III SA/Lu 765/14
WyrokWSA w Lublinie2015-03-26
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest uprawniony do merytorycznego badania dokumentów stanowiących podstawę wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków, czy też jedynie rejestruje stany prawne ustalone w odrębnych postępowaniach?Ratio decidendi
Organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego badania treści dokumentów stanowiących podstawę wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ich zadaniem jest jedynie rejestrowanie stanów prawnych ustalonych w odrębnych postępowaniach (np. scaleniowych, rozgraniczeniowych, sądowych) lub na podstawie prawomocnych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych czy opracowań geodezyjno-kartograficznych. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i odzwierciedla istniejący stan prawny, nie kształtując go.Stan faktyczny
Skarżący S. K. kwestionował decyzję o zmianie w ewidencji gruntów i budynków, która polegała na wykreśleniu działki nr A o powierzchni 0,1739 ha i wpisaniu w jej miejsce działki nr A o powierzchni 0,1816 ha. Skarżący nie zgadzał się ze zmianą powierzchni, podnosząc, że granice działek powinny być ustalane na podstawie wcześniejszych decyzji scaleniowych i rozgraniczeniowych. Organy administracji wskazały, że granice działki zostały ustalone w odrębnych postępowaniach, a zmiany w ewidencji są jedynie odzwierciedleniem tych ustaleń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [..] nr [..] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r., znak [...] w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym W. I., gmina [...], poprzez wykreślenie działki nr A o powierzchni 0,1739 ha, w tym [...] – 0,1739 ha w jednostce rejestrowej Nr G133, w której jako właściciel ujawniony jest S. K. i wpisanie w jej miejsce działki nr A o powierzchni 0,1816 ha, w tym [...] – 0,1816 ha.
W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazując, że decyzją z dnia [...] września 2006 r., znak: [...], Starosta [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi W. I., gmina F. Jednocześnie z obszaru scalenia wyłączył grunty o powierzchni 0,7352 ha, w których skład wchodziła m.in. działka oznaczona obecnie numerem A.
Następnie, decyzją z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie scalenia gruntów wsi W. I., gmina F., dotyczącego działki nr A, stanowiącej własność S. K. oraz przywróceniu stanu prawnego i faktycznego działki oznaczonej numerem A, obowiązującego przed scaleniem gruntów wsi W. I. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: [...], zaś wniesiona na nią do sądu administracyjnego skarga – oddalona wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 130/08.
Kolejną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., znak [...], Wójt Gminy F. orzekł o rozgraniczeniu działki oznaczonej numerem 452 m.in. z działką nr 454, położoną w obrębie W. I., gmina F. Decyzja stała się ostateczna.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie przeprowadzone zostały przez upoważnionego geodetę prace geodezyjne w ramach zleconej przez Starostę [...] o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków działki oznaczonej nr A. Geodeta przeprowadził na gruncie czynności ustalenia przebiegu granicy tej działki z działką nr C. Z dokonanych ustaleń wynika, że przywrócono stan prawny i faktyczny nieruchomości będącej własnością S. K., obowiązujący przez scaleniem gruntów wsi W. I., w zakresie w jakim umożliwia to stan prawny nieruchomości sąsiednich, ustalony w postępowaniu scaleniowym i rozgraniczeniowym.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze S. K. wniósł o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r. w całości.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przywołane przez organ decyzje ostateczne: Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r. unieważniają scalenie działek o nr B i A. Skarżący nie zgadza się natomiast ze zmianą powierzchni działki nr A z 0,1739 ha na 0,1816 ha. Zdaniem skarżącego prawną granicą działek graniczących z drogą nr B jest granica ustalona w rozgraniczeniu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lubinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja orzekająca o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym W. I., gmina F., poprzez wykreślenie działki nr A o powierzchni 0,1739 ha, w tym [...] – 0,1739 ha w jednostce rejestrowej Nr [...], w której jako właściciel ujawniony jest S. K. i wpisanie w jej miejsce działki nr A o powierzchni 0,1816 ha, w tym [...] – 0,1816 ha.
Z akt spraw wynika, że działka o nr A graniczy z działką nr D stanowiącą drogę powiatową, działką nr E będącą własnością E. S., działkami o nr F i nr B stanowiącymi drogi gminne oraz działką nr G (nr [...]) stanowiącą własność H. B. i A. B.
Granice między działką o nr A z działkami, na których położone są droga gminna i powiatowa oraz z działką nr E zostały ustalone w wyniku postępowania scaleniowego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r., zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi W. I. Natomiast granicę z działką o nr B ustalono w postępowaniu rozgraniczeniowym ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 20 lipca 2009 r. Powyższe decyzje są ostateczne i nie podlegają weryfikacji w niniejszym postępowaniu.
Na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r., zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi W. I. z obszaru scalenia wyłączono grunty o powierzchni 0,7352 ha, w których skład wchodziła m.in. działka oznaczona numerem A. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] października 2007 r., Starosta [...] umorzył postępowanie scaleniowe w zakresie dotyczącym działki nr A oraz orzekł o przywróceniu stanu prawnego i faktycznego działki obowiązującego przed scaleniem gruntów. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., która wobec oddalenia wniesionej do sądu administracyjnego przez S. K. skargi stała się ostateczna.
Powstała zatem konieczność dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z § 44 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Starosta [...] zlecił uprawnionemu geodecie opracowanie dokumentacji geodezyjnej. Geodeta ustalił granice między działkami nr A i nr G (nr [...]), zaś protokół ustalenia przebiegu granic działek został podpisany przez S. K i właścicieli działki nr C, którzy oświadczyli jednocześnie, że granica między działkami została ustalona w ich obecności i do jej przebiegu, wskazanym w załączniku do protokołu, nie zgłaszają żadnych zastrzeżeń (k. 58 operatu). Następnie, sporządzony przez geodetę operat techniczny został przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...][...] kwietnia 2012 r i zaewidencjonowany pod nr [...].
Zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne lub ustawa oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencja stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów, budynków i lokali, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Dane ewidencyjne odnoszące się do gruntów dotyczą między innymi numeru działki, numerycznego opisu granic, pola powierzchni działki ewidencyjnej i informacji określających pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej (§ 10, § 11, § 59 i § 60 rozporządzenia). Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (§ 46).
Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, że ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie, których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach.
Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. W konsekwencji, ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności).
Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny i prawny, należy uznać, że organy prawidłowo orzekły o wprowadzeniu zmian do ewidencji gruntów i budynków. Granice działki nr A zostały ustalone w odrębnych postępowaniach, które zakończyły się ostatecznymi decyzjami właściwych organów (decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r., zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi W. I. oraz decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r. wydana w postępowaniu rozgraniczeniowym). Natomiast granica między działką nr A a działką nr C (nr [...]) została ustalona podczas prac geodezyjnych wykonanych przez uprawnionego geodetę na potrzeby niniejszego postępowania, w wyniku których powstał operat techniczny przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...][...] kwietnia 2012 r i zaewidencjonowany pod nr [...].
Powierzchnia działki nr A, co do której skarżący wnosi zastrzeżenia, została obliczona w oparciu o określone w wyżej wskazany sposób i już bezsporne granice.
Wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków zostało zatem przez organy ewidencyjne prawidłowo. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że zapisy w ewidencji mają charakter techniczno-deklaratoryjny, zaś organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ponadto, dokonując aktualizacji ewidencji organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2008 r., II Sa/GL 643/07).
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło