III SA/Lu 760/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Ewa Kowalczyk, WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu [...] lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi K. G. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...] zł ([...]t [...]), w tym [...] zł ([...] [...]) podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w sprawie przyznania J. R. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: W dniu [...] kwietnia 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wpłynął wniosek J. R. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. przyznał producentowi rolnemu płatności, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 1.533,51 zł, płatność na zazielenienie w wysokości 1.028,57 zł oraz płatność redystrybucyjną w wysokości 64,68 zł. Jednocześnie organ uznał J. R. za rolnika uczestniczącego w systemie dla małych gospodarstw. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, że kwestia materialnoprawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2015 została uregulowana w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1551). Postępowanie administracyjne w takiej sprawie wszczyna się na żądanie strony, która złożyła wniosek o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Natomiast w myśl art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 653), w 2015 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca. W związku z tym w roku 2015 wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego można było złożyć w okresie od dnia 15 marca do dnia 15 czerwca. We wniosku strona ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,38 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania w oparciu o wyżej wskazane przepisy została potwierdzona. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1619) i wynosi 453,70 zł na hektar powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności. Dlatego należna kwota jednolitej płatności obszarowej wyniosła 1.533,51 zł (3,38 ha x 453,70 zł). W przypadku płatności za zazielenienie, stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1620) i wynosi 304,31 zł na hektar powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności. Stąd należna kwota płatności na zazielenianie wynosi 1.028,57 zł (3,38 ha x 304,31 zł). W przypadku zaś płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), stawka płatności dodatkowej w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1622) i w związku z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie wielkości zmniejszenia (redukcji) stawki płatności dodatkowej za 2015 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 5), wynosi ona 170,22 zł. Z tego względu należna kwota płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) wynosi 64,68 zł (0,38 ha x 170,22 zł). W przypadku systemu małych gospodarstw, do systemu dla małych gospodarstw w roku 2015 z mocy prawa zakwalifikowani są rolnicy spełniających warunki przyznania płatności, których należna kwota płatności bezpośrednich, tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw lub płatności związanych do zwierząt, nie przekroczy równowartości w złotych kwoty 1.250 euro. Łączna kwota przyznanych rolnikowi płatności, to jest jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej wyniosła 2.626,76 zł (1.533,51 zł + 1.028,57 zł + 64,68 zł), a zatem nie przekroczyła równowartości kwoty 1.250 Euro. Mając to na uwadze J. R. uznany został za rolnika uczestniczącego w systemie małych gospodarstw. Odnosząc się do treści odwołania, w którym skarżący podniósł, że jest zaliczony do grupy rolnika uczestniczącego w systemie dla małych gospodarstw i w związku z tym powinien mieć dodatkowo zwiększone dopłaty za 2015 r., organ uznał, że są one bezzasadne. Łączna kwota przyznanych stronie płatności, tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej wyniosła 2.626,76 zł i została wyliczona prawidłowo. Także za bezzasadny organ uznał zarzut strony, że w przedmiotowej sprawie w decyzji nie został dokonany podział na środki unijne i krajowe, gdyż nie miałoby to żadnego wpływu na wysokość przyznanej skarżącemu płatności. Organ podkreślił jednocześnie, że gospodarstwo skarżącego nie ma areału powyżej 15 ha, a zatem nie można mu przyznać żadnej płatności z tytułu posiadania obszarów proekologicznych. W wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji wydane w niniejszej sprawie jest prawidłowe i uzasadnione stanem faktycznym ustalonym w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – podobnie jak w odwołaniu – skarżący zarzucił, że decyzja wydana w sprawie przyznania mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, jest całkowicie niezgodna ze stanem faktycznym zawartym w tej decyzji. Podkreślił, że jako rolnik zaliczony do grupy rolnika uczestniczącego w systemie dla małych gospodarstw powinien mieć dodatkowo zwiększone dopłaty za 2015 r. Ponadto zaznaczył, że jego gospodarstwo powinno być zaliczone do pięknego krajobrazu w okolicy i uznane jako obszar proekologiczny. Podniósł także zarzut, że w wydanej decyzji nie ma wyszczególnienia, ile środków pieniężnych będzie pochodziło ze środków unijnych, a ile ze środków krajowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem w istocie nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów, które wskazywałyby na dopuszczenie się przez orzekające w tej sprawie organy błędów w określeniu wysokości przyznanych skarżącemu J. R. płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Przy tym zauważyć należy, iż wniosek skarżącego został w całości uwzględniony. Przede wszystkim w odniesieniu do roku 2015 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stosowane były następujące rodzaje płatności: 1) jednolita płatność obszarowa, 2) płatność za zazielenienie, 3) płatność dla młodych rolników, 4) płatność dodatkowa, 5) płatności związane z produkcją (do bydła, krów, owiec, kóz, owoców miękkich /truskawki i maliny/, chmielu, roślin wysokobiałkowych, buraków cukrowych, ziemniaków skrobiowych, pomidorów, lnu i konopi włóknistych), 6) przejściowe wsparcie krajowe (do tytoniu). Gospodarstwa mogły również korzystać z uproszczonego systemu dla małych gospodarstw. W swoim wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r., złożonym w terminie, skarżący zwrócił się o przyznanie mu płatności na rok 2015 r. w postaci: jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz płatności za zazielenianie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), a także płatności do obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. przyznał stronie płatność ONW na rok 2015 w łącznej kwocie 605,02 zł. Natomiast decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. przyznał producentowi rolnemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 1.533,51 zł, płatność na zazielenienie w wysokości 1.028,57 zł oraz płatność redystrybucyjną w wysokości 64,68 zł. Powierzchnie zakwalifikowane do naliczenia płatności wynosiły 3,38 ha dla jednolitej płatności obszarowej oraz 0,38 ha dla płatności dodatkowej, co w całości pokrywało się z powierzchniami zadeklarowanymi przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności. Jednocześnie swoją decyzją organ I instancji uznał stronę za rolnika uczestniczącego w systemie małych gospodarstw. Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), Państwa członkowskie mogą ustanowić system dla małych gospodarstw zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym tytule ("system dla małych gospodarstw"). Zgodnie zaś z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1551, z późn. zm.), rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności bezpośrednich za 2015 r. uznaje się za rolnika uczestniczącego w systemie dla małych gospodarstw, o którym mowa w art. 61 rozporządzenia nr 1307/2013, jeżeli: 1) spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw lub płatności związanych do zwierząt oraz 2) łączna kwota płatności bezpośrednich określona dla tego rolnika zgodnie z art. 63 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 na podstawie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2015 r. oraz wniosku, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 3, art. 27 ust. 2 lub art. 28 ust. 2, wynosi nie więcej niż równowartość w złotych kwoty 1.250 euro. Jak wynika z cytowanego wyżej przepisu, do systemu dla małych gospodarstw w roku 2015 z mocy prawa zakwalifikowani są rolnicy spełniających warunki przyznania płatności, których należna kwota płatności bezpośrednich, tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw lub płatności związanych do zwierząt, nie przekroczy równowartości w złotych kwoty 1.250 euro. Łączna kwota przyznanych stronie płatności (jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej) wyniosła 2.626,76 zł, a zatem nie przekroczyła równowartości kwoty 1.250 euro, dlatego rolnik mógł być uznany za podmiot uczestniczący w systemie małych gospodarstw. Tego organy przecież nie kwestionowały i za takiego rolnika skarżącego uznały. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących, że uczestnictwo w powyższym systemie wiązać się powinno ze zwiększeniem przyznanych rolnikowi płatności należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to Minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określa corocznie, w drodze rozporządzenia, stawki: 1) jednolitej płatności obszarowej, 2) płatności za zazielenienie, 3) płatności dla młodego rolnika, 4) płatności dodatkowej, 5) płatności związanych do powierzchni upraw, 6) płatności związanych do zwierząt, mając na względzie pułapy wsparcia ustalone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub na ich podstawie oraz powierzchnię albo liczbę zwierząt, które mogą być objęte tymi płatnościami. Przyjęte przez organy podstawy ustalenia wysokości należnych skarżącemu płatności zostały zastosowane prawidłowo w oparciu o niewadliwie przywołane uregulowania. Wynika z nich, że wysokość płatności bezpośrednich w 2015 roku wynoszą odpowiednio do rodzaju płatności: jednolita płatność obszarowa – 453,70 zł/ha, płatność za zazielenienie – 304,31 zł/ha, a płatność dodatkowa – 170,22 zł/ha. Wskaźniki te zastosowano prawidłowo i nie doszło do błędów rachunkowych. Rolnicy uczestniczący w systemie płatności dla małych gospodarstw są zwolnieni z kontroli norm i wymogów zasady wzajemnej zgodności, a także z obowiązku stosowania praktyk w zakresie zazielenienia. Do systemu dla małych gospodarstw może przystąpić zaś każde gospodarstwo (brak jest jakichkolwiek ograniczeń, np. w zakresie powierzchni użytków rolnych). Rolnicy kwalifikujący się do systemu dla małych gospodarstw rolnych będą uprawnieni do korzystania ze specjalnego instrumentu w ramach PROW 2014-2020. Pomoc przyznana zostanie tym rolnikom, którzy trwale przekażą swoje gospodarstwo rolne innemu rolnikowi na powiększenie gospodarstwa. Wysokość takiego wsparcia w ramach PROW stanowić będzie 120% rocznego wsparcia, do otrzymania którego beneficjent kwalifikowałby się w ramach systemu dla małych gospodarstw w I filarze WPR. Pomoc wypłacona zostanie jednorazowo – za okres od dnia przekazania gospodarstwa rolnego do dnia 31 grudnia 2020 r. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wskazującego, że organ nie uwzględnił przy określaniu wysokości przyznanej płatności, że grunty – które w ocenie skarżącego – leżą na obszarach proekologicznych, zauważyć wypada, że nie jest on zasadny. Warunki dotyczące obszarów proekologicznych zostały określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.). Według art. 46 ust. 1 powołanego rozporządzenia nr 1307/2013, w przypadku gdy grunty orne gospodarstwa rolnego obejmują więcej niż 15 hektarów, rolnik zapewnia, aby od dnia 1 stycznia 2015 r. obszar odpowiadający przynajmniej 5% gruntów ornych gospodarstwa rolnego, które rolnik zadeklarował zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz, jeżeli są one uznawane za obszary proekologiczne przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, z uwzględnieniem obszarów wymienionych lit. c), d), g) i h) tego ustępu, był obszarem proekologicznym. Wielkość procentową, o której mowa w akapicie pierwszym niniejszego artykułu, zwiększa się z 5% do 7%, z zastrzeżeniem aktu ustawodawczego Parlamentu Europejskiego i Rady zgodnie z art. 43 ust. 2 TFUE. Zatem obowiązek utrzymania obszarów proekologicznych (obszarów EFA) dotyczy jedynie rolników posiadających ponad 15 ha gruntów ornych, a do takiej grupy skarżący nie należy. Pomijając zatem brak jasno skonkretyzowanych zarzutów skargi, w konkluzji powyższych rozważań należało uznać, że skarga jest w całości pozbawiona uzasadnionych podstaw i przez to nie mogła zostać uwzględniona w jakiejkolwiek części. Sąd nie stwierdził również z urzędu, aby organy dopuściły się innych błędów, które mogłyby skutkować koniecznością wzruszenia zaskarżonej decyzji. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") – oddalił skargę, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku, dotyczące pomocy prawnej świadczonej na rzecz skarżącego przez adwokata ustanowionego z urzędu, uzasadniają przepisy art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 258 § 4 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801).