III SA/Lu 7/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Joanna Hołda, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. wydaną z upoważnienia Wojewody L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993), po rozpatrzeniu odwołania A. D. od decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...] września 2007 r., Nr [...], orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w D.; zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o wymeldowaniu A. D. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w D., uzasadniając rozstrzygnięcie spełnieniem warunków określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. D. zarzucając, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest zgodne z prawdą, w sprawie nie zostały wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy oraz to, że ocena sytuacji jest niezupełna i stronnicza. Organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania. Stwierdził, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, że odwołujący się pod adresem zameldowania nie zamieszkuje od lutego 1995 r., tj. od czasu zawarcia związku małżeńskiego. Po zawarciu związku małżeńskiego odwołujący się zamieszkuje wraz ze swoją rodziną przy ul. W. w D. Powyższy fakt potwierdzają świadkowie zamieszkujący w sąsiedztwie przedmiotowego lokalu oraz przeprowadzona przez funkcjonariuszy policji kontrola meldunkowa. Podnoszone przez odwołującego się kwestie dotyczące utrudniania korzystania z lokalu, pozostają poza sferą zainteresowania organów administracji, ponieważ organy te nie mają żadnej podstawy prawnej do badania okoliczności opuszczenia lokalu przez stronę. Pobytem stałym w rozumieniu art. 6 ust. 1 wyżej cyt. ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. O kwalifikacji pobytu nie decyduje oświadczenie osoby meldowanej lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby, której obowiązek meldunkowy dotyczy, tj. miejsce skoncentrowania najważniejszych spraw życiowych, częstotliwości pobytu w tym lokalu wraz z powodami, dla których tam bywa. Zatem organ ewidencyjny, w przypadku prowadzenia postępowania w sprawie o zameldowanie bądź wymeldowanie, winien ustalić czy osoba, której sprawa dotyczy, w danym lokalu zamieszkuje, czy nie, tj. nocuje w tym lokalu, przygotowuje i spożywa posiłki, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, podejmuje i nadaje korespondencję. Koncentrowanie swojego życia osobistego w sposób, jak określił A. D. w odwołaniu, nie może być utożsamiane z pobytem stałym w myśl przepisów ustawy ewidencyjnej. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył A. D., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi zakwestionował ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji. Stwierdził, że jego miejscem pobytu stałego jest lokal przy ul. [...] w D., w którym koncentrował swoje życie osobiste co najmniej raz w miesiącu. Rzadka bytność w tym mieszkaniu podyktowana była faktem, że skarżący pracuje poza miejscem zamieszkania. Zawsze jednak gdy wraca z pracy, zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. W mieszkaniu przy ul. W. w D. przebywa jedynie sporadycznie, a jego wizyty są okazjonalne. Jest to ciasne mieszkanie (35 m2) , należące do teściowej, która nie wyraża zgody na jego zameldowanie. Skarżący odwiedza jedynie swoją żonę i dzieci. Organy nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego, bowiem nie zostali przesłuchani świadkowie. Ponadto notatki sporządzone przez funkcjonariuszy policji nie są obiektywne. Wojewoda L. w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiedniej normy materialnoprawnej uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego w myśl reguł przewidzianych w przepisach art. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Analiza uzasadnienia decyzji organów obu instancji oraz akt sprawy przekonuje, że decyzje zostały wydane z naruszeniem cyt. wyżej przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto naruszony został art. 75 § 1 kpa. W myśl tego ostatniego przepisu – jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (...). W kontekście owego przepisu godzi się podnieść, że w piśmie z dnia 25 lipca 2007r. (k. 35 akt administracyjnych), skarżący zawnioskował o przesłuchanie kilkunastu świadków nie podając ich adresów, a w kilku przypadkach, nie wskazując dokładnych danych personalnych (małżeństwa K., K., S. oraz funkcjonariuszy policji). Organ I instancji, nie wzywając skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, nie miał trudności z ustaleniem adresów osób wskazanych we wniosku skarżącego, o czym świadczą wysłane wezwania (k. 36-41 akt), lecz z nieznanych powodów wezwał na przesłuchania sześciu świadków, a przesłuchał tylko czworo. Organ rozstrzygający sprawę nie może zaniechać przeprowadzenia dowodów wskazanych przez stronę tylko z tej przyczyny, że dotychczasowe dowody nie potwierdziły okoliczności podanych we wniosku dowodowym. Organy obu instancji wydając decyzje oparły się na zeznaniach przesłuchanych świadków oraz informacjach z dnia 27 czerwca 2007 r. i z dnia 31 sierpnia 2007 r. podanych przez Komisariat Policji w Dęblinie (k.13 i k. 28 akt). Analiza informacji przekonuje tymczasem, że mają one mierną wartość dowodową. Wynika z nich bowiem, że funkcjonariusze policji oparli ustalenia na podstawie oświadczenia H. D. – inicjatorki postępowania i osoby bezpośrednio zainteresowanej w określonym rozstrzygnięciu sprawy. Kategoryczne stwierdzenie, że A. D. zamieszkuje w D. przy ul. W. budzi zdziwienie, skoro pod tym adresem policjanci nie przeprowadzili kontroli meldunkowej. Ponadto w pierwszym z pism znajduje się nieścisłość, gdyż podano w nim, że skarżący mieszka "u teściów", podczas gdy A. D. twierdzi, iż jego teść nie żyje. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że ułomne i szczątkowe postępowanie dowodowe nie mogło na tym etapie doprowadzić do merytorycznego załatwienia sprawy. Ponieważ zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, oprócz zaskarżonej decyzji należałoby uchylić również decyzję organu I instancji. Sąd nie zdecydował się jednak na tego typu rozwiązanie, mając na uwadze treść pisma uczestniczki postępowania H. D. z dnia 29 stycznia 2008 r. (k. 22 akt sądowych), z którego wynika, że podpis skarżącego złożony pod odwołaniem został sfałszowany, w związku z czym złożyła ona zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w R. o popełnione przestępstwa. Przed przystąpieniem do rozpatrzenia odwołania organ II instancji w pierwszej kolejności poczyni ustalenia, czy rzeczywiście odwołanie nie zostało podpisane przez A. D., lecz przez inną osobę. W przypadku potwierdzenia tego faktu, zajdzie konieczność zastosowania art. 134 kpa, tj. wydanie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. W przypadku natomiast, gdy okaże się, że podpis pod odwołaniem pochodzi od A. D. należy wydać decyzję, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. W uzasadnieniu decyzji powinny znajdować się zalecenia w zakresie stosownego uzupełnienia materiału dowodowego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (m.in. co do przesłuchania wszystkich świadków zgłoszonych w piśmie z dnia 25 lipca 2007 r. , przesłuchania w charakterze stron A. D. i H. D., wystąpienia do organów policji o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w lokalu przy ul. [...] w D. i przy ul. W. w Dęblinie, celem ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego). Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 uzasadnia art. 152 tej ustawy.