III SA/Lu 73/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej "zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym"; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) wynika, że do uznania u pracownika określonego schorzenia za chorobę zawodową muszą być spełnione dwa nierozłączne warunki: 1/ rozpoznana choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych, 2/ przyczyną rozpoznanej choroby muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy . Z karty oceny narażenia zawodowego R. S. sporządzonej w dniu [...] maja 2005 r. wynika, że był zatrudniony od 1976 r. do 1978 r. na stanowisku telemontera w Zakładzie Telekomunikacji, że w czasie tej pracy nie był narażony na czynniki szkodliwe. Od 1979 r. do 2002 r. pracował na stanowisku instruktora w grupie technicznej ds. zasilania i klimatyzacji w tym samym zakładzie pracy, a w latach 2002-2003 na stanowisku instruktora w tego rodzaju grupie w Telekomunikacji Polskiej S.A. – Obszar Telekomunikacji. W czasie pracy na dwóch ostatnich stanowiskach istniało podejrzenie narażenia na opary kwasu siarkowego, wodorotlenku sodu i potasu. Do obowiązków R. S. w czasie pracy na stanowisku instruktora w grupie technicznej ds. zasilania i klimatyzacji należała obsługa i eksploatacja akumulatorów kwasowych i zasadowych (sprawdzanie gęstości i poziomu elektrolitu, sporządzanie elektrolitu z kwasu siarkowego, sporządzanie elektrolitu z wodorotlenku sodu i potasu). Powyższe obowiązki odwołujący się wykonywał w latach 1979 r. – 1980 przez jedną, do dwóch godzin dziennie. Po 1980 r. wraz z wymianą akumulatorów na zamknięte, uzupełniał poziom elektrolitów w akumulatorach wodą destylowaną i nie był zawodowo eksponowany na substancje chemiczne o działaniu drażniącym. Wyniki pomiarów stężeń kwasu wynoszą poniżej ½ NDS (największego dopuszczalnego stężenia), nie przeprowadzono pomiarów NDS wodorotlenku sodu i potasu ze względu na fakt, że nie istniała możliwość przekroczeń NDS. Z orzeczenia lekarskiego wydanego w dniu [...] lipca 2005 r. przez lekarza zatrudnionego w Poradni Chorób Zawodowych WOMP wynika, że u R. S. rozpoznano przewlekłe suche zapalenie błony śluzowej gardła bez zmian obrzękowych krtani, które nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie jest spowodowane działaniem czynników chemicznych, ani alergenów (substancji uczulających). Choroby zawodowej "zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym" nie rozpoznano również w jednostce orzeczniczej drugiego stopnia, tj. w Instytucie Medycyny Pracy. Z wydanego w tej jednostce orzeczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2005 r. wynika, że u R. S. rozpoznano: przewlekły prosty nieżyt krtani, asymetrię krtani, przerost przedniego odcinka lewego fałdu przedsionkowego, dysfonię o typie hyperfunkcjonalnym Powyższe zmiany chorobowe nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz nie zostały spowodowane związkami chemicznymi, ani alergenami, które nie występowały w środowisku pracy. W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwych podstawach prawnych. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył R. S., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu odnośnie zakwestionowania orzeczeń lekarskich w zakresie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej "zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym". Jednostki orzecznicze nie wydały zgodnych orzeczeń co do rozpoznanych schorzeń. W ocenie skarżącego przewlekły prosty nieżyt krtani i asymetria krtani, to inaczej zapalenie obrzękowe krtani, wymienione w wykazie chorób zawodowych pod poz. 13. W tym przypadku nie muszą występować przekroczenia NDS takich substancji chemicznych, jak kwas siarkowy, siarkowodorów, wodorotlenek sodu, potasu i litu w akumulatorach ołowiowych i kadmowo-niklowych. Na dowód tego, że pracował do 2003 r. w warunkach szkodliwych, skarżący przedłożył kserokopię odcinka pensji dnia [...] lutego 2003 r. , do której wliczony był dodatek szkodliwy. W odpowiedzi na skargę państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja zapadła bez naruszenia norm prawa materialnego ani przepisów postępowania. Regulacja dotycząca chorób zawodowych jest aktualnie zamieszczona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115), zwanego dalej rozporządzeniem. Organy administracji przeprowadziły przewidziane przepisami rozporządzenia oraz przepisami kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe i oceniły jego wyniki zgodnie z treścią art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Skarżący nie wskazuje żadnych konkretnych uchybień w ramach postępowania dowodowego. Organy decyzyjne trafnie przyjęły, że stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się: - choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, - jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana "narażeniem zawodowym". Definicja prawna choroby zawodowej składa się zatem z dwóch elementów, występujących kumulatywnie, z których pierwszy jest formalnie podany w wykazie, zaś drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Załącznik do rozporządzenia wskazuje w poz. 13 jako chorobę zawodową "zapalenie obrzękowe krtani o charakterze alergicznym". Zatem nie każde zapalenie obrzękowe krtani uznawane jest za chorobę zawodową, lecz tylko takie, którego etiologia ma podłoże alergiczne. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] lipca 2005 r. rozpoznał u R. S. przewlekłe suche zapalenie błony śluzowej gardła, bez zmian obrzękowych krtani, natomiast Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] listopada 2005 r. "przewlekły prosty nieżyt krtani, asymetrię krtani, przerost przedniego odcinka lewego fałdu przedsionkowego i dysfonię o typie hyperfunkcjonalnym ". Stwierdzone u skarżącego schorzenia laryngologiczne nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Nie jest również sporne, aby owe schorzenia zostały spowodowane alergenami. Faktem jest, że jednostki orzecznicze nie wydały jednobrzmiących orzeczeń lekarskich w zakresie rozpoznanych u skarżącego schorzeń. Należy jednak zauważyć, że w Instytucie Medycyny Pracy wykonano szerszą diagnostykę i z tego względu w tej jednostce rozpoznano więcej schorzeń. Dla rozstrzygnięcia sprawy najbardziej istotne było to, że obie jednostki orzecznicze zdecydowanie wykluczyły występowanie u skarżącego schorzenia pod nazwą "zapalenie obrzękowe krtani, o podłożu alergicznym". Co więcej, nie rozpoznały nawet, aby skarżący cierpiał na zapalenie obrzękowe krtani. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zgodnie, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim, organ decyzyjny nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Wbrew twierdzeniom skarżącego przewlekły prosty nieżyt krtani i asymetria krtani nie są tożsame z zapaleniem obrzękowym krtani. Są to samodzielne jednostki chorobowe, które jednak z woli ustawodawcy nie zostały zamieszczone w wykazie chorób zawodowych. Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).