III SA/Lu 695/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 17 marca 2004 r. Prawo celne, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. nr 687, poz. 623) § 233 ust. 1, § 234 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ celny podał, że w dniu [...] grudnia 2002 r. w Oddziale Celnym M. P. dokonał zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci samochodu osobowego marki Ford Mondeo nr nadwozia [...], rok produkcji 1993. Zgłoszenie celne zostało zarejestrowane pod poz. ewidencji nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. W trakcie przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego, organ zakwestionował zadeklarowaną przez importera wartość celną pojazdu. Decyzją nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej oraz objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia [...] lipca 2003 r. M. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania celnego zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Do wniosku załączył decyzję Starosty Powiatu nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. o odmowie zarejestrowania przedmiotowego samochodu, z uwagi na fakt, iż pojazd nie uzyskał wymaganej homologacji w zakresie emisji zanieczyszczeń zawartych w spalinach. Jednocześnie strona poinformowała o wywozie towaru poza polski obszar celny. Po rozpoznaniu wniosku strony, Naczelnik Urzędu Celnego, decyzją z dnia [...] października 2003 r. odmówił wznowienia postępowania celnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2002 r. Na wyżej wymienioną decyzję strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając jednocześnie naruszenie przepisów art. 243 § 3 oraz art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Po wydaniu tej decyzji, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ celny podniósł, że jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, doznaje pewnych ograniczeń z uwagi na fakt iż przepisy dopuszczają wzruszenie takiej decyzji. Możliwość taką stwarzają tryby nadzwyczajne: wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności. Organ administracji państwowej wznawia postępowanie zakończone decyzją ostateczną w wypadku gdy zostaną spełnione przesłanki określone w art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. jeżeli: - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe; - decyzją wydana zostało w wyniku przestępstwa; - decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; - strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; - wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję; - decyzją wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; - decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie uchylono lub zmieniono w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji, - została wydana na podstawie przepisu o którego niezgodności z Konstytucją RP, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. W przedmiotowej sprawie M. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania celnego, powołując się na nowy dowód w sprawie w postaci decyzji Starosty Powiatu o odmowie zarejestrowania samochodu osobowego marki Ford Mondeo, wydanej z uwagi na fakt, iż przedmiotowy samochód nie uzyskał wymaganej homologacji w zakresie emisji zanieczyszczeń zawartych w spalinach. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania jest możliwe jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w chwili wydawania decyzji ale nie znane organowi. Rozpatrując niniejszą sprawę, organ II instancji uznał, iż Naczelnik Urzędu Celnego słusznie dokonał wznowienia postępowania w sprawie, informując jednocześnie stronę, iż w toku prowadzonego postępowania zostanie stwierdzone czy przyczyna wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła i jakie wynikają z tego skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej przychylił się do stanowiska organu I instancji, że dowód przedstawiony przez stronę (decyzja Starosty w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu), nie może stanowić podstawy do uchylenia dotychczasowej decyzji. Zgodnie z art. 64 § 2 kodeksu celnego, obowiązującym w dniu dokonania przedmiotowego zgłoszenia celnego, do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Zgodnie z § 233 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu należy dołączyć m. in. fakturę, specyfikację towarów, deklarację wartości celnej, potwierdzenie złożenia zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego, jeżeli zabezpieczenie zostało złożone. Ponadto § 234 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia stanowi, że do zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu używanych pojazdów samochodowych ich nadwozi i podwozi należy dołączyć: oryginał zagranicznego dokumentu rejestracyjnego pojazdu lub zaświadczenie o wyrejestrowaniu pojazdu albo innego dokumentu urzędowego kraju wysyłki, jeżeli pojazd był wcześniej rejestrowany - zaświadczenie o przeprowadzonym z pozytywnym wynikiem badaniu technicznym, o którym mowa w § 14 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych oraz dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą. Organ celny kierując się obowiązującymi przepisami prawa zasadnie przyjął iż dokumenty przedstawione przez skarżącego były wystarczające do objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Ponadto organ I instancji uzyskał dokument w postaci wyjaśnienia Miejskiego Inspektora Komunikacji z dnia [...] września 2003 r. potwierdzającego, że badanie techniczne przedmiotowego samochodu przeprowadzone w dniu [...] grudnia 2002 r. przez uprawnionego diagnostę odbyło się zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami. Dyrektor Izby Celnej podzielił również stanowisko organu I instancji, że choć przedstawiony przez skarżącego dowód jest co prawda dowodem nowym w sprawie, jednakże nieistotnym dla podjętego – zgodnie z przepisami – rozstrzygnięcia. Przepisy prawa obowiązujące w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego o objecie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu nie uzależniały przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia od przedstawienia dodatkowego dokumentu potwierdzającego spełnienie przez pojazd odpowiednich parametrów w zakresie emisji zanieczyszczeń zawartych w spalinach. Wobec tego, ewentualne zażądanie przez organ takiego dokumentu jako warunkującego objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu mogłoby stanowić podstawę zarzutu strony o naruszenie przepisów prawa. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, ze zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ celny po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 cyt. ustawy wydaje decyzje, w której odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Analiza treści dowodu przedstawionego przez stronę, a także konieczność oparcia rozstrzygnięcia na obowiązujących regulacji prawnych uzasadniają stanowisko przyjęte przez organ celny I instancji, zgodnie z którym decyzja Starosty Powiatu nie stanowi istotnego dla sprawy dowodu, istniejącego w dniu wydania przedmiotowej decyzji. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że okoliczność, iż skarżący nie zdawał sobie sprawy z obowiązku uzyskania przez sprowadzany pojazd stosownej homologacji w zakresie emisji zanieczyszczeń nie mogła stanowić przesłanki uzasadniającej uchylenie decyzji organu celnego z dnia [...] grudnia 2002 r. w myśl art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Izby Celnej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. P., w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie że w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że istotną dla sprawy okolicznością dająca podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest fakt, że w chwili przeprowadzania badania technicznego pojazdu skarżący nie wiedział o tym (choć zachował należytą staranność), że przedmiotowy samochód już wtedy musi dodatkowo uzyskać homologację z zakresu emisji zanieczyszczeń zawartych w spalinach, zgodnie z wymogami określonymi przynajmniej w 03 serii poprawek do regulaminu nr 83 EKG ONZ lub w 02B serii poprawek do regulaminu nr EKG ONZ albo równoważnych dyrektyw EWG, o czym powinien zostać poinformowany podczas przeprowadzanego badania technicznego przez uprawnionego diagnostę. Jest rzeczą oczywistą, że skarżący będąc w pełni świadomym tego że nie będzie mógł zarejestrować sprowadzonego przez siebie samochodu nie dokonywałby odprawy celnej, tylko niezwłocznie wyprowadził go poza polski obszar celny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ celny dodatkowo wyjaśnił że przepisy prawa celnego nie uzależniają obowiązku ich przestrzegania od stanu świadomości oraz wiedzy danego podmiotu co do zakresu obowiązywania czy też samej treści obowiązujących norm. Okoliczność że skarżący nie zdawał sobie sprawy z obowiązku uzyskania przez sprowadzany pojazd stosownej homologacji zakresie emisji zanieczyszczeń nie może być traktowana jako przesłanka która mogła mieć wpływ na odmienne, niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa celnego rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępie należy podzielić stanowisko organów celnych, iż podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy art. 245 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 64, art. 83 § 1 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 17 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz.U. nr 687, poz. 623) oraz § 233 ust. 1, § 234 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 ze zm.). Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o wznowienie postępowania celnego dotyczącego określenia wartości celnej towaru (samochodu osobowego sprowadzonego przez niego na polski obszar) i objęciu procedurą dopuszczenia go do obrotu, zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2002 r. Jako przesłankę wznowienia, podał fakt wydania przez Starostę Powiatu decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. o odmowie zarejestrowania samochodu z powodu nie uzyskania wymaganej homologacji w zakresie emisji zanieczyszczeń zawartych w spalinach. Zdaniem skarżącego jest to nowa okoliczność w sprawie celnej, nie znana organowi, który wydawał decyzję. Wydając zaskarżone decyzje, organy celne słusznie zauważyły, że postępowanie wznowieniowe ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia wyjaśniającego i podjęcia nowego rozstrzygnięcia sprawy, jednakże nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Aby w wyniku wznowienia postępowania można było uchylić decyzję ostateczną muszą w sprawie zachodzić określone przesłanki wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W sprawie niniejszej, skarżący podniósł, iż w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne (art. 240 § 1 pkt 5). Rozstrzygnięcie sprawy wymaga więc ustalenia, czy wydanie decyzji przez Starostę o odmowie rejestracji pojazdu, na którą powołuje się skarżący, jest nową okolicznością, względnie dowodem uzasadniającymi uchylenie decyzji ostatecznej o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Podkreślić trzeba, iż zgodnie z art. 64 § 1, 2 i 3 Kodeksu celnego (obowiązującego w czasie sprowadzenia na polski obszar samochodu osobowego przez skarżącego), zgłoszenie celne powinno zostać dokonane w formie pisemnej z zachowaniem warunków formalnych określonych w przedmiotowym przepisie. Do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć wymagane dla danej procedury dokumenty. Niespełnienie określonych wymogów skutkuje odmową przyjęcia zgłoszenia celnego. Dokumenty niezbędne, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego, określone zostały w § 233 i 234 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. z 2001 r., Nr 117, poz. 1250 ze zm.). W § 234 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zostały enumeratywnie wyliczone dokumenty jakie należy załączyć do zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu używanych pojazdów. Tymi dokumentami są: 1) oryginał zagranicznego dokumentu rejestracyjnego pojazdu lub zaświadczenia o wyrejestrowaniu pojazdu albo innego dokumentu urzędowego kraju wysyłki, jeżeli był on wcześniej rejestrowany, 2) zaświadczenie o przeprowadzonym z pozytywnym wynikiem badaniu technicznym pojazdu, o którym mowa w § 14 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych (Dz. U. Nr 81, poz. 917), 3) dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą, określony w § 15 ust. 2 w/w rozporządzenia. Wydając decyzje z dnia [...] grudnia 2002 r. o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, ustaleniu kwoty wynikającej z długu celnego i objęciu procedurą dopuszczenia do obrotu, organ celny oparł się na wskazanych wyżej wymienionymi przepisami dokumentach. Aby można było mówić o zaistnieniu przyczyny, uzasadniającej uchylenie decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym, należałoby uznać, iż łącznie zostały spełnione następujące przesłanki: 1) ujawniły się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub dowody, 2) okoliczności mają charakter nowych w stosunku do poprzednio przeprowadzonego postępowania, 3) okoliczności te lub dowody nie były znane w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności (dowody) są istotne dla sprawy, czyli mają wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W niniejszej sprawie dowód, na który powołuje się skarżący, w postaci decyzji odmawiającej zarejestrowania samochodu, nie jest istotny dla rozstrzygnięcia, ponieważ nie mógł stać się podstawą wydania przez organy celne decyzji odmiennej treści, a co za tym idzie, nie doszło do łącznego spełnienia warunków, które uzasadniałyby zmianę decyzji ostatecznej. Na marginesie warto dodać, że brak wiedzy skarżącego o konieczności posiadania homologacji na samochód osobowy, który sprowadził na polski obszar celny w celu jego zarejestrowania, nie może uzasadniać zmiany decyzji ostatecznej w sprawie wartości celnej pojazdu i objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu. Nieporozumieniem jest również przerzucanie ciężaru odpowiedzialności za brak takiej wiedzy na funkcjonariuszy celnych. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.