III SA/Lu 682/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 maja 2014 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 13 marca 2014 r. o utracie przez M. S. statusu bezrobotnego. M. S. decyzją Starosty [...] z dnia 6 czerwca 2005 r. uznany został za osobę bezrobotną z dniem 1 czerwca 2005 r. i przyznane mu zostało prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 czerwca 2005 r. Po utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 czerwca 2006 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania M. S. pozostawał zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku (decyzja Starosty [...] z dnia 27 czerwca 2006 r.). W dniu 3 czerwca 2013 r. M. S. złożył pisemne oświadczenie, że zapoznał się z treścią praw i obowiązków osoby kierowanej do pracodawcy, a w tym z obowiązkiem stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w wyznaczonym terminie w celu poinformowania o ustaleniach związanych z wizytą u pracodawcy. Również własnoręcznym podpisem potwierdził, że został pouczony o skutkach nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i niepowiadomieniu w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, polegającym na utracie statusu bezrobotnego (k. [...] akt administracyjnych) Po złożeniu przedmiotowego oświadczenia potwierdzającego otrzymanie pouczenia skarżący otrzymywał skierowania do pracy. W dniu 24 lutego 2014 r. M. S. na skierowaniu do pracy w Towarzystwie Pomocy im. św. [...] potwierdził, że zapoznał się z terminem stawiennictwa i zobowiązał stawić się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 3 marca 2014 r., w celu rozliczenia ze skierowania. Skarżący na niniejszym oświadczeniu potwierdził również, że został poinformowany o skutkach niestawiennictwa, w tym o obowiązku usprawiedliwienia niestawiennictwa w terminie 7 dni (k. [...] akt administracyjnych). M. S. nie stawił się w wyżej wymienionym terminie i nie usprawiedliwił niestawiennictwa w terminie 7 dni. Wobec tego Starosta [...] decyzją z dnia 13 marca 2014 r. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 3 marca 2014 r. z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w wyznaczonym terminie. Od decyzji powyższej decyzji M. S. wniósł odwołanie, w którym wyjaśnił, że nie podpisywał żadnego zobowiązania do stawiennictwa w dniu 3 marca 2014 r. i wniósł o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm.), organ pierwszej instancji ma obowiązek pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przedmiotowy przepis znajduje zastosowanie, o ile termin stawiennictwa zostanie prawidłowo wyznaczony. Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie termin stawiennictwa został wyznaczony prawidłowo, ponieważ M. S. własnoręcznym podpisem potwierdził, że zapoznał się z terminem stawiennictwa oraz ze skutkami ewentualnego niestawiennictwa i zobowiązał stawić się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 3 marca 2014 r. Zarzut, jakoby termin stawiennictwa wyznaczonego na dzień 3 marca 2014 r. nie był M. S. znany i że żadnego dokumentu nie podpisywał nie jest w opinii Wojewody prawdziwy, ponieważ w aktach sprawy znajduje się oryginalna dokumentacja z podpisami odwołującego się. W rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, niestawiennictwo w wyznaczonym terminie może być usprawiedliwione jedynie przyczyną uzasadnioną, to jest nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodą uniemożliwiającą zgłoszenie się w wyznaczonym terminie. Zdaniem Wojewody, taka przyczyna nie wystąpiła w niniejszej sprawie, a M. S. nie dochował również terminu do usprawiedliwienia niestawiennictwa. Organ wyjaśnił, że użycie przez prawodawcę w przepisie art. 33 ust 4 pkt 4 ustawy określenia "nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa" wskazuje, że to na bezrobotnym ciąży obowiązek usprawiedliwienia nieobecności, po upływie którego jest on pozbawiony statusu bezrobotnego. Od powyższej decyzji Wojewody [...] M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając, że organ drugiej instancji odwołanie potraktował w sposób stronniczy i szablonowy, decyzja wydana była 13 marca 200014 r., a on ją otrzymał 9 kwietnia 2013 r. Ponadto zarzucił, że organ odwoławczy nie zajął żadnego stanowiska w sprawie skutku decyzji w postaci pozbawienia skarżącego ubezpieczenia zdrowotnego i wskazał, że nie był poinformowany o terminie stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji oraz odnosząc się do zarzutów skargi, które ocenił jako niemające w sprawie znaczenia lub nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z 19 maja 2014 r., którą Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 3 marca 2014 r. z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Według tego przepisu Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Należy dodać, że bezrobotnym jest, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, osoba wymieniona w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l oraz w innych wskazanych przepisach ustawy, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia pozostałe warunki określone w ustawie. Status bezrobotnego uzależniony jest zatem zarówno od warunku pozostawania bez pracy, jak i od zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. Pojęcie "gotowości do podjęcia zatrudnienia" oznacza sytuację, gdy dana osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę (vide: wyroki NSA z dnia 18 listopada 2010 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1008/10 oraz z dnia 13 stycznia 2012 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1231/11). Organ zatrudnienia, wyznaczając bezrobotnemu termin wizyty w powiatowym urzędzie pracy, działa nie tylko w celu aktywizacji bezrobotnego, której głównym celem jest znalezienie mu zatrudnienia, ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Samo zatem pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny zainteresowany uzyskaniem pracy musi więc stawiając się w powiatowym urzędzie pracy wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. Terminy wizyt w powiatowym urzędzie pracy wyznaczane są przez organ zatrudnienia, o czym stanowi art. 33 ust. 3 ustawy, zaś bezrobotny potwierdza własnym podpisem fakt powiadomienia go o wizycie. Zatem podstawowym obowiązkiem bezrobotnego jest zgłaszanie się do organu zatrudnienia w wyznaczonym przez ten organ terminie. Odstępstwem od przedstawionej zasady jest możliwość niestawienia się w wyznaczonym terminie przed organ zatrudnienia. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy wprawdzie dopuszcza bowiem możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Jednakże na bezrobotnym spoczywa wówczas obowiązek usprawiedliwienia w terminie 7 dni niestawiennictwa, poprzez wskazanie uzasadnionej przyczyny, czyli takiej, która obiektywnie uniemożliwiały mu stawienie się w wyznaczonym terminie. Przepis ten nie nakazuje we wskazanym terminie usprawiedliwić przyczyn nieobecności w dniu wyznaczonym, a jedynie strona ma podać uzasadnioną przyczynę tej nieobecności. Nie wymaga się więc usprawiedliwienia, a jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Termin do podania uzasadnionej przyczyny nieobecności z samej istoty powiązania go z dniem obowiązkowego stawiennictwa w organie administracji, wymaga by był liczony od dnia tej nieobecności (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2007 r. w sprawie sygn. akt I OSK 245/07; wyrok NSA z dnia 10 października 2014 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1023/13). W niniejszej sprawie, M. S. na rozprawie sądowej wprawdzie podniósł, że nie podpisywał żadnego zawiadomienia o obowiązku stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 3 marca 2014 r., jednak po okazaniu skarżącemu dokumentu na karcie [...] akt administracyjnych przyznał, iż na tym dokumencie widnieje jego podpis, nie zwrócił jednak uwagi na datę kolejnej wizyty. Z dokumentu tego wynika, że jest to skierowanie z dnia 24 lutego 2014 r. do pracy w Towarzystwie Pomocy im. św. [...], w którym skarżący potwierdził, iż zapoznał się z terminem stawiennictwa i zobowiązał stawić się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 3 marca 2014 r., w celu rozliczenia ze skierowania. Skarżący tym oświadczeniem potwierdził również, że został poinformowany o skutkach niestawiennictwa, to jest o obowiązku powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w terminie 7 dni oraz o utracie statusu bezrobotnego w razie niestawiennictwa i niepowiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Takie same pouczenie skarżący otrzymał w dniu 3 czerwca 2013 r. w postaci dokumentu zatytułowanego "Prawa i obowiązki osoby skierowanej do pracodawcy". Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący przed dniem 3 marca 2014 r. nie powiadomił urzędu pracy o niemożliwości stawienia się w urzędzie w tym dniu. Skarżący nie powiadomił urzędu pracy o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa także w terminie 7 następnych dni. Organy obu instancji należycie wyjaśniły sprawę, zbierając w sposób wyczerpujący materiał dowodowy konieczny do jej wyjaśnienia. Nieusprawiedliwiona nieobecność skarżącego w urzędzie pracy w wyznaczonym przez organ terminie, a następnie niepoinformowanie urzędu, w terminie 7 dni, o uzasadnionej przyczynie nieobecności, stanowiły przyczynę nieuwzględnienia przez organ odwoławczy wyjaśnień przedstawionych przez stronę w odwołaniu. Z treści art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy wynika, że niedopełnienie obowiązku stawienia się w urzędzie pracy i poinformowania w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie nieobecności, obarczone zostało określonymi konsekwencjami, które sprowadzają się do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Brzmienie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że w razie zaistnienia przewidzianych w nim okoliczności obowiązkiem organu jest pozbawienie określonej osoby statusu bezrobotnego. Rozstrzygnięcia w kwestii statusu osoby bezrobotnej nie pozostawiono uznaniu organu. Organ nie ma zatem możliwości odstąpienia od zastosowania tego przepisu, jeżeli bezrobotny nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w terminie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. W opisanej sytuacji pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na czas określony w przepisie art. 36 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nie oznacza to, że po upływie okresu określonego w ustawie bezrobotny automatycznie odzyskuje status osoby bezrobotnej. Z art. 33 ust. 4c ustawy wynika bowiem, że w przypadku pozbawienia statusu bezrobotnego na wskazany okres ponowne nabycie statusu bezrobotnego może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji, po upływie tego okresu, przy spełnieniu warunków zawartych w ustawie do ich nabycia. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze należy wyjaśnić, że okres jaki upłynął między datą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji (13 marca 2014 r.) i datą jej wysłania do skarżącego (8 kwietnia 2014 r.) nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jak i decyzji Starosty [...]. Prawidłowo określona została także data utraty statusu bezrobotnego. Z treści art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy wynika, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Wskazywana w skardze okoliczność jakie skutki w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego i od kiedy wywiera decyzja o pozbawieniu statusu bezrobotnego również nie ma znaczenia dla oceny zgodności prawem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).