III SA/Lu 75/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego i adwokata. W piśmie z dnia 5 marca 2014 r. skarżący uzupełnił braki formalne wniosku składając oświadczenie, że domaga się ustanowienia radcy prawnego. Do pisma skarżący załączył dodatkowe dokumenty źródłowe. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że nie osiąga żadnych dochodów, nie otrzymuje również dopłat bezpośrednich. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wykazał, że posiada dom o pow. [...] m2 (oświadczenie z dnia 5 marca 2014 r.), nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. i las o pow. [...] ha (według nadesłanej na wezwanie decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. z dnia [...] r.). Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie. Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej do kosztów sądowych należy zaliczyć: wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł - § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192), § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej strony skarżącej uznać należy, że skarżący nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy, stanowiąca pomoc państwa, znajduje bowiem zastosowanie wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną skarżącego, stwierdzić należy, że nie należy ona do szczególnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha przel., las o pow. [...] ha ha). Do dochodu skarżącego należy zaliczyć dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego. Ponieważ skarżący nie wykazał wysokości tego dochodu, to kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381) dochód z gospodarstwa rolnego należało wyliczyć przyjmując za podstawę wielkość posiadanych przez skarżącego gruntów w ha przeliczeniowych, tj. [...] ha przel. Zgodnie z wydanym na podstawie powołanego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (MP z 2013 r. poz.774), dochód ten wyniósł 2.431 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z w/w gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.431 zł [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Natomiast wykazane przez skarżącego w oświadczeniu z dnia 5 marca 2014 r. miesięczne wydatki to: energia elektryczna – [...] zł; gaz – ok. [...] zł; woda – ok. [...] zł; żywność [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, składki KRUS – [...] zł kwartalnie (tj. [...] zł miesięcznie), ubezpieczenie – [...] zł rocznie (tj. [...] zł miesięcznie). Łączne miesięczne wydatki na utrzymanie konieczne skarżącego wynoszą zatem [...] zł. W ocenie referendarza, brak jest podstaw do zaliczenia do wydatków związanych z utrzymaniem koniecznym skarżącego kosztów paliwa do maszyn rolniczych oraz kosztów prac modernizacyjnych przeprowadzonych w jego gospodarstwie rolnym. Nakłady na rozwój gospodarstwa rolnego nie mieszczą się w zakresie niezbędnych kosztów utrzymania koniecznego, w związku z czym ich ponoszenie nie stanowi argumentu za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 14 października 2008 r., II SA/Rz 346/08 Legalis). Jednocześnie w kontekście oświadczenia skarżącego o miesięcznych wydatkach na utrzymanie oraz wydatkach związanych z nakładami na gospodarstwo rolne, nie zasługuje na wiarę twierdzenie skarżącego, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Powyższe okoliczności wskazują, że opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego, miesięczne dochody skarżącego przewyższają bowiem znacznie wykazane wydatki na utrzymanie konieczne. Wobec niespełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zasadna jest odmowa przyznania prawa w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie