III SA/Lu 703/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Protokolant: Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]) G. I. T. D. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego G. M. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W dniach od [...] marca 2017 r. do [...] kwietnia 2017 r. przeprowadzono kontrolę w podmiocie wykonującym przewóz drogowym – G. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: firma A Kontrolą objęto okres od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. Ustalono, że przedsiębiorca posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. W okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorca zatrudniał średnio 3 kierowców i w toku kontroli skontrolowano 3 kierowców. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. organ pierwszej instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia ujawnione w protokole kontroli, polegające na: przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skróceniu dziennego czasu odpoczynku oraz skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący zarzucił, że organ I instancji nie uwzględnił przy analizie czasu pracy kierowców błędu granicznego występującego w zapisie tachografu wynoszącego do 2 minut. Przedsiębiorca twierdził również, że kierowcy H. M. i N. M. są jego synami, lecz przewozy w kontrolowanym okresie wykonywali na rzecz innych przedsiębiorców, za które to przewozy nie powinien ponosić odpowiedzialności. Po rozpatrzeniu odwołania Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, tj. Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ wyjaśnił, że stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych pobranych z kart kierowców oraz protokołu kontroli stwierdzono, że kierowca H. M. przekroczył w dniu [...] sierpnia 2016 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 16 minut. Kierowca w okresie tym nie odebrał przerwy minimum 15 minutowej. W dniu [...] września 2016 r. wskazany kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 22 minuty. W tym okresie nie odebrał przerwy minimum 15 minutowej. W dniu [...] września 2016 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 31 minut. Kierowca w tym okresie odebrał cztery przerwy minimum 15 minutowe. W dniu [...] września 2016 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 10 minut, a tym okresie odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. W odniesieniu do kierowcy G. M. w toku kontroli ustalono, że w dniu [...] października 2016 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 5 minut i w tym okresie odebrał trzy przerwy minimum 15 minutowe. Kierowca N. M. w dniu [...] października 2016 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 34 minuty i w tym okresie odebrał jedną przerwę minimum 15 minutową. W dniu [...] października 2016 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 24 minuty i odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Biorąc to pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości wynosi [...] zł. Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku, tj. lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy zauważył, że kierowca H. M.: . w dniu [...] września 2016 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 6 minut nieprzerwanego odpoczynku; oznacza to, że skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 54 minuty; . w dniu [...] września 2016 r. o godzinie 04:24 rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku; odebrał jedynie 4 godziny i 7 minut nieprzerwanego odpoczynku, a więc skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 53 minuty; . w dniu [...] września 2016 r. o godzinie 06:04 rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzin nieprzerwanego odpoczynku; odebrał jedynie 8 godzin i 55 minut nieprzerwanego odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 5 minut; . w dniu [...] września 2016 r. o godzinie 08:05 rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzin nieprzerwanego odpoczynku; odebrał jedynie 9 godzin i 22 minuty nieprzerwanego odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 38 minut; . w dniu [...] września 2016 r. o godzinie 15:18 rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku; odebrał jedynie 8 godzin i 32 minuty nieprzerwanego odpoczynku, a więc skrócił dzienny czas odpoczynku o 28 minut; . w dniu [...] września 2016 r. o godzinie 08:57 rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku; odebrał jedynie 6 godzin i 50 minuty nieprzerwanego odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 10 minut. Biorąc pod uwagę te ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenia w łącznej wysokości wynosi [...] zł. Odnośnie zaś naruszenia w postaci skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku, tj. lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy oraz protokołu, kierowca H. M. w okresie od godz. 00:00 dnia [...] września 2016 r. do godz. 24:00 dnia [...] września 2016 r. nie wykonał wymaganego przepisami prawa odpoczynku tygodniowego, koniecznego do odebrania po maksymalnie 6 okresach dobowych licząc od godz. 03:07 dnia [...] września 2016 r., tj. licząc od zakończenia poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca ten we wskazanym okresie wykonał najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w wymiarze 14 godzin i 12 minut, od godz. 19:21 dnia [...] września 2016 r. do godz. 09:33 dnia [...] września 2016 r., podczas gdy w niniejszym przypadku kierowca winien odebrać odpoczynek w wymiarze minimum 24 godzin. Oznacza to, że kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 9 godzin i 48 minuty. Kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie wyniosła zatem łącznie [...] zł. Organ odwoławczy podniósł, że w czasie kontroli w siedzibie przedsiębiorcy inspektorzy zebrali dowody świadczące, że strona wykonuje przewozy z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców i obowiązkowych przerwach. Nie było więc koniecznym zebranie dodatkowego materiału dowodowego w sytuacji, gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszeń określonych w lp. 5.2, lp. 5.3 i lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W trakcie czynności kontrolnych strona nie zgłaszała jakichkolwiek zastrzeżeń, nie domagała się też objaśnień od kontrolujących. Podczas toczącego się postępowania złożyła wyjaśnienia, do których odniósł się organ I instancji w wydanej decyzji. Przy tym strona na bieżąco była informowana o wszelkich nieprawidłowościach i dowodach ujawnionych w trakcie toczącego się postępowania. Odnosząc się do podniesionego przez stronę dopuszczalnego błędu dwóch minut przy pomiarze czasu pracy kierowcy przez tachograf organ odwoławczy wyjaśnił, że 2 minuty odnoszą się do 24 godzin pomiaru. Jednocześnie zgodnie z regułami metrologii stwierdzenie, że dane urządzenie cechuje błąd pomiaru oznacza, że wyniki pomiaru przeprowadzonych przez to urządzenie należy uznać za prawidłowe. W sprawie tej w ciągu 4 godzin jazdy, błąd pomiaru mógł wynosić około 20 sekund, tymczasem ujawnione w trakcie kontroli naruszenia czasu pracy były większe niż 20 sekund, dlatego też organ I instancji nie mógł postąpić inaczej i odstąpić od nałożenia na stronę kary finansowej za naruszenia czasu pracy, których dopuścili się kierowcy wykonujący przewozy w imieniu strony. Organ odwoławczy nie dał wiary przedsiębiorcy twierdzącemu, że jego synowie H. i N. M. nie wykonywali w kontrolowanym okresie przewozów na jego rzecz, a jedynie na rzecz innych przedsiębiorców. Analiza danych cyfrowych pobranych z tachografów zamontowanych w pojazdach strony wykazała bowiem, że kierowcy w kontrolowanym okresie wykonywali przewozy pojazdem marki [...] o nr rej. [...], który należy do przedsiębiorcy G. M., a nie innego podmiotu. Jednocześnie organ ocenił, że brak podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 92b oraz 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję G. I. T. D. w [...] z dnia [...] października 2017 r., skarżący wniósł o jej uchylenie. Zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, w tym art. 92c i art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich niezastosowanie. Nadto zarzucił również naruszenie prawa procesowego: art. 6, art. 7 w zw. z art. 75, art. 77, art. 15, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz zignorowaniem wyjaśnień złożonych w toku prowadzonego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie skarżący popierając skargę wyjaśnił, że niesłusznie nałożono na niego kare pieniężną za naruszenie związane z korzystaniem z pojazdu, którego numer rejestracyjny zaczyna się na "LOP" i który nie stanowi jego własności, a jego firma z tego pojazdu nie korzystała, gdyż jest to pojazd firmy obcej. Według skarżącego naruszenia dotyczące cudzego pojazdu zostały mu "dopisane jako naruszenia dotyczącego jego firmy". Organ nie dokonał zestawienia, które pojazdy należą do jego firmy, a które należą do obcej firmy, w której pracował jego syn. Dane tej obcej firmy zostały przypisane do karty kierowcy jego syna N. M.. Dodał również, że poczuwa się do odpowiedzialności za pozostałe naruszenia stwierdzone w protokole kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zarówno zaskarżona decyzja , jak również decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązującego prawa. Organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, którym nałożono na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, nie za pojedyncze, ale za liczne naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d."), określone w załączniku nr 3 do tej ustawy pod poz.: Ip. 5.2., Ip. 5.3. i lp. 5.4, które stwierdzone zostały jednoznacznie oraz w sposób nie budzący wątpliwości w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2017 r. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły również przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L nr 102 z dnia 11.04.2006 r.). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Z przeprowadzonego w tej sprawie postępowania wyjaśniającego wynika, że na podstawie upoważnienia z dnia [...] marca 2017 r. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą firma A Zakres kontroli obejmował okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. w zakresie przestrzegania przez to przedsiębiorstwo obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz aktów prawa wspólnotowego określających obowiązki lub warunki wykonywania przewozu drogowego. Skutkiem zaś przeprowadzonej kontroli było stwierdzenie naruszeń przepisów o transporcie drogowym dotyczących: 1) przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut; 2) skrócenia dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę; 3) skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę. Stwierdzone przez organy w tym postępowaniu poszczególne przypadki naruszenia obowiązków lub warunków prowadzenia przez kierowców zatrudnionych przez skarżącego przewozu drogowego zostały – we wskazanym powyżej zakresie – szczegółowo opisane w uzasadnieniach obu decyzji, zarówno co do okoliczności ich powstania, jak i argumentacji organów uznających za wiarygodne przyjęcie tych ustaleń oraz szczegółowej kwalifikacji prawnej tych naruszeń. W ocenie Sądu, nie można podzielić zarzutów zgłoszonych przez skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi orzekające w sprawie organy przeprowadziły w sposób dokładny i wyczerpujący postępowanie, zgromadziły obszerny materiał dowodowy, w świetle którego ustaliły niewadliwy stan faktyczny. Organ pobrał od strony zapisy z urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku dotyczące wyłącznie kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie strony i wyłącznie pojazdów strony, nie zaś pojazdów innych firm (zapisy z tachografów cyfrowych pojazdów, które prowadzili kontrolowani kierowcy, tarcze tachografów). Podkreślić należy, że podstawą stwierdzenia przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia dziennego czasu odpoczynku oraz skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku były dane cyfrowe znajdując się na kartach kierowców zatrudnionych przez skarżącego: H. M., G. M. oraz N. M., jakie zostały udostępnione przez kontrolowanego przedsiębiorcę (karty pobrań zapisów z urządzeń rejestrujących w 15 plikach – k. 8 akt administracyjnych). Niezasadne są zatem zarzuty formułowane przez skarżącego, że nałożona na niego kara obejmuje również "przewozy wykonywane innymi pojazdami", które realizowali jego synowie w innych firmach. Zarzut wskazujący, że organy oparły swoje ustalenia także w odniesieniu do pojazdu o nr rej. [...], który nie stanowi własności skarżącego, nie znajduje żadnego potwierdzenia zarówno w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jak również decyzji organu odwoławczego, a także z zawartym w aktach administracyjnych materiale dowodowym. Przyjęcie stanowiska strony, bez jej potwierdzenia jakimikolwiek dowodami oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie możliwość zwolnienia przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowych obowiązków, jakie zostały określone w przepisach prawa. Wymaga zwrócenia uwagi, że przepisy art. 92b oraz art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy o transporcie drogowym. Dlatego wzorcowe przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Ustawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, to jest zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów ustawy. Tego zabrakło w przypadku przedsiębiorstwa skarżącego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92b ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dlatego to prowadzący przedsiębiorstwo transportowe winien udowodnić, że dołożył należytej staranności organizując pracę i nie miał wpływu na stwierdzone naruszenia prawa przez kierowców. W ocenie Sądu, liczba stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń dowodzi, że procedury służące egzekwowaniu przestrzegania norm czasu pracy wynikających z przepisów rozporządzenia nr 561/2006, nie były efektywne. Ustalone przez organ przypadki naruszeń tych norm nie miały bowiem charakteru incydentalnego. Na skutek kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżącego ustalono szereg naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców. Organy zasadnie tym samym uznały, że skarżący zaistnienia takich zdarzeń zwalniających go od odpowiedzialności – nie wykazał. Końcowo zauważyć wypada, że naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym szczegółowo opisane w protokole z kontroli ustalono na podstawie zupełnego i prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, który stanowił należytą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy i wydania zaskarżonej decyzji. Organ dokonał prawidłowej oceny tego materiału dowodowego, a w konsekwencji zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa. Nie naruszono tym samym zasad postępowania określonych w art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Skoro zatem organy nie uchybiły zasadom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dokładając przy tym starań, by szczegółowo ustalić stan faktyczny sprawy, m.in. także w odniesieniu do wyjaśnienia okoliczności mogących mieć wpływ na ocenę zachowania strony z punktu widzenia istnienia przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d., o czym świadczy treść uzasadnień zaskarżonych decyzji, to przyjąć należało, że dla potrzeb wydania zaskarżonych rozstrzygnięć zebrany materiał dowodowy jest kompletny i dawał podstawę do stwierdzenia dopuszczenia się przez skarżącego, z jednej strony wskazanych naruszeń obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym i aktów prawa wymienionych w art. 4 pkt 22 tej ustawy oraz aktów prawa wspólnotowego regulujących obowiązki i zasady przewozu drogowego, a z drugiej przyjęcia stanowiska, że skarżący nie spełnienia przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d., dających organom możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Z przytoczonych względów, wobec bezzasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.