III SA/Lu 703/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na wezwanie referendarza skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w którym ponowił żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponieważ wniosek zawierał braki formalne (nie zostały wypełnione wszystkie rubryki dotyczące stanu majątkowego), wezwaniem z dnia 5 marca 2018 r. skarżącego zobowiązano do ich uzupełnienia. Ponadto wezwano go do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał uzupełnione o wskazane braki strony urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, natomiast nie nadesłał dokumentów, do złożenia których został zobowiązany przedmiotowym wezwaniem. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnim synem, którzy pozostają na jego utrzymaniu. W skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 (szacunkowa wartość [...] zł), nieruchomość rolna o pow. [...] ha i leśna o pow. [...] ha oraz ruchomości – [...] samochody osobowe, [...] samochody ciężarowe i [...] samochód dostawczy. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i osiąga z niej dochód w wysokości [...] zł netto. W skład jego majątku wchodzą również oszczędności w kwocie [...] zł. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy podnieść, że po uzupełnieniu braków formalnych urzędowego formularza możliwa jest ocena zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, mimo nienadesłania żądanych dokumentów. Informacje podane przez skarżącego w uzupełnionym wniosku są zdaniem referendarza wystarczające do oceny jego możliwości płatniczych. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania do wymaganych kosztów sądowych należy wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie [...] złote - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, /za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wyniesie połowę wpisu sądowego od skargi/, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Porównując wielkość wymienionych obciążeń finansowych do sytuacji materialnej skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujące przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawiona w urzędowym formularzu sytuacja materialna skarżącego jest dobra. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, osiąga stały dochód z prowadzenia działalności gospodarczej, posiada znaczny majątek nieruchomy i ruchomy. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja zwolnienia od kosztów sądowych powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów). W ocenie referendarza skarżącego nie można zaliczyć do osób ubogich. Posiadany majątek, w tym oszczędności wielokrotnie przekraczające wymienione powyżej zobowiązania finansowe, dają podstawy do uznania, że skarżący ma realną możliwość uiszczenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym swoim i rodziny. Wobec niewykazania przez skarżącego przesłanek przyznania pomocy z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.