III SA/Lu 7/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty wynikającej z długu celnego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca pismem z dnia 27 marca 2013 r. wniosła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty. Skarżąca wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że jest emerytką i znaczną część swojej emerytury wydaje na zakup leków i koszty związane z codziennym życiem. Podniosła, że na poczet należności celnych z pobieranej przez nią emerytury są dokonywane potrącenia w kwocie [...] zł, natomiast potrącenia z emerytury męża wynoszą [...] zł. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Wykazała, że nie ma żadnych nieruchomości, ani zasobów finansowych. Posiada samochód osobowy, nie wskazała jednakże jego marki, ani roku produkcji. Podała, że utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł netto, zaś mąż pobiera emeryturę w wysokości [...] zł brutto. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W świetle oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca wykazała spełnienie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do wymaganych kosztów sądowych w sprawie niniejszej należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Porównując sytuację materialną skarżącej do wykazanych powyżej kosztów sądowych, brak jest podstaw do stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (w niniejszej sprawie kosztów sądowych), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. Sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca i jej mąż uzyskują stałe, regularne dochody ze świadczeń emerytalnych, mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiadają samochód osobowy. Nawet uwzględniając kwoty dokonywanych potrąceń ([...] zł z emerytury skarżącej wynoszącej [...] zł netto i [...] zł z emerytury męża wynoszącej [...] zł brutto) uznać należy, że skarżąca z pozostałej w dyspozycji rodziny kwoty jest w stanie wygospodarować środki pieniężne na opłacenie wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...] zł, jak też pozostałych ewentualnych kosztów sądowych, nie przekraczających każdorazowo kwoty 100 zł, bez uszczerbku w swoim i rodziny utrzymaniu koniecznym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.