III SA/Lu 729/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2004 Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowa przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) i art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), po rozpatrzeniu odwołania B. G. wniesionego od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] września 2004 r., znak: [...] o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2003 r., znak: [...], Nr [...] w sprawie uznania skarżącego z dniem [...] września 2003 r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 17 września 2003 r. w wysokości 603,90 zł brutto miesięcznie i jednocześnie orzekającej o odmowie uznania skarżącego z dniem 9 września 2003 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, Wojewoda zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy rozważył argumentację skarżącego, iż jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,82 ha przeliczeniowych w 1/4 części, na którym nie pozwalają mu pracować pozostali współwłaściciele (T. i S. G.), pozostaje obecnie bez pracy i środków do życia, zaś w Sądzie Rejonowym toczy się sprawa o zniesienia współwłasności. Organ odwoławczy zważył, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji wydanej na skutek wznowienia postępowania jest odmowa uznania skarżącego za osobę bezrobotną, ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności oraz dowody istniejące w wydania decyzji z dnia [...] września 2003 r. orzekającej o powyższych uprawnieniach. Skarżący był bowiem współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Z zaświadczenia Urzędu Gminy z dnia [...] czerwca 2004 r., znak: [...] wynika, że skarżący jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego w udziale 1/4 części z powierzchni 3,62 ha fizycznych, z tego 2,5755 ha przeliczeniowych, w udziale 5/12 części z powierzchni 0,12 ha fiz., z tego 0,15 ha przeliczeniowych i w udziale 3/20 części z powierzchni 0,08 ha fiz., z tego 0,10 ha przeliczeniowych. Udział w gospodarstwie rolnym skarżący nabył w drodze dziedziczenia ustalonego stwierdzeniem nabycia spadku po K. G., zmarłym w dniu [...] września 1976 r. na mocy załączonego do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego, Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 1986 r., sygn. akt: [...]. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (obowiązującej w dniu [...] września 2003 r. czyli w dniu rejestracji skarżącego jako bezrobotnego, a także w okresie ustalania uprawnień do zasiłku oraz wydania decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] września 2003 r. rozstrzygającej o tych uprawnieniach), za bezrobotnego mogła być uznana osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Obowiązujący od dnia 1 czerwca 2004 r. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma identyczne brzmienie, jak cytowany wyżej poprzednio obowiązujący przepis ustawy. Tak więc jednym z warunków posiadania statusu bezrobotnego jest wykazanie przez daną osobę, że nie jest ona właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Pojęcie nieruchomości rolnej określone zostało w art. 46 1 kodeksu cywilnego - zgodnie z którym nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Skarżący w dniu 9 września 2003 r. (dzień rejestracji) oraz w dniu [...] września 2003 r. (data wydania decyzji) złożył oświadczenie, że nie jest właścicielem ani posiadaczem nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych użytków rolnych. W związku z powyższym organ uznał, że skarżący będąc współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe nie spełniał ustawowej definicji osoby bezrobotnej i w związku z tym nie był uprawniony do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, który przysługiwał i przysługuje tylko osobom bezrobotnym (art. 23 ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 71 ust. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący podnosi, iż podczas rejestracji w urzędzie pracy złożył prawdziwe oświadczenie o tym, że nie jest właścicielem ani posiadaczem nieruchomości rolnej. Zdaniem skarżącego istnieje duża różnica między właścicielem, a współwłaścicielem, a organy zatrudnienia w przedmiotowej sprawie oparły się na kłamliwych donosach. Skarżący nie kwestionuje, iż jest współwłaścicielem odziedziczonego gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporny jest fakt, iż skarżący w dniu rejestracji i w okresie w którym przysługiwał mu status bezrobotnego był współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Ten fakt potwierdza zaświadczenie wystawione przez Urząd Gminy z dnia [...] czerwca 2004 r., znak: [...]. Okoliczność tę poświadcza również skarżący w swojej skardze. Mimo zatem, że zaświadczenie zostało wydane w okresie późniejszym, niż decyzja o przyznaniu skarżącemu statusu bezrobotnego, całokształt materiałów zebranych w sprawie uzasadnia w ocenie Sądu stanowisko, że okoliczność ta została wyjaśniona. Spór skarżącego z organami dotyczy innej kwestii, mianowicie tego, czy jako jeden ze współwłaścicieli gospodarstwa rolnego powinien być on traktowany w świetle przepisów o zatrudnieniu i bezrobociu jako właściciel gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązującej w dniu przyznania skarżącemu spornego statusu - pojęcie bezrobotny oznacza osobę, która poza szeregiem innych warunków wskazanych w ustawie nie jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Identyczny warunek przewidziany jest w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nie ma żadnych podstaw normatywnych do wyliczania fizycznej wielkości gospodarstwa wg wysokości udziałów współwłaścicieli, o ile nie doszło do zniesienia współwłasności. Zgodnie z art. 195 kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Nie oznacza to oczywiście, że rzecz będąca we współwłasności dzieli się na części, a zatem że współwłaściciel nieruchomości jest właścicielem części nieruchomości, zaś wobec pozostałej części nie ma uprawnień. Każdy z współwłaścicieli jest – obok innych uprawnionych podobnie – właścicielem całego gospodarstwa rolnego. Kwestię tę szeroko wyjaśnił organ odwoławczy. Podobny pogląd wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 1998 r. II SA 565/98, LEX Nr 41865. Powyższa interpretacja omawianego przepisu została zaaprobowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. orzeczenia cytowane w odpowiedzi na skargę). Sprawa możliwości czerpania pożytków ze wspólnego gospodarstwa rolnego jest już rzeczą odrębną i możliwości uzyskania tych pożytków przez współwłaścicieli (art. 207 k.c.) nie mają wpływu na ocenę spełnienia negatywnej przesłanki dotyczącej własności nieruchomości rolnej po stronie bezrobotnego. Uznając zatem, że skarżący jest – obok innych uprawnionych - właścicielem gospodarstwa rolnego, przyjąć należy w konsekwencji, że nie spełniał on wymogów dla uzyskania statusu bezrobotnego uregulowanych w okresie od dnia rejestracji do dnia 31 maja 2004 r. w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zaś po dniu 1 czerwca 2004 r. w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nie stwierdzając zatem uchybień postępowania mających wpływ na jego wynik, ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), Sąd skargę oddalił.