III SA/Lu 68/17
PostanowienieWSA w Lublinie2017-11-10
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana wysokości dochodów z działalności gospodarczej, przy jednoczesnym braku innych zmian w sytuacji materialnej, uzasadnia zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sama zmiana wysokości dochodów z działalności gospodarczej, bez wykazania pogorszenia sytuacji materialnej w stopniu uniemożliwiającym poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, nie stanowi zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca nie wykazał, że uzyskane dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący D. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który został prawomocnie odrzucony postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów opłaty sądowej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarżący podtrzymał żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na zmniejszenie wysokości dochodów z działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 68/17, odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym - w zakresie wniosku D. K. o zmianę prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 68/17 odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 68/17 odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem złożonym w skardze, skarżący zwrócił się m.in. o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych skarżący podtrzymał w nadesłanym na wezwanie referendarza urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy z dnia 17 marca 2017 r. Postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Postanowienie to uprawomocniło się wobec niewniesienia sprzeciwu.
Kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 lipca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów opłaty sądowej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie niniejszej i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. W złożonej skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zwrócił się natomiast z wnioskiem o zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W nadesłanym na wezwanie referendarza z dnia 12 września 2017 r. urzędowym formularzu "PPF" skarżący zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie uzupełnił jego braki formalne.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy jest postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie, które może być zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy. Stąd kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 lipca 2017 r. obejmujący takie samo żądanie jak w poprzednim wniosku, należy potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 marca 2017 r.
Pod użytym w art. 165 p.p.s.a. pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, że okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym, co poprzednio zakresie, nie może zostać uwzględniony.
W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący ponownie domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Rozpatrując ponowne żądanie skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał pogorszenia się jego sytuacji materialnej w takim stopniu, aby uzasadniało to przyjęcie, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wypełnionym 22 września 2017 r., skarżący podał, tak jak poprzednio, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiada majątek nieruchomy (dom, budynki gospodarcze, grunty rolne i leśne) oraz ruchomości (pojazdy samochodowe wchodzące w skład jego firmy). Podobnie jak w pierwszym wniosku, skarżący podał, że na dochód rodziny składa się dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i rolniczej oraz wynagrodzenie za pracę żony. Łączny dochód rodziny za wrzesień 2017 r. wyniósł [...] zł. Wprawdzie skarżący wykazał, że uległa zmianie (zmniejszeniu z [...] zł netto do [...] zł netto) wysokość jego dochodów z prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże w ocenie referendarza, nie jest to zmiana powodująca niemożność poniesienia kosztów sądowych. Uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę dochody są nadal wystarczające na pokrycie zarówno kosztów opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem ([...] zł) jak również wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej wynoszącego połowę wpisu sądowego od skargi (tj. [...] zł). W świetle powyższego, brak jest podstaw do uznania, że sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie w takim stopniu, że poniesienie w niniejszej sprawie kosztów sądowych w łącznej wysokości [...] zł spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jego i rodziny.
W związku z tym nie można przyjąć, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 marca 2017 r.
Z tych względów oraz na podstawie art. 165 w związku z art. 167a § 1 i art. 258 § 1 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło