III SA/Lu 702/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła pismo z wnioskiem o zwolnienie od tej opłaty. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym do skarżącej skierowano wezwanie do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy. Skarżąca w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz, zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że wspólnie z mężem prowadzi niewielkie gospodarstwo rolne, w związku z czym nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca wykazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z mężem oraz pięciorgiem dzieci (troje z nich to osoby pełnoletnie, kontynuujące naukę na studiach). Odnośnie posiadanego majątku skarżąca podała, że posiada dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha, oszczędności pieniężne w kwocie [...] zł oraz ciągnik rolniczy [...] (r.prod. [...]). Jako źródło utrzymania rodziny skarżąca wskazała dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Podniosła również, że zaciągnęła w banku kredyt "nawozowy" na kwotę [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do kosztów sądowych należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz.2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Należy mieć również na uwadze, że na dzień rozpoznania wniosku o prawo pomocy w sprawie niniejszej, strona wniosła skargę w jeszcze jednej sprawie oznaczonej sygn. akt III SA/Lu 701/11, w której uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. Porównując wielkość kosztów sądowych w toczącym się postępowaniu do sytuacji finansowej strony uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do skrajnie trudnych. Skarżąca i jej rodzina mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, skarżąca posiada majątek nieruchomy (dom i gospodarstwo rolne) i ruchomy (sprzęt rolniczy). Posiadane gospodarstwo rolne skarżąca wykorzystuje w sposób przynoszący dochód. Jak wynika z oświadczenia o stanie majątkowym (rubryka nr 7.2.1 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy) skarżąca posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Zatem w momencie wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego i złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca posiadała wolne środki pieniężne wystarczające na opłacenie wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej, jak również ewentualnych, mogących wystąpić w dalszym toku postępowania kosztów sądowych. Brak jest zatem podstaw do uznania, że strona skarżąca nie dysponuje zasobami finansowymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych. Reasumując powyższe, skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, brak jest zatem podstaw do zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.