III SA/Lu 740/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-11-07
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpatrzenia skargi dotyczącej wznowienia postępowania w sprawie obniżenia renty inwalidzkiej, gdy kwestia dotyczy ustalenia uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i ich wymiaru?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej wznowienia postępowania w sprawie obniżenia renty inwalidzkiej, ponieważ sprawy dotyczące ustalenia uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i ich wymiaru, nawet wydawane przez ZUS w formie decyzji administracyjnych, podlegają właściwości sądów powszechnych (sądów pracy i ubezpieczeń społecznych), a nie sądów administracyjnych. Właściwym do wznowienia postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, a nie sąd administracyjny.Stan faktyczny
Skarżący D. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się wznowienia postępowania w sprawie obniżenia renty inwalidzkiej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego i art. 145a KPA. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a dotyczy świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Decyzją z 2010 r. zmieniono poprzednią decyzję z 2000 r., obniżając rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy do częściowej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na Z.U. S. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie obniżenia renty inwalidzkiej postanawia: odrzucić skargę.
Pismem datowanym na dzień [...] maja 2012 r. D. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na Zakład Ubezpieczeń Społecznych, żądając wznowienia postępowania "w sprawie obniżenia renty inwalidzkiej z całkowitej na częściową niezdolność do pracy, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 marca 2012 r.". Jako podstawę prawną skarżący wskazał art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie, argumentując, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Organ wyjaśnił, że skarżący wywodzi zarzuty podniesione w skardze z faktu, że na podstawie decyzji ZUS z dnia [...] sierpnia 2000 r., znak: [...] przyznano mu prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W wyniku rozpoznania przez organ rentowy wniosku o prawo do renty socjalnej i rodzinnej, a więc o odrębne świadczenia, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak:
I[...], zmieniono ww. decyzję, ustalono prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, obniżono wysokość świadczenia i odmówiono prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sąd administracyjny nie jest właściwy do jej rozpatrzenia.
Po pierwsze literalne odczytanie wniosku skarżącego prowadzi do wniosku, że żąda on wznowienia przez sąd administracyjny postępowania, które toczyło się przed organem administracji publicznej. Jest to żądanie całkowicie chybione – właściwym do wznowienia postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, a nie sąd administracyjny (art. 150 k.p.a., z uwzględnieniem szczególnych rozwiązań przyjętych w przepisach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym w art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585, ze zm.; dalej jako: u.s.u.s.). Adresatem żądań skarżącego powinien być zatem organ – Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie sąd administracyjny.
Po drugie – przy próbie nadania treści skargi z dnia [...] maja 2012 r. korzystnej dla skarżącego interpretacji można przyjąć, że chodzi mu w istocie o zaskarżenie decyzji ZUS z dnia [...] lipca 2010 r., którą dokonano zmiany rodzaju świadczenia rentowego przysługującego skarżącemu.
Nawet i w tej sytuacji skarga nie podlegałaby rozpatrzeniu przez sąd administracyjny. Treść skargi i wyjaśnienia organu w odpowiedzi na skargę jednoznacznie wskazują, że w sprawie chodzi o kwestię ustalenia uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wymiaru tych świadczeń. W tych sprawach, choć Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje administracyjne, przewidziany jest specyficzny tryb odwoławczy – odwołanie wnosi się do sądu powszechnego (sądu pracy i ubezpieczeń społecznych). W tej sytuacji, spory dotyczące uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych podlegają właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Dotyczy to również decyzji wydawanych w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego – m.in. wznowienia postępowania (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r., I UZP 3/10, OSNP 2011, nr 17-18, poz. 233).
W świetle art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi skutkuje koniecznością jej odrzucenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie cytowanego przepisu sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło