III SA/Lu 680/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę. W dniu [...] marca 2017 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w K. przeprowadzili kontrolę pojazdu marki DAFI XF 105 z naczepą marki KRONE. Pojazdem wykonywano międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Polski do Rosji. Pojazdem kierował A. K. obywatel Białorusi. Wykonującym międzynarodowy przewóz rzeczy była M. N., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej jako "skarżący"). W trakcie kontroli kierowca okazał m. in następujące dokumenty: paszport, wypis z licencji, dowody rejestracyjne ciągnika i naczepy, tranzytowy dokument towarzyszący, międzynarodowy list przewozowy. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. W związku ze stwierdzonym w trakcie kontroli brakiem świadectwa kierowcy, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że dla wyżej wymienionego kierowcy zostało wydane świadectwo kierowcy ważne od dnia 10 marca 2017 r. do 15 sierpnia 2017 r. Decyzją z [...] września 2017 r., nr [...] organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami zezwolenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. (dalej jako "organ II instancji") decyzją z dnia [...] października 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.", z którego wynika obowiązek posiadania i okazywania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy, na żądanie uprawnionego organu kontroli, w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwa kierowcy, jeżeli jest wymagane. Zgodnie zaś z art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 72), wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy, organ II instancji podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu kontroli kierowca będący obywatelem państwa trzeciego nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy. W dniu kontroli 18 marca 2017 r. kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał świadectwa kierowcy. Organ ustalił, że świadectwo dla kierowcy A. K. nr [...] oraz wypis [...] doręczono skarżącemu w dniu 20 marca 2017 r. Wykonywany w niniejszej sprawie międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy przez kierowcę niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, bez wymaganego świadectwa, stanowi naruszenie obowiązku określonego w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009. Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie nałożył na skarżącego karę pieniężną określoną w lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ II instancji stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. N., wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 7a, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". oraz art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że spełnił wszystkie wymagane przepisami prawa warunki do wysłania kierowcy niebędącego obywatelem UE w celu realizacji międzynarodowego przewozu drogowego. Kierowca w dniu kontroli miał ważne świadectwo oznaczone numerem [...] z dnia [...] marca 2017 r. Skarżący zakwestionował zastosowaną przez organ podstawę prawną naruszenia – l.p. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skarżący podniósł, że z powyższego przepisu nie wynika, że dotyczy naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego przy sobie świadectwa kierowcy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W ocenie sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Przedmiotem kontroli było wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto - w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Stosownie zaś do art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy, tj. rozporządzenie Parlamentu i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 72), dalej: "rozporządzenie nr 1072/2009" lub "rozporządzenie". Powyższe rozporządzenie dotyczy przewoźników zarobkowo trudniących się międzynarodowym przewozem rzeczy i ma na celu, jak wynika z pkt 2 i 3 preambuły, ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej). Dla osiągnięcia tego celu rozporządzenie nr 1072/2009 uzależniło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadziło obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz. Jest to zasada ogólna wyrażona w art. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz - jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego - świadectwa kierowcy. Kontrola ta ma zapobiegać naruszaniu reguł konkurencji przez przewoźników wykonujących zarobkowo międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który: a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim: (i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach, (ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim. Stosownie do art. 5 ust. 2 rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1. Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Z przytoczonych przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że świadectwo kierowcy wydawane jest na wniosek przewoźnika legalnie zatrudniającego kierowcę, będącego obywatelem państwa trzeciego lub legalnie korzystającego z usług kierowcy, będącego obywatelem państwa trzeciego. Świadectwem tym kierowca musi się legitymować, gdy prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Jeżeli zatem przewoźnik, posiadający licencję wspólnotową wykonuje na jej podstawie międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, obowiązany jest wyposażyć kierowcę w świadectwo kierowcy. Z akt sprawy wynika, że w czasie kontroli pojazdu w dniu 18 marca 2017 r., którym wykonywany był międzynarodowy przewóz rzeczy z Polski do Rosji, kierowca, będący obywatelem Białorusi, nie posiadał przy sobie w pojeździe i nie okazał świadectwa kierowcy. Brak świadectwa w dniu kontroli jest okolicznością niebudzącą wątpliwości. Nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącego, że kierowca posiadał w dniu kontroli świadectwo kierowcy wydane w dniu 10 marca 2017 r. Z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał świadectwo kierowcy dla wyżej wymienionego kierowcy w dniu 10 marca 2017 r., ważne od dnia 10 marca 2017 r. do dnia 15 sierpnia 2017 r. Świadectwo kierowcy zostało wysłane skarżącemu za pośrednictwem poczty kurierskiej GLS Poland (pisma Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. – k.33 oraz z dnia [...] lipca 2017 r. – k.40 akt. adm.). Przesyłkę skarżący odebrał osobiście w dniu 20 marca 2017 r. Powyższą okoliczność potwierdzało pismo GLS Poland Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, do którego załączono dowód doręczenia przesyłki. Z potwierdzenia doręczenia wynikało również, że przesyłkę nadano w dniu 17 marca 2017 r. (k.53-54 akt adm.). Ponadto, jak wynika z informacji [...] spółki z o.o. z [...] lipca 2017 r., udzielonej na żądanie organu I instancji, załadunek towaru, przy którym obecny był kierowca rozpoczął się 16 marca 2017 r. (k.49 akt adm.). Z porównania wskazanych wyżej dat wysłania i odebrania świadectwa przez skarżącego oraz daty rozpoczęcia przewozu i daty kontroli wynika, że skarżący nie mógł wyposażyć kierowcy przed rozpoczęciem przewozu w świadectwo kierowcy, ponieważ sam go jeszcze nie posiadał. W dniu kontroli zatem kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał ważnego świadectwa kontroli. Tymczasem z przywołanych powyżej przepisów wynika, że kierowca obowiązany jest posiadać i okazywać do kontroli świadectwo wydane na wniosek przewoźnika, który wykonuje przewóz. Świadectwo służy bowiem wykazaniu, że przewoźnik wykonujący przewóz zatrudnia kierowcę lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego legalnie. Organy celne, w świetle powołanych wyżej przepisów, prawidłowo zatem przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Bezzasadny jest zarzut skarżącego, że naruszenie określenie w l.p. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym jest określone ogólnikowo i z jego opisu nie wynika, że obejmuje naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada przy sobie świadectwa kierowcy. Zgodnie z l.p. 3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami zezwolenia nakłada się karę pieniężną w wysokości 8000 zł. Obowiązek wyposażenia kierowcy w świadectwo oraz jego okazywania na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych wynika z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009. Akty prawne organów Unii Europejskiej stanowią integralną część systemu prawnego państwa członkowskiego, które odpowiada za wprowadzenie tych przepisów w życie i ich prawidłowe stosowanie. Przykładem dostosowania przepisów prawa krajowego do prawa unijnego jest właśnie wprowadzenie do ustawy o transporcie drogowym przepisów dotyczących świadectwa kierowcy. Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, czyli ustawy o transporcie drogowym oraz wskazanych w tym przepisie innych ustaw oraz rozporządzeń unijnych, w tym rozporządzenia nr 1072/2009, wymienionego w art. 4 pkt 22 lit. k. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w dniu kontroli, kierujący pojazdem A. K., będący obywatelem Białorusi, nie okazał świadectwa kierowcy. Bezsprzecznie zatem międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Pod pozycją 3.3. załącznika wyszczególniono naruszenie polegające wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Prawidłowo zatem na skarżącego nałożona została w kara w wysokości 8000 zł, określonej w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zarzut skarżącego, że podstawa nałożenia kary sformułowana została ogólnikowo jest nieuzasadniony. Skarżący uważa, że naruszenie polegające na nieokazaniu i braku w czasie kontroli świadectwa kierowcy powinno być wyszczególnione w załączniku do ustawy, w przeciwnym razie brak podstawy do nałożenia kary. Stanowisko to jest błędne. Podstawa nałożenia kary została w załączniku nr 3 jasno określona. Każde naruszenie, polegające na wykonywaniu przewozu międzynarodowego niezgodnie z przepisami podlega karze w wysokości 8000 zł. Brak świadectwa kierowcy w dacie kontroli stanowi oczywiste naruszenie przepisów przy wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego. Za bezzasadne sąd uznał także zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, ocenił wszystkie dowody zgodnie z art. 80 k.p.a., dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Zaskarżona decyzja prawidłowo wskazuje podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia, a także zawiera wyczerpujące uzasadnienie stanowiska organu. Nie doszło również do naruszenia art. 7a k.p.a. Zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Został on dodany do ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego na mocy przepisu art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), dalej jako "ustawa nowelizującej". Zgodnie zaś z art. 16 ustawy nowelizującej, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, czyli ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n k.p.a.(rozdział 5a Mediacja). W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu [...] marca 2017 r., a więc przed wejściem z życie ustawy nowelizującej, co nastąpiło w dniu 1 czerwca 2017 r. W świetle zaś przepisów przejściowych do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia ustawy nowelizującej ostateczną decyzją stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.).