III SA/Lu 716/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-11-12
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zatrudniona na umowę o pracę w niepełnym wymiarze godzin i uzyskuje stały dochód, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, ale odmówić zwolnienia od innych potencjalnych kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tego kosztu bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, jeśli sytuacja materialna strony nie jest wyjątkowo trudna, posiada ona stały dochód i miejsce zamieszkania, a potencjalne inne koszty sądowe nie są wysokie i nie muszą być poniesione na obecnym etapie, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie pełnego zwolnienia od tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą rejestracji pojazdu. Skarżący podniósł trudną sytuację materialną, dołączając odcinek wynagrodzenia. Referendarz sądowy ocenił jego sytuację materialną, uwzględniając dochody i brak majątku, a także wysokość wpisu sądowego od skargi oraz potencjalnych innych kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano M. J. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu postanawia: I. Przyznać M. J. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył pismo z dnia 20 października 2012 r., w którym podniósł, iż nie stać go na uiszczenie opłat sądowych, ponieważ jest w trudnej sytuacji materialnej. Do pisma skarżący załączył odcinek wynagrodzenia za wrzesień 2012 r. Powyższe pismo zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym do skarżącego skierowano wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza wniosku. W zakreślonym terminie skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Oceniając możliwości skarżącego ponoszenia w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych, w pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych.
Mając na uwadze powyższą zasadę, należy zauważyć, że skarżący w niniejszej sprawie ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, do których na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł - § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżący jest osobą prowadzącą samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe, nieposiadającą żadnego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Jest zatrudniony na umowę o pracę w wymiarze [...] etatu. Jego dochody z tego tytułu wynoszą [...] zł brutto i [...] zł netto (wg. odcinka wynagrodzenia za miesiąc wrzesień 2012 r.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności (w szczególności wysokość miesięcznych dochodów w odniesieniu do wysokości wpisu sądowego od skargi), stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jednorazowo tej opłaty bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
W ocenie referendarza brak jest natomiast podstaw do przyznania stronie zwolnienia od innych kosztów sądowych, które ewentualnie mogą wystąpić.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową, mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Aktualna sytuacja materialna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych - skarżący ma miejsce zamieszkania, posiada środki utrzymania, nie ma żadnych osób na utrzymaniu. Aczkolwiek jest zatrudniony na umowę o pracę w wymiarze [...] etatu, to z tego tytułu uzyskuje stały dochód. W tej sytuacji uiszczenie ewentualnych, pozostałych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł i które nie muszą być wydatkowane na obecnym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło