III SA/Lu 70/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-03-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, może uzyskać dodatkowe zwolnienie od tych kosztów na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Strona, która jest już zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, nie może uzyskać dodatkowego zwolnienia od tych kosztów na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki nie może zostać uwzględniony, ponieważ nie ma podstaw do orzekania o zwolnieniu od czegoś, co już nie obciąża strony.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Odwoławczej Uczelnianej Studenckiej Komisji Socjalnej w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, strona nadesłała wypełniony formularz, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Odwoławczej Uczelnianej Studenckiej Komisji Socjalnej Uniwersytetu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W złożonej skardze, strona skarżąca złożyła jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy, w terminie nadesłała wypełniony formularz, zaznaczając, iż domaga się prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), zaś prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3p.p.s.a.).
Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczyła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast nie wniosła o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Żądanie skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych jest więc, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
W uzasadnieniu wniosku, jako podstawę zwolnienia skarżąca wskazała art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W myśl wskazanego przepisu, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa, w której skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, zatem skarżąca jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, zgłoszone na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy żądanie strony zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględnione.
Dodatkowo należy podnieść, że urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy jest przesyłany każdej osobie fizycznej, która zgłosi żądnie przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Taki obowiązek wynika wprost z art. 252 § 2 p.p.s.a. w związku z ( 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku
o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Natomiast przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że w stosunku do takich osób, przepisy dotyczące prawa pomocy stosuje się jedynie w zakresie zastępstwa prawnego (tj. ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego), jeśli takie żądnie zostanie zgłoszone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z wyżej wymienionych względów nie ma podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie orzeczenia sądu (bądź referendarza sądowego) strony, która jest z tego obowiązku zwolniona na mocy ustawy.
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło