III SA/Lu 683/19
WyrokWSA w Lublinie2020-08-27
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, dotycząca dopuszczenia do wykonywania przewozu pojazdem o przekroczonych wymiarach (długość, szerokość) oraz niewyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty, została prawidłowo nałożona, biorąc pod uwagę charakter przewożonego ładunku i posiadane przez przewoźnika zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za dopuszczenie do przewozu pojazdem o przekroczonych wymiarach (długość i szerokość) została prawidłowo nałożona, ponieważ rzeczywiste wymiary pojazdu z ładunkiem przekroczyły dopuszczalne normy, a przewożony ładunek (pojazd silnikowy z odmontowanym pługiem) miał charakter podzielny, co wykluczało posługiwanie się zezwoleniem kategorii VI. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, w tym dotyczące międzynarodowego transportu drogowego i wymogów licencyjnych.Stan faktyczny
Kontroli drogowej podlegał pojazd członowy wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy na rzecz A. L. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 190 cm i szerokości o 9 cm. Kierowca nie posiadał przy sobie wypisu z licencji ani zezwolenia kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nałożył karę pieniężną w wysokości 4000 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję w części dotyczącej kary za brak zezwolenia kategorii III i umorzył postępowanie w tym zakresie, utrzymując karę za przekroczenie wymiarów i brak wypisu z licencji. A. L. złożył skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne, czas trwania kontroli oraz charakter przewozu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Referent stażysta Joanna Kiełb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], w części dotyczącej nałożenia na A. L. kary pieniężnej w wysokości 500 zł za niewyposażenie kierowcy w dokument zezwolenia kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz utrzymał w mocy decyzję tego organu w pozostałej części.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
W dniach [...]-[...] stycznia 2019 r. na terenie przejścia granicznego w H. dokonano kontroli pojazdu członowego złożonego z trzyosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej, wykonującego przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz A. L.. Pojazdem przewożony był ładunek w postaci pojazdu silnikowego specjalnego przeznaczenia z wymontowanym, pakowanym osobno pługiem do odśnieżania.
W trakcie kontroli dokonano pomiaru obciążenia osi, masy oraz wymiarów zewnętrznych pojazdu. Pomiaru długości i szerokości pojazdu dokonano przymiarem wstęgowym RICHTER, nr ewidencyjny [...], posiadającym świadectwo wzorcowania nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...]. Wyniki uzyskane z przeprowadzonych pomiarów zewnętrznych pojazdu wykazały przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 190 cm oraz dopuszczalnej szerokości pojazdu o 9 cm. W wyniku kontroli nie stwierdzono natomiast przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu ani jego masy całkowitej.
W toku kontroli kierujący pojazdem przedstawił m.in. międzynarodowy list przewozowy CMR nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., dowody rejestracyjne ciągnika samochodowego i naczepy oraz zezwolenie kategorii VI nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy w terminie od 28 lipca 2018 r. do 28 stycznia 2019 r. Kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał na żądanie organu licencji ani wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego. Ustalono jednocześnie, że pojazd jest wpisany do licencji o nr [...]
Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., który został podpisany przez kierowcę bez wnoszenia uwag czy zastrzeżeń.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4 000 zł, za naruszenie:
- określone w lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200), dalej jako "u.t.d.", tj. niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji – 500 zł.;
- określone w lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niewyposażenie kierowcy w zezwolenie kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego – 500 zł.;
- określone w lp. 10.10.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% - 2 000 zł;
- naruszenie określone w lp. 10.10.4.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona powyżej wartości dopuszczalnej do wartości mniejszej niż 2,65 m – 1 000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] października 2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uchylił powyższą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie określone w Lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za niewyposażenie kierowcy w dokument zezwolenia kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ przywołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie i podniósł, że skontrolowanym pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy z S. w Polsce do K. w Ukrainie, o czym świadczy okazany w toku kontroli list przewozowy CMR o nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy był przewoźnik A. L. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...].
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 62 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm.), dalej jako "p.r.d.", długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m. Zgodnie zaś z przepisami § 2 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 4 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie z dnia 31 grudnia 2002 r.", długość pojazdu członowego nie może przekraczać 16,50 m, szerokość 2,55 m lub 2,60 m (w przypadku pojazdu, który przeznaczony jest do przewozu towarów w określonej temperaturze), a wysokość 4 m. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, są wartości rzeczywiste wymienionych wymiarów (ust. 17).
Organ podniósł, że wyniki przeprowadzonych w dniu kontroli pomiarów zewnętrznych w/w zespołu pojazdów wykazały, że długość pojazdu oraz długość pojazdu z ładunkiem - wynosiły 1840 cm (tj. 18,40 m), zaś szerokość pojazdu oraz szerokość pojazdu z ładunkiem - wynosiły 264 cm (tj. 2,64 m). Wyniki uzyskane z przeprowadzonych pomiarów wskazały przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 190 cm oraz dopuszczalnej szerokości pojazdu o 9 cm. Wskazał, że zawarte w pkt 5c protokołów kontroli jednakowe wyniki pomiarów wymiarów zewnętrznych samego pojazdu oraz wymiarów zewnętrznych pojazdu z ładunkiem wskazują na brak wystawania ładunku poza płaszczyzny obrysu kontrolowanego pojazdu, w związku z czym przepis art. 61 ust. 6 p.r.d., nie znajdował zastosowania w sprawie. Podnoszona natomiast przez odwołującego błędnie wpisana w protokołach kontroli dopuszczalna długość pojazdu z ładunkiem (2040 cm) oraz brak wpisu dopuszczalnej wartości wystawania ładunku z prawej i lewej strony, wobec wskazanego wyżej braku wystającego ładunku poza obrys pojazdu, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis z licencji. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d., kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach.
W trakcie skontrolowanego przewozu kierowca pojazdu korzystał z licencji wspólnotowej o nr [...] wydanej przewoźnikowi – skarżącemu. Podczas kontroli kierowca nie posiadał jednak w pojeździe i nie okazał na żądanie dokonującego kontroli funkcjonariusza wypisu z licencji. Kierowca nie okazał również zezwolenia kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Wobec powyższego, wykonywany przez skarżącego międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy został zakwalifikowany jako wykonywany z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego wyszczególnionych w lp. 1.1.12, lp. 10.10.3 pkt 2 oraz lp. 10.10.4. pkt 1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że zgodnie z art. 64 ust, 1 pkt 1 i ust. 4 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ, a kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom w/w zezwolenie. Jednocześnie jednak dyspozycja zawarta w treści art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Zgodnie zaś z art. 64c ust. 5 p.r.d., do poruszania się pojazdami i drogami określonymi dla zezwolenia kategorii III, uprawnia zezwolenie kategorii IV. Zezwolenie kategorii VI uprawnia natomiast do poruszania się pojazdami i drogami, określonymi dla zezwolenia kategorii V (ust. 6).
Organ uznał, że skontrolowany pojazd odpowiadał parametrom wymiarowo-wagowym i drogom publicznym przewidzianym dla zezwolenia kategorii III. Jednocześnie skontrolowanym pojazdem przewożony był ładunek podzielny - pojazd silnikowy oraz wymontowany, pakowany osobno pług. Wobec powyższego, w rozpoznawanej sprawie skarżący nie mógł skutecznie posługiwać się zezwoleniem kategorii VI, bowiem nie uprawnia ono do poruszania się pojazdami i drogami określonymi dla zezwolenia kategorii III, a ponadto jest ono ważne wyłącznie do przewozu ładunku niepodzielnego.
Organ stwierdził jednocześnie, że wobec przewozu ładunku podzielnego i braku możliwości uzyskania zezwolenia na jego przewóz należało stwierdzić brak podstaw do nałożenia na skarżącego kary za niewyposażenie kierowcy w zezwolenie o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. oraz do przypisania mu odpowiedzialności za niewykonanie takiego obowiązku. W związku z tym organ odwoławczy uchylił decyzję w części nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie określone w lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym i umorzył postępowanie w tej części.
W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d.
A. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej jako "k.p.a.". Skarżący podniósł, że protokół kontroli zawiera istotne nieścisłości w zakresie wyników pomiaru pojazdu z ładunkiem, w punkcie 5c. Zdaniem skarżącego w protokole nie wskazano rzeczywistych wymiarów pojazdu, jako dopuszczalną długość pojazdu z ładunkiem wskazano 2040 cm, natomiast nie wskazano parametrów dotyczących wystawania ładunku z prawej i lewej strony pojazdu. Skarżący zarzucił organowi, że kontrola trwała zbyt długo, co naraziło go na straty – rozpoczęcie kontroli nastąpiło ok godz. 21:00 dnia [...] stycznia 2019 r., zakończenie zaś ok godz. 18:30 dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżący podniósł uchybienia w zakresie pomiarów masy pojazdu i nacisku osi. Zakwestionował przyjętą przez organ podzielność ładunku, wskazując że pług jest integralną częścią pojazdu, zaś koszty przewozy tych części oddzielnie byłyby niewspółmierne. Skarżący podniósł, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, bowiem wykonywany przez niego transport miał charakter przewozu drogowego na potrzeby własne. Skarżący jest bowiem właścicielem firmy [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., zaś przewożony pojazd był w dyspozycji tej firmy. Zdaniem skarżącego, sankcje karne wynikające z lp. 10.3.2 i 10.4.1 załącznika nr 3 u.t.d. odnoszą się do transportu drogowego, nie przewozów drogowych na potrzeby własne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3500 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20%, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona powyżej wartości dopuszczalnej do wartości mniejszej niż 2,65 m oraz za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. – wypis z licencji. W części dotyczącej nałożenia kary za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. – zezwolenie kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie.
Przepis art. 92a ust. 7 u.t.d. stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
W myśl lp. 10.10.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20 nakładana jest kara pieniężna w wysokości 2000 zł.
Stosownie do lp. 10.10.4.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona powyżej wartości dopuszczalnej do wartości mniejszej niż 2,65 m nakładana jest kara pieniężna w wysokości 1000 zł.
Zgodnie zaś z lp. 1.1.12 załącznika nr 3, za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., nadkładana jest kara pieniężna w wysokości 500 zł za każdy dokument.
W świetle art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Dopuszczalne wymiary pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały w przepisie art. 61 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 61 ust. 6 pkt 1 p.r.d., ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm. Ładunek nie może wystawać z tyłu pojazdu na odległość większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów (w przypadku przyczepy kłonicowej odległość tę liczy się od osi przyczepy), natomiast z przodu pojazdu na odległość większą niż 0,5 m od przedniej płaszczyzny obrysu i większą niż 1,5 m od siedzenia dla kierującego (art. 61 ust. 6 pkt 2 i 3 p.r.d.). Stosownie zaś do art. 62 ust. 4a pkt 1 p.r.d., długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,50 m.
Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdów określone zostały również w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, dopuszczalna długość pojazdu członowego wynosi 16,50 m, szerokość pojazdu nie może przekraczać 2,55 m (§ 2 ust. 2), natomiast wysokość pojazdu nie może przekraczać 4 m (§ 2 ust. 4).
Przez pojazd członowy rozumie się, stosownie do art. 2 pkt 35 p.r.d., zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą. Skontrolowany w rozpoznawanej sprawie pojazd taki zespół stanowił.
Natomiast pojazdem nienormatywnym, zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d., jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Jednocześnie, stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
Zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (ust. 3).
Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, albo wypis z zezwolenia w przypadku zezwolenia kategorii I (ust. 4.).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowo organ uznał, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym w rozumieniu przepisów ustawy – Prawa o ruchu drogowym. Dopuszczalna długość pojazdu z ładunkiem wynosiła w przypadku skontrolowanego pojazdu 16,50 m, zaś zmierzona – 18,40 m. Dopuszczalna długość pojazdu została zatem przekroczona o 190 cm, co stanowi 11,52%. Natomiast dopuszczalna szerokość pojazdu z ładunkiem wynosiła 2,55 m, zaś stwierdzona w trakcie kontroli – 2,64 m. Dopuszczalna szerokość pojazdu została zatem przekroczona o 9 cm, co stanowi 3,53%.
Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% w świetle ustawy o transporcie drogowym jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2 000 zł (lp. 10.10.3.2 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona powyżej wartości dopuszczalnej do wartości mniejszej niż 2,65 m nakłada się karę pieniężną w wysokości 1 000 zł (lp. 10.10.4.1 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Stwierdzone przekroczenie wymiarów pojazdu, utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], uzasadniało zatem nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 3 000 zł.
Jednocześnie, jak już wyżej wspomniano, w art. 64 ust. 2 p.r.d. zakazano przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Przez ładunek niepodzielny, stosownie do art. 2 ust. 35b p.r.d., należy rozumieć ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunkiem podzielnym będzie ładunek, który bez niewspółmiernych kosztów lub ryzyka powstania może zostać podzielony na mniejsze ładunki (partie ładunków).
Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu oraz dokumentacji fotograficznej wynika, że skontrolowanym pojazdem przewożony był ładunek w postaci pojazdu silnikowego specjalnego przeznaczenia z wymontowanym, pakowanym osobno pługiem. Ładunek przewożony był zatem w dwóch odrębnych, oddzielnie zapakowanych częściach. W konsekwencji nie można uznać, że był to ładunek niepodzielny.
Ponadto, skarżący nie wskazuje na występowanie jakiegokolwiek ryzyka związanego z ewentualnym podziałem ładunku przewożonego w dniu kontroli, a jedynie podnosi wygenerowanie dodatkowych kosztów związanych z przewozem podzielonego ładunku.
W ocenie sądu, niewspółmiernie wysokie koszty, o których mowa w art. 2 pkt 35b p.r.d., odnoszą się do kosztów o szczególnym charakterze ponoszonych np. w związku z nadmiernie uciążliwym demontażem urządzenia (ładunku) w celu podzielenia go na większą ilość ładunków zapewniających normatywność pojazdu, którym ładunek taki jest transportowany, a następnie ponownego montażu urządzenia w celu doprowadzenia go do pierwotnego stanu. Kategoria ta nie odnosi się do typowych kosztów przewozu wynikających ze zwykłego, prostego podziału przewożonego ładunku w szczególności, gdy ładunek ten już został uprzednio podzielony. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do uznania za ładunek niepodzielny każdego ładunku, którego przewóz w częściach powodowałby powstanie dodatkowych kosztów transportu. W sytuacji takiej za ładunek niepodzielny należałoby uznać zatem każdy przewożony ładunek powodujący nienormatywność pojazdu, co tym samym zaprzeczałoby sensowi wprowadzania do systemu prawa przepisów powodujących rozróżnienie ładunków na ładunki podzielne i niepodzielne.
W konsekwencji, w ocenie sądu organy prawidłowo uznały przewożony ładunek w postaci pojazdu silnikowego specjalnego przeznaczenia z wymontowanym, pakowanym osobno pługiem za ładunek podzielny.
Wobec powyższego, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, bezzasadny jest zarzut nieuwzględnienia przez organ okoliczności, że skarżący posiadał zezwolenie kategorii VI z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], na przejazd pojazdu nienormatywnego i nieuwzględnienia warunków przewozu zawartych w tym zezwoleniu. Skontrolowanym pojazdem przewożony był ładunek podzielny, w związku z czym skarżący nie mógł się skutecznie powoływać na wskazane wyżej zezwolenie. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, możliwy jest tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 p.r.d.).
Z tych też względów, organ odwoławczy prawidłowo przyjął brak podstaw prawnych do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za niewyposażenie kierowcy w zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego i uchylił decyzję organu I instancji w tym zakresie.
W ocenie sądu, organy prawidłowo również zakwalifikowały wykonywany przez skarżącego przewóz drogowy jako międzynarodowy transport drogowy, wymagający uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej.
Wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 4 pkt 6a u.t.d., przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".
Transport drogowy może mieć charakter krajowy lub międzynarodowy. Określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 oraz działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy (art. 4 pkt 3).
Przez międzynarodowy transport drogowy, zgodnie z art. 4 pkt 2 u.t.d., należy rozumieć podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
W myśl art. 5a ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w:
1) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1072/2009", lub
2) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1073/2009".
Natomiast stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty wskazane w tym przepisie, a ponadto - wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że kontroli pojazdu dokonano na przejściu granicznym w H. , w związku z przekraczaniem przez pojazd granicy RP. W trakcie kontroli kierowca okazał list przewozowy CMR nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. W dokumencie tym, jako nadawcę wskazano [...] z siedzibą we Włoszech, jako odbiorcę [...] z siedzibą w Ukrainie, a jako przewoźnika [...] z siedzibą w S.. Miejscem załadunku towaru był S. w Polsce. List przewozowy, zgodnie z art. 4 i 5 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokołu podpisania, sporządzonych w Genewie 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1964 r., nr 49, poz. 238), jest dowodem zawarcia umowy przewozu przez nadawcę towaru i przez przewoźnika. List przewozowy jest także dowodem realizacji warunków umowy przewozu i rozliczeń z jej wykonania.
Międzynarodowy charakter przewozu drogowego potwierdza również wystawiona na skarżącego i ważna w dniu kontroli licencja na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego na terytorium Wspólnoty o nr [...] (k. 49 akt adm.). Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał również, że skontrolowanym pojazdem wykonywał transport pługu śnieżnego z Polski na Ukrainę.
W światle tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego należało stwierdzić, że skarżący wykonywał międzynarodowy transport drogowy, o którym mowa w przywołanych powyżej przepisach.
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można uznać wykonywanego przez niego przewozu za przewóz na potrzeby własne.
W myśl art. 4 ust. 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne) oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych;
Niezarobkowy krajowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 5 u.t.d.), natomiast niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 6 u.t.d.).
Dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych w ww. przepisie warunków. W sytuacji, gdy w chwili wykonywania transportu któryś z warunków nie jest spełniony, wykonywany przewóz stanowi transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.t.d.
W rozpoznawanej sprawie wykonywany przez skarżącego przewóz nie spełniał wszystkich wskazanych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym przesłanek. Wprawdzie skarżący posiadał tytuł prawny do pojazdu, którym wykonywany był przewóz i jak wynika z zeznań kierowcy, był on zatrudniony przez skarżącego oraz nie był to przewóz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych, to jednak nie można uznać, że przewożone rzeczy stanowiły własność przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane lub kupione (...). Ze znajdującej się w aktach sprawy faktury nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. wynika, że przewożony pług stanowił przedmiot sprzedaży miedzy [...] z siedzibą we Włoszech a [...] z siedzibą w [...], tj. nadawcą i odbiorcą wskazanymi w liście przewozowym. Skarżący był jedynie przewoźnikiem, tj. przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 u.t.d.), który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zobowiązał się przewieźć przedmiot w/w umowy z punktu nadania do punktu odbioru. W konsekwencji nie można również przyjąć, że skarżący wykonywał przewóz pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Nie mają przy tym znaczenia powiązania osobowe między przewoźnikiem – [...] z siedzibą w S. a [...] Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., prowadzącą autoryzowany serwis [...]. Firmy te stanowią dwa odrębne podmioty gospodarcze i w kontekście ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy powiązania osobowe między nimi nie mają wpływu na jej wynik.
W świetle powyższych ustaleń należało uznać, że wykonywany przez skarżącego w dniu [...]-[...] stycznia 2019 r. przewóz nie stanowił niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne. Stanowił natomiast transport drogowy, o którym mowa w art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Z uwagi zaś na przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej należało go zakwalifikować jako międzynarodowy transport drogowy. Przewóz ten wymagał, zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., wcześniejszego uzyskania przez skarżącego licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009. Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania tego przewozu kierowca zobowiązany był mieć przy sobie i okazać na żądanie organu kontroli wypis z licencji.
W dniu kontroli kierujący pojazdem nie okazał kontrolującym wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego na terytorium Wspólnoty o nr [...], wobec czego zaistniały okoliczności uzasadniające nałożenie na skarżącego kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie sądu na uwzględnienie nie zasługują pozostałe zarzuty skargi.
Wbrew twierdzeniom skarżącego postepowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w sposób prawidłowy, z zachowaniem zasad wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przede wszystkim organy obu instancji, opierając się na prawidłowej wykładni przepisów, dokonały niewadliwych ustaleń faktycznych co do okoliczności istotnych z punktu widzenia treści rozstrzygnięcia. Nie naruszyły też reguł prowadzenia postępowania dowodowego, w tym art. 75 k.p.a. Postępowanie administracyjne i postępowanie kontrolne, zostały przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z art. 7, art., 77 § 1 k.p.a., doprowadzając do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ustalone przez organy okoliczności faktyczne znajdują w pełni odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, to jest w: protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2018 r., protokole przesłuchania kierowcy z dnia [...] stycznia 2019 r., liście przewozowym CMR, licencji o nr [...] oraz wyjaśnieniach kierowcy i skarżącego złożonych w toku postępowania.
Podkreślenia również wymaga, że protokoły z dnia [...] i [...] stycznia 2019 r. tj. protokół kontroli i protokół przesłuchania kierowcy pojazdu w charakterze świadka, które zawierały ustalenia odnośnie stanu faktycznego podlegającego ocenie przy wydaniu decyzji o nałożeniu kary, jako dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w zakresie jego działania, stosownie do art. 76 k.p.a. stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone i korzystają z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Podkreślić należy, że protokoły zostały sporządzone w sposób prawidłowy i zostały podpisane przez kierowcę skarżącego, bez żadnych zastrzeżeń. Trudno również dać wiarę twierdzeniom skarżącego odnośnie wpływania funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę na możliwość zgłoszenia przez kierowcę uwag do protokołu i stosowanie jakichkolwiek nadużyć w tym zakresie. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów uprawdopodabniających wystąpienie takich okoliczności.
W tym kontekście nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące niewpisania zmierzonych rzeczywistych wymiarów pojazdu (długości, wysokości i szerokości), błędnego wpisania w protokole kontroli dopuszczalnej długości pojazdu z ładunkiem (2040 cm) i brak wpisania dopuszczalnej wartości wystawania ładunku z lewej i prawej strony.
Przede wszystkim, bezpodstawne są zarzuty skarżącego dotyczące niewpisania zmierzonych rzeczywistych wymiarów pojazdu. W obu protokołach pomiaru pojazdu nr [...] oraz nr [...] wskazane zostały zmierzone wymiary długość pojazdu (1840 cm) , długość pojazdu z ładunkiem (1840 cm), wysokość pojazdu (353 cm), wysokość pojazdu z ładunkiem (353 cm), szerokość pojazdu (264 cm) oraz szerokość pojazdu z ładunkiem (264 cm).
Żadnego znaczenia dla sprawy nie ma nieprawidłowe oznaczenie dopuszczalnej długości pojazdu z ładunkiem, bowiem kwestię tę regulują wprost przepisy prawa. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, dopuszczalna długość pojazdu członowego wynosi 16,50 m, natomiast stosownie do art. 61 ust. 6 pkt 2 p.r.d., ładunek nie może wystawać z tyłu pojazdu na odległość większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów, przy czym w przypadku przyczepy kłonicowej odległość tę liczy się od osi przyczepy. Istotne są jedynie rzeczywiste wymiary pojazdu wskazane w protokole.
Z akt sprawy nie wynika również, aby w protokole błędnie wpisano zmierzoną długość pojazdu z ładunkiem. Zarówno protokole nr [...], jak i w protokole nr [...] zmierzona długość pojazdu oraz zmierzona długość pojazdu z ładunkiem wynoszą 1840 cm. Wpisanie do protokołu jednakowych wartości w polach dotyczących wymiarów zewnętrznych samego pojazdu, jak i pojazdu z ładunkiem oznacza, że wartości te były tożsame, tj. sam pojazd miał takie same wymiary jak pojazd z ładunkiem. To samo dotyczy szerokości pojazdu oraz szerokości pojazdu z ładunkiem – jednakowe wartości (264 cm) wynikają z obu protokołów mierzenia pojazdu. Skoro pojazd oraz pojazd z ładunkiem miały taką samą szerokość, nie było podstaw do wpisania w protokołach wartości dotyczących wystawania ładunku z lewej i prawej strony. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy (k. 12-13 akt adm.) oraz zeznania funkcjonariuszy dokonujących pomiarów pojazdu (k. 83 i 84 akt adm.). Tym samym należało uznać, że ładunek nie wystawał poza obrys pojazdu.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do uznania słuszności twierdzenia skarżącego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło