III SA/Lu 73/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia SO (del.) Iwona Tchórzewska, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. G. i D. G. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] października 2011 r. nr [...], którą orzeczono o wymeldowaniu E. G., D. G. i M. B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. S. [...] w Ł.. E. G. i D. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody L. z dnia [...] grudnia 2011 r., zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Równocześnie E. G. wniosła o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku skarżąca wskazała, że brak zameldowania na pobyt stały wiąże się z wieloma niedogodnościami. Skutkuje bowiem obowiązkiem wymiany wszelkiego rodzaju dokumentów osobistych takich jak: dowód osobisty, paszport, książeczka wojskowa, prawo jazdy, karta ubezpieczenia zdrowotnego NFZ, książeczka ubezpieczeniowa, legitymacja studencka, co dla skarżących ma bardzo istotne znaczenie z uwagi na koszty związane z wymianą dokumentów. Nadto skarżący będą zobowiązani do podania zmiany adresu zameldowania w różnych instytucjach: urzędzie skarbowym, Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, banku, na uczelni. Niezbędne stanie się również wprowadzenie zmian w umowie o pracę. E. G. podniosła zarazem, że konsekwencją braku zameldowania na pobyt stały jest możliwość zastosowania w stosunku do skarżących, w przypadku popełnienia jakiegokolwiek wykroczenia, przepisu art. 90 § 1 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, co w istocie oznacza zastosowanie postępowania przyspieszonego i wykluczenie postępowania mandatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże § 2 art. 61 p.p.s.a. przewiduje, że w razie wniesienia skargi właściwy organ może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, wykonanie w całości lub w części zaskarżonych decyzji, postanowień, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz aktów terenowych organów administracji rządowej, za wyjątkiem przepisów prawa miejscowego. Po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu, stosownie do przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja unormowana w art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. stanowi ochronę o charakterze tymczasowym. Zgodnie z § 6 tego artykułu wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera wyczerpujący katalog przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd. Ustawodawca nie wiąże natomiast podstaw udzielenia takiej ochrony z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję (tak uzasadnienie uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77). Zatem możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej jest uzależniona od niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. skutków wykonania decyzji. Jak wskazuje się w orzecznictwie, chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/04, LEX nr 281811 oraz z dnia 13 maja 2010 roku, II FSK 182/10). Z przepisu art. 61 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter odstępstwa od przewidzianej w § 1 wymienionego artykułu zasady wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, w związku z czym zastosowanie tej instytucji winno następować w okolicznościach mających charakter wyjątkowy, a przepisu § 3 art. 61 p.p.s.a. nie należy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., II OSK 1191/11, LEX nr 821492). Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną możliwe jest tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji o wymeldowaniu, której dotyczy skarga w niniejszej sprawie, nie zasługuje na uwzględnienie. Wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby. Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego ma charakter ewidencyjny. Jej celem jest wyłącznie doprowadzenie przez organ prowadzący ewidencję do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego. Wymeldowanie, jako stwierdzające jedynie pewien stan faktyczny, nie może więc, co do zasady, spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., a tylko taka podstawa mogłaby stanowić przesłankę wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. O znacznej szkodzie możemy mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. W związku z tym nie można uznać, aby znaczną szkodę uzasadniającą udzielenie tymczasowej ochrony przez wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu skarżących miała stanowić wskazana we wniosku potrzeba wymiany dokumentów osobistych i poniesienia związanych z tym kosztów, a tym bardziej konieczność zawiadomienia różnych instytucji o zmianach w kwestii zameldowania (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 777/07, LEX nr 971244 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 584/08, LEX nr 493610). Przy tym wskazać należy, że w myśl art. 18 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1027 ze zm.) miejsce zameldowania nie należy do danych, które zamieszcza się w dokumencie paszportowym. Zamieszczenia takich danych w karcie ubezpieczenia zdrowotnego nie przewiduje także art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2008.164.1027 ze zm.) Wprawdzie też w orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, iż art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wymaga, aby skutki, o których mowa w tym przepisie, w jakimś zakresie rzeczywiście wystąpiły lub przynajmniej już się ujawniły, niemniej odwołanie się we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do hipotetycznej możliwości popełnienia przez skarżących wykroczenia i prowadzenia postępowania w takiej sprawie należy uznać z tego punktu widzenia za zbyt daleko idące. Dodatkowo trzeba podkreślić, że przywołany we wniosku skarżącej art. 90 § 1 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia przewiduje, iż postępowanie przyspieszone stosuje się do osób niemających stałego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione. Zatem wskazany przepis wiąże prowadzenie postępowania w trybie przyspieszonym z brakiem stałego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu, a nie z brakiem zameldowania na pobyt stały. Z wymienionych względów, wobec niewykazania zaistnienia przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie wymienionego przepisu orzekł jak w postanowieniu.