III SA/Lu 768/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-11-05

Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takiej sytuacji przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący I. W. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący argumentował, że jego emerytura jest przeznaczana na spłatę zaległości wobec ZUS, a jego żona utrzymuje ich z własnej emerytury, co ledwo wystarcza na podstawowe potrzeby. Skarżący jest również schorowany i ponosi znaczne koszty leczenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano I. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać I. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W złożonej skardze skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Do skargi skarżący załączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, iż domaga się o zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jego emerytura jest w całości przeznaczana na spłatę zaległości wobec ZUS, w związku z czym wraz z żoną utrzymują się tylko z jej emerytury. Emerytura żony wystarcza jedynie na uiszczenie opłat za mieszkanie, zakup wyżywienia i leków. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. W skład ich majątku wchodzi mieszkanie "[...]" o pow. [...] m2, poza tym nie posiadają innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych. Odnośnie uzyskiwanych dochodów skarżący wykazał, iż jego emerytura wynosi [...] zł brutto, zaś emerytura żony [...] zł brutto. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z powołanym unormowaniem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek strony o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy administracyjnej (k. 37-39), skarżący i jego żona posiadają stałe źródła utrzymania w łącznej wysokości [...] zł brutto, jednakże należy mieć na uwadze, że realny dochód rodziny (po uwzględnieniu potrąceń ustawowych i egzekucyjnych) wynosi ok. [...] zł. Z dochodu tego skarżący opłaca, co wynika z uzasadnienia skargi, ratę kredytu bankowego w wysokości [...] zł zaciągniętego w celu częściowego spłacenia należności wobec ZUS. Pozostała kwota dochodu (ok. [...] zł) przeznaczana jest na wydatki związane z opłatą czynszu mieszkaniowego, opłatą mediów, wyżywienia. Ponadto skarżący jest osobą starszą i schorowaną (schorzenia nefrologiczne, urologiczne, neurologiczne, hematologiczne), co wiąże się ze znacznymi kosztami leczenia. Z powyższego wynika, iż pozostający w dyspozycji skarżącego i jego rodziny dochód jest przeznaczany w całości na wydatki związane z utrzymaniem koniecznym. Skarżący nie jest zatem w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło