III SA/Lu 764/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Z. M. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, złożyła pismo z dnia 14 sierpnia 2014 r. z wnioskiem o udzielenie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty. W dołączonym do pisma urzędowym formularzu PPF skarżąca zakreśliła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, jednakże w uzasadnieniu wniosku sprecyzowała swe żądanie wnosząc o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że nie jest w stanie opłacić wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca wykazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, która jest studentką, nieuzyskującą dochodów. Skarżąca podała, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Wykazała, że wraz z córką utrzymuje się z pobieranej przez nią emerytury w kwocie [...] zł brutto. Ponadto skarżąca podniosła, że jej świadczenie emerytalne jest obciążone egzekucją komorniczą w kwocie [...] zł, wskazała również swoje wydatki w tym: zakup leków – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, żywność i środki czystości – [...] zł. Skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, nadesłała jedynie część żądanych dokumentów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podnieść należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., spoczywa na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona ma ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym. Założeniem instytucji prawa pomocy jest bowiem udzielenie pomocy stronie, która mimo dołożenia wszelkich starań nie jest w stanie zapewnić środków na opłacenie kosztów wszczętego postępowania sądowego. W świetle informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikających z nadesłanych na wezwanie dokumentów stwierdzić należy, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej. Skarżąca nie wykonała wezwania z dnia 19 sierpnia 2014 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń w całości. Wezwana do złożenia zaświadczenia z uczelni, na której studiuje jej córka o niepobieraniu przez córkę stypendiów (socjalnych, naukowych, innych), zaś w przypadku korzystania ze stypendiów do wskazania ich miesięcznej wysokości, nadesłała jedynie kserokopię nieaktualnego zaświadczenia z dnia [...] r. o kontynuowaniu studiów stacjonarnych pierwszego stopnia oraz kserokopię dyplomu z dnia [...] r. o uzyskaniu tytułu licencjata. Skarżąca nie uwiarygodniła zatem, że jej córka nadal jest studentką i pozostaje na jej utrzymaniu. W dalszej kolejności należy wskazać, że z nadesłanego przez skarżącą protokołu komornika sądowego z dnia [...] r. dotyczącego przymusowego opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...], nie wynika aby córka skarżącej zamieszkiwała w tym lokalu, co stoi w sprzeczności z podawaną przez skarżącą w urzędowym formularzu informacją o prowadzeniu w przedmiotowym lokalu wspólnego gospodarstwa domowego z córką. Skarżąca nie wywiązała się również z obowiązku nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy (od maja do lipca 2014 r.). Nadesłane przez skarżącą wyciągi za czerwiec 2010 r., luty 2011 r., luty 2013 r. i luty 2014 r. obrazują wcześniejsze okresy, nawet z przed kilku lat i nie dotyczą okresu przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dla oceny możliwości płatniczych strony istotne są zaś informacje odnoszące się do aktualnej sytuacji finansowej strony. Zdaniem referendarza, nie można również pominąć faktu, że kwota emerytury, jaką skarżąca wskazała w urzędowym formularzu jako kwotę brutto, tj. [...] zł jest w istocie kwotą do wypłaty (po dokonaniu potrąceń ustawowych i kwoty [...] zł tytułem egzekucji sądowej), zaś faktyczna kwota brutto emerytury skarżącej wynosi [...] zł (wg. nadesłanej decyzji ZUS z dnia [...] r.). Zauważyć również należy, że skarżąca nie ujawniła w urzędowym formularzu, że córka pobiera alimenty i dopiero na wezwanie referendarza sądowego nadesłała ugodę sądową z dnia [...] r., sygn. [...] o zobowiązaniu pozwanego do przekazywania alimentów na córkę skarżącej w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca nie wyjaśniła jednak, czy córka nadal pobiera alimenty, a jeśli tak, to czy ich kwota nie uległa zmianie w stosunku do wysokości ustalonej ugodą sądową. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej i rodzinnej w sposób rzetelny, wyczerpujący, nie budzący wątpliwości. W ocenie referendarza, skarżąca nie nadsyłając wszystkich żądanych dokumentów, a także nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiła swoją sytuację materialną i rodzinną wybiórczo, fragmentarycznie, w sposób nie odpowiadający rzeczywistości, co uniemożliwia ustalenie realnych możliwości finansowych skarżącej Z uwagi na powyższe, nie można ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym, określone art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa w żądanym zakresie. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.