III SA/Lu 717/11
PostanowienieWSA w Lublinie2012-01-10
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania, nie przedstawiła wymaganych dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, które są niezbędne do prawidłowej oceny jej sytuacji materialnej i finansowej. Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Wojewody i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego). Urzędowy formularz wniosku zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione, jednak skarżący nie nadesłał wymaganych dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń dotyczących jego sytuacji materialnej. Referendarz sądowy, uznając brak wystarczających danych do oceny sytuacji materialnej skarżącego, odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz. Ponieważ urzędowy formularz wniosku zawierał braki formalne (nie została wypełniona rubryka nr 4 dotycząca żądanego zakresu prawa pomocy) wezwaniem z dnia 20 grudnia 2011 r. skarżący został wezwany do usunięcia wskazanych braków. Tym samym wezwaniem zobowiązano również skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 grudnia 2011 r. Skarżący w terminie usunął wskazane braki formalne zaznaczając, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, natomiast nie nadesłał żądanych dokumentów.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.).
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że obecnie przebywa w Areszcie Śledczym w [...], zaś w jego mieszkaniu przebywa była opiekunka z synem. Odnośnie stanu majątkowego wykazał, że posiada dom o pow. [...] m2 oraz mieszkanie o pow. [...] m2, nie ma żadnych zasobów pieniężnych, natomiast posiada przedmioty wartościowe powyżej 3000 euro (sprzęt w mieszkaniu oraz instrument muzyczny – [...]). Skarżący podał, że otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł.
Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku
o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W związku z faktem, że skarżący przebywa w Areszcie Śledczym, dla oceny zasadności wniosku konieczna była informacja o wysokości dochodu realnie pozostającego w dyspozycji skarżącego, a więc czy kwota emerytury jest przekazywana mu w całości, czy też jest objęta potrąceniami /w jakiej wysokości/. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał również, że posiada dom o pow. [...] m2, wyjaśnienia wymagało więc, w jaki sposób jest on użytkowany (np. czy przynosi dochód poprzez najem) i jaka jest powierzchnia działki pod tym domem.
Z uwagi na powyższe, w trybie art. 255 p.p.s.a., wezwaniem z dnia 20 grudnia 2011 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie w tym zakresie pozostało bez odpowiedzi (skarżący uzupełnił jedynie braki formalne urzędowego formularza i nadesłał nie mające znaczenia w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy postanowienie z [...]r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie zniszczenia i kradzieży mebli i innych przedmiotów osobistych na jego szkodę).
W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 1 p.p.s.a., ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości). Niezbędne jest również porównanie realnych możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy z wielkością obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu.
Oceniając informacje podane w urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. Nienadesłanie dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń spowodowało, że nie można ustalić dokładnie wysokości realnych dochodów skarżącego. Powyższe skutkuje tym, że nie jest możliwa ocena rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów postępowania.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło