III SA/Lu 754/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w pomniejszonej wysokości postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący podniósł, że w październiku 2011 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą "[...]" ze względu na prowadzony remont i rozbudowę obiektów w celu podniesienia jej opłacalności. Wskazał, iż stan jego dochodów jest niski, ponieważ utrzymuje się z renty inwalidzkiej. W dalszej części wniosku skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Odnośnie stanu majątkowego podał, iż posiada budynek mieszkalny o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Wykazał, że pobiera rentę inwalidzką w wysokości [...] zł, a matka otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł, z której spłaca kredyty w kwocie [...] zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe: decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r., decyzję z dnia 1 marca 2012 r. o wysokości renty, decyzję z dnia 8 marca 2012 o wysokości emerytury, umowę pożyczki z 27 listopada 2009 r., umowę kredytową z dnia 21 sierpnia 2008 r., dwa oświadczenia z 24 listopada 2012 r., wyciąg bankowy za okres od sierpnia do października 2012 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania do wymagalnych kosztów sądowych należy wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł - § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając możliwości płatnicze skarżącego w sprawie niniejszej referendarz miał na uwadze, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych również w sprawie o sygn. III SA/Lu 753/12. Koszty sądowe w sprawie III SA/Lu 753/12 kształtują się identycznie jak w sprawie niniejszej. Łączna wysokość wpisów sądowych od wniesionych przez skarżącego skarg wynosi 400 zł. Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną i rodzinną skarżącego, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. Stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie ma nikogo na utrzymaniu, jest właścicielem majątku nieruchomego - domu o pow. [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Stabilna jest również sytuacja finansowa skarżącego, bowiem posiada stały dochód w postaci renty w wysokości [...] zł do wypłaty (wg. decyzji ZUS z dnia 1 marca 2012 r.). Do dochodu skarżącego należy również zaliczyć dochód z gospodarstwa rolnego. Kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) dochód z gospodarstwa rolnego należało wyliczyć przyjmując za podstawę wielkość posiadanych przez skarżącego gruntów w ha przeliczeniowych, tj. [...] ha (wg. decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r.). Zgodnie z wydanym na podstawie powołanego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. (MP.2012.671), dochód ten wyniósł 2.713 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z w/w gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.713 zł [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...]zł). Łączny dochód rodziny, uwzględniając świadczenie emerytalne matki skarżącego ([...] zł do wypłaty – wg. decyzji ZUS z 8 marca 2012 r.) wynosi zatem [...] zł netto miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę [...] zł. Natomiast wykazane przez skarżącego w oświadczeniu z dnia 24 listopada 2012 r. miesięczne wydatki związane z utrzymaniem koniecznym gospodarstwa domowego wynoszą łącznie [...] zł (energia, woda, ogrzewanie, telefon). Porównanie wysokości miesięcznego dochodu netto rodziny ([...] zł), przy uwzględnieniu wydatków na utrzymanie konieczne wykazanych przez skarżącego ([...] zł), nie pozwala na uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, na obecnym etapie sprawy wynoszących 200 zł (a także biorąc pod uwagę koszty sądowe w sprawie III SA/Lu 753/12) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając zdolności płatnicze skarżącego należy mieć również na uwadze również podnoszoną w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy okoliczność, że podjął on inwestycje zezwalające na poszerzenie prowadzonej uprzednio działalności gospodarczej (remont i rozbudowa obiektów), a zatem musi posiadać środki finansowe na ich wykonanie. W tym kontekście podnieść należy, że jak wynika z przedłożonego wyciągu bankowego, w dniu 14 września 2012 r. skarżący dokonał przelewu środków pieniężnych w kwocie [...] zł z posiadanego rachunku bankowego w [...] na inne swoje konto. Okoliczność ta świadczy o tym, że skarżący posiada, bądź posiadał inny rachunek bankowy, jednakże nie przedstawił z niego wyciągów. Odnośnie nadesłanych przez skarżącego dokumentów dotyczących zaciągniętych przez matkę zobowiązań finansowych podkreślić należy, że fakt udzielenia kredytu i pożyczki świadczy o dobrej sytuacji finansowej i istniejących zdolnościach płatniczych do spłaty zaciągniętych zobowiązań finansowych. Nadto podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, gdyż koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. Reasumując powyższe, skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.