III SA/Lu 710/04
WyrokWSA w Lublinie2004-12-21
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, która złożyła wniosek o wstrzymanie wypłaty tej renty, może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a tym samym nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wstrzymanie wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy nie wpływa na fakt posiadania nabytego prawa do tej renty. Osoba posiadająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nie może być uznana za bezrobotną w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, co wyklucza możliwość nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. W związku z tym organy prawidłowo odmówiły przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący A. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżący posiadał ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, co wykluczało jego status jako osoby bezrobotnej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując odmowę przyznania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak /spr./, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 §. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. Ś. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty w dniu [...] września 2004 r., znak: [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 lipca 2004 r., utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że przedmiotem decyzji z dnia [...] września 2004 r. jest odmowa przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Z dniem 1 czerwca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, która określiła nowe zasady przyznawania tych świadczeń od dnia 1 sierpnia 2004 r. Decyzje w sprawie świadczeń przedemerytalnych wydaje i świadczenia owe wypłaca obecnie organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia. A zatem od dnia 1 sierpnia 2004 r. organem rozpoznającym wnioski w sprawie świadczeń przedemerytalnych jest właściwy Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W myśl natomiast art. 30 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (a więc ustawy, na podstawie której świadczenia przedemerytalne były przyznawane dotychczas). Przez sprawy wszczęte i nie zakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych (czyli przed dniem 1 sierpnia 2004 r.).
Stąd też w przypadku złożenia przez osobę zainteresowaną wniosku o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego do końca lipca 2004 r., organem właściwym do jego rozpoznania był powiatowy urząd pracy, działający na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określone były w art. 37k tej ustawy. W myśl natomiast art. 37l ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia ustalane było na wniosek tej osoby.
Przesłanki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, oceniane były zatem wyłącznie na dzień rejestracji w urzędzie pracy osoby ubiegającej się o to świadczenie. Przede wszystkim dana osoba musiała na dzień rejestracji spełniać ustawowe warunki do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Dopiero po ich spełnieniu badane były dalsze przesłanki zawarte w art. 37k ustawy.
W myśl przepisu określającego przesłanki warunkujące nabycie statusu bezrobotnego, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezrobotnym mogła być osoba, która między innymi nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy (obecna, identyczna regulacja zawarta jest w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy).
A więc uzyskanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, wyklucza możliwość uzyskania statusu bezrobotnego. Tym samym osoba posiadająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie spełniała i nie spełnia do dnia posiadania tego prawa warunków do nabycia tego statusu, a co za tym idzie również nie spełniała wymogów do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
A. Ś. zrejestrował się w urzędzie pracy w dniu [...] czerwca 2004 r., a więc w dniu, w którym prawo do świadczenia ustalane było na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wnosząc o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego A. Ś. podał, że miał ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i renty tej nie pobiera i przedłożył kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2004 r. o wstrzymaniu na wniosek strony wypłaty renty od dnia 1 lipca 2004 r.
Organ pierwszej instancji otrzymał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nierozpatrzony wniosek o ustalenie wysokości emerytury z uwagi na fakt, że A. Ś. ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy do dnia 31 sierpnia 2004 r. Zatem na dzień rejestracji czyli na dzień 30 czerwca 2004 r. strona posiadała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Dlatego organ pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania A. Ś. prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Na powyższą decyzję A. Ś. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zgadzając się z jej treścią, domagał się przyznania mu świadczenia przedemerytalnego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna pozostają w zgodzie z obowiązującym prawem.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Materia przyznawania świadczeń przedemerytalnych uregulowana była do dnia 31 maja 2004 r. w ustawie z dnia z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Od dnia 1 czerwca 2004 r. obowiązuje ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), zgodnie z której art. 30 ust. 1 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przy czym przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejmuje zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zatem należy się zgodzić z wyrażonym w decyzji z dnia [...] października 2004 r. stanowiskiem organu, że sprawę A. Ś. wszczętą wnioskiem (złożonym w dniu 30 czerwca 2004 r.) przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, tj. przed dniem 1 sierpnia 2004 r., należało rozpatrzyć i rozstrzygnąć na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Kwestię świadczeń przedemerytalnych uregulowano w tej ustawie w rozdziale 3c, art. 37k – 37o. Stosownie do art. 37k ust. 1, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, o ile dodatkowo spełniła ona chociaż jeden z warunków wymienionych w pkt 1-5 tego przepisu. Analizowany przepis określał przesłanki materialnoprawne, uzasadniające przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu natomiast nakazywał zbadanie istnienia tych przesłanek na dzień dokonania rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.
W przedmiotowej sprawie dniem rejestracji, z którym skarżący wiązał nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego, był dzień 30 czerwca 2004 r. Zatem na ten dzień organ przeprowadził badanie przesłanek wymienionych w art. 37k ust. 1 ustawy. Prawidłowo najpierw poddano analizie okoliczność, czy skarżący spełniał warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Ocena, czy skarżący spełnia jeden z warunków określonych w art. 37k ust. 1 pkt 1-5 ustawy, powinna zostać dokonana po przeanalizowaniu okoliczności, o której mowa powyżej.
Stwierdzić należy, że zasadnie organy uznały, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka decydująca o posiadaniu statusu "bezrobotnego". W rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez "bezrobotnego" należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 2 pkt 1 i 2 (wymieniono tam obywateli polskich i cudzoziemców), niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie (...), nieuczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli spełnia określone w lit. a-j tego przepisu warunki. W lit. c wymieniono jako warunek między innymi nienabycie prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Renta z tytułu niezdolności od pracy przyznawana jest na podstawie art. 57-64 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. dnia 2 sierpnia 2004 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że nie rozpatrzono wniosku o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego A. Ś. - z uwagi na fakt, że A. Ś. ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podkreślić należy, że pozytywne rozpatrzenie wniosku A. Ś. o wstrzymanie wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy wprowadziło jedynie zmianę w zakresie wypłaty renty, natomiast nie wpłynęło na posiadanie nabytego prawa do renty. Zatem nie podlega wątpliwości, że skarżącemu na dzień rejestracji w urzędzie pracy, tj. na dzień, na który badane są przesłanki uprawniające do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, nie służył status bezrobotnego. Z uwagi na fakt nie spełnienia tego warunku oraz na to, że w kwestii przyznawania świadczeń przedemerytalnych warunek istnienia wymogów uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz jeden z wymogów określonych w art. 37k ust. 1 pkt 1-5 – powinny zostać spełnione łącznie, organy nie były obowiązane do przeprowadzenia oceny, czy wypełniono pozostałe przesłanki uprawniające do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W konkluzji za prawidłowe trzeba uznać stanowisko organów decyzyjnych, że skoro w dniu rejestracji (30 czerwca 2004 r.) skarżący nie spełniał wymogów uznania go za bezrobotnego, nie przysługuje mu prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, ze okoliczności w niej podniesione nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej.
Mając powyższe na uwadze , skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło