III SA/Lu 712/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-12-13
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, gdy strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia. W przypadku wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, prawo pomocy w tym zakresie powinno zostać przyznane.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Po wezwaniu do usunięcia braków, skarżący sprecyzował żądanie do ustanowienia radcy prawnego i przedstawił dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Przyznano T. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać T. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Jednocześnie ze skargą skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i ustanowienie adwokata. Skarżący wezwany do usunięcia braków formalnych w zakresie wyboru profesjonalnego pełnomocnika, w zakreślonym terminie nadesłał oświadczenie, w którym wskazał, iż domaga się ustanowienia radcy prawnego. Ponadto nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji finansowej.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z uwagi na rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę, należy do wymienionej kategorii, a zatem skarżący jest w tej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. A zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego, który należy określić jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wykazał spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. W skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2, poza tym nie posiadają innego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych (oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro). Skarżący pobiera emeryturę w wysokości [...] zł brutto, z czego do wypłaty skarżącemu pozostaje do wypłaty kwota [...] zł z uwagi na potrącenia komornicze ([...] zł), oraz inne potrącenia ustawowe - zaliczka na podatek, składka na ubezpieczenie zdrowotne (wg. decyzji ZUS z [...] r. i przekazu pocztowego świadczenia za listopad 2011 r.). Żona skarżącego pobiera emeryturę w wysokości [...] zł brutto i [...] zł netto (wg. decyzji ZUS z [...] r.). Zatem realny dochód jakim dysponują skarżący wynosi [...] zł miesięcznie. Z dochodu tego skarżący opłaca następujące miesięczne wydatki: związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, energia, gaz) – [...] zł; zakup leków – [...] zł ( w grudniu br. wg. faktury VAT z 1 grudnia 2011 r. była to kwota [...] zł); raty kredytów bankowych – [...] zł i [...] zł. Pozostała po opłaceniu powyższych wydatków kwota (ok. [...] zł) zezwala na zaspokojenie jedynie niezbędnych potrzeb związanych z bieżącym utrzymaniem (wyżywienie itp.).
W ocenie referendarza wykazana sytuacja materialna skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika nastąpiłoby z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego jego i rodziny. Skarżący wraz z żoną posiadają wprawdzie stałe źródła utrzymania (emerytury), jednakże realny dochód rodziny w całości pochłaniają konieczne wydatki związane z utrzymaniem. Po ich opłaceniu skarżącemu nie pozostają wolne środki finansowe, które mógłby przeznaczyć na sfinansowanie kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy.
Wobec spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 258 ( 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło