III SA/Lu 783/16

WyrokWSA w Lublinie2016-11-15

Skład orzekający: Iwona Tchórzewska, Grzegorz Grymuza, Ewa Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyroki sądów karnych, w tym wyrok uniewinniający od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej z powodu rzekomego sfałszowania dowodów, jeśli nie stwierdzają one wprost fałszerstwa dowodów użytych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wyroki sądów karnych, w tym wyroki uniewinniające, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jeśli nie stwierdzają one wprost i prawomocnie fałszerstwa dowodów, które były podstawą ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym. Odpowiedzialność administracyjna z tytułu długu celnego ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy umyślnej, a uniewinnienie od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego nie wyłącza tej odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Skarżący P. G. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie określenia długu celnego, powołując się na wyroki sądów karnych, które miały potwierdzać fałszerstwo dokumentów użytych w postępowaniu celnym oraz jego uniewinnienie od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego. Organy celne odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że wyroki karne nie stwierdzają fałszerstwa dowodów w rozumieniu Ordynacji podatkowej i że odpowiedzialność skarżącego jako dłużnika celnego jest obiektywna. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Kowalczyk, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B., po rozpatrzeniu odwołania P. G., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2012 r., [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy: W dniu [...] listopada 2007 r. objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki [...], nr VIN [...], wyprodukowany w 2006 r. W związku z otrzymaniem pisma szwajcarskich władz celnych dotyczącego niezidentyfikowanych przez administrację Szwajcarii podmiotów figurujących na fakturach i umowach sprzedaży samochodów, z którego wynikało, że eksporter o nazwie [...], który określony został w dowodzie zakupu dołączonym do zgłoszenia celnego, nie istnieje, organ przyjął, że rachunek dołączony do zgłoszenia celnego jest fikcyjny. W wyniku przeprowadzonej przez organ celny – w trybie art. 78 § 2 WKC – kontroli zgłoszenia celnego stwierdzono, że wartość samochodu zadeklarowana w zgłoszeniu celnym rażąco odbiega od wartości podobnych pojazdów na rynku eksportu. Z uwagi na to, że w ocenie załączonej do zgłoszenia celnego rzeczoznawca nie zawarł procentowego stopnia uszkodzeń, organ przyjął go na poziomie 50%. Obliczona w ten sposób wartość pojazdu wynosi 23.750 CHF, a więc była ponad 5 razy wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym (4.000 CHF). W związku z powyższym organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wysokości długu celnego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. organ celny powołał biegłego rzeczoznawcę w celu wydania opinii w przedmiocie ustalenia rynkowej wartości pojazdu podobnego do samochodu osobowego używanego marki [...], wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty. Biegły sporządził wycenę z dnia [...] lipca 2012 r., w której określił wartość pojazdu na kwotę 56.400 zł. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego powstałego w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. w wysokości 2.484 zł oraz wezwał dłużników solidarnych: P. G. i W. P. do uiszczenia należności wraz z odsetkami. Wartość celną pojazdu ustalono na podstawie art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L Nr 302 z dnia 19 października 1992 r., str. 1), dalej jako "WKC". Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] października 2012 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wartość celna pojazdu została ustalona z wykorzystaniem danych dostępnych we Wspólnocie, zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC (metoda "ostatniej szansy"). Stosownie do art. 31 ust. 2 lit. a WKC, wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być jednak określana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie. Samochód marki [...] produkowany jest na obszarze Wspólnoty, dlatego w celu ustalenia wartości celnej pojazdu jako podstawę wyliczeń przyjęto wartość rynkową określoną w wycenie pojazdu marki [...] (kraj produkcji Japonia), jako pojazdu najbardziej zbliżonego ze względów konstrukcyjno-użytkowych. Biegły, biorąc pod uwagę dokumentację potwierdzającą stan techniczny importowanego pojazdu, określił wartość rynkową pojazdu na kwotę 56.400 zł, uwzględniając stosowne korekty. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w sprawie bezspornym jest fakt udzielenia przez stronę pełnomocnictwa W. P. do działania na jej rzecz. Podniósł, że złożenie podpisu jest równoznaczne z akceptowaniem treści złożonego oświadczenia woli i wiedzy, z którym wiążą się określone cele i skutki prawne. Wszelkie konsekwencje złożenia oświadczenia woli ponosi więc osoba, która dokument podpisała. Zgodnie natomiast z art. 76 Prawa celnego czynność dokonana przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła. P. G. w treści pełnomocnictwa wyraził wolę dokonania odprawy celnej samochodu osobowego i załatwienia wszystkich spraw z tym związanych przez W. P. W. P. w dniu [...] listopada 2007 r. złożył w Oddziale Celnym w B. zgłoszenie celne Nr [...] dotyczące samochodu osobowego marki [...], załączył do niego wymagane dokumenty, uczestniczył w oględzinach importowanego samochodu, a także uiścił należności celne dotyczące przedmiotowego zgłoszenia celnego. A zatem złożenie zgłoszenia celnego, jak również dokonanie wymienionych czynności przez pełnomocnika na rzecz P. G. zostało dokonane przed organem celnym w granicach udzielonego upoważnienia. Organ wyjaśnił, że stosownie do zapisów art. 201 ust. 1 lit. a WKC dopuszczenie do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powoduje powstanie długu celnego. Dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne (art. 201 ust. 3 zd. 1 i 2 WKC). Przedstawiciel – W. P. - dokonał sprecyzowania charakteru swojego przedstawicielstwa poprzez wpisanie kodu [3] w polu 14 zgłoszenia celnego, który oznacza, że przedstawicielstwo ma charakter pośredni. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie zgłaszającym jest W. P., który występuje jako przedstawiciel pośredni. Zgłoszenie celne zostało przez niego złożone na rzecz P. G., który był odbiorcą towaru (zgodnie z wpisem w polu 8 dokumentu SAD, a także kupującym, co potwierdza rachunek Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r.). Bezspornym jest zatem, że w niniejszej sprawie dłużnikiem jest zarówno W. P., jak i P. G. Dyrektor Izby Celnej P. G. jest stroną w prowadzonym postępowaniu, a fakt powoływania się na postępowanie karne dotyczące bezprawnego działania osoby, której udzielono pełnomocnictwa nie przesądza o braku odpowiedzialności mocodawcy za powstały dług celny z tytułu importu samochodu osobowego marki [...]. W ocenie organu, termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych wynosi w niniejszej sprawie 5 lat od dnia powstania długu celnego. Organ I instancji powiadomił stronę o zaksięgowaniu kwoty długu celnego: P. G. w dniu [...] sierpnia 2012 r., W. P. w dniu [...] sierpnia 2012 r. (data doręczenia zaskarżonej decyzji), zaś dług celny powstał w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przewozowym z chwilą przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego, tj. w dniu [...] listopada 2007 r. Decyzja została więc wydana w określonym w art. 56 ustawy Prawo celne, pięcioletnim terminie na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 3/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę P. G. wniesioną na powyższą decyzję. Wyrok stał się prawomocny od dnia 20 czerwca 2013 r. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. P. G. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] października 2012 r. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 240 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - dalej jako "Ordynacja podatkowa"). Po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w B. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu organ celny omówił przesłankę wznowienia określoną w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ocenił okoliczności wskazane przez skarżącego i stwierdził, że nie zachodzą przesłanki będące przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy, odnosząc się do podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uznał twierdzenia skarżącego za bezpodstawne. Wskazał, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] października 2012 r. bezspornym jest fakt udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa do działania na jego rzecz. Skarżący podpisał pełnomocnictwo, co jest równoznaczne z zaakceptowaniem jego treści i skutków jakie oświadczenie woli wywołuje. Złożenie zgłoszenia celnego oraz czynności dokonane przez W. P. mieściły się w granicach udzielonego pełnomocnictwa. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ celne wyjaśnił, że odpowiedzialność celna skarżącego w niniejszej sprawie nie wynikała z zawarcia umowy sprzedaży samochodu, ale powstała z tytułu importu pojazdu na obszar Unii Europejskiej i dopuszczenia go do obrotu. Z punktu widzenia prawa celnego nie ma znaczenia czyją własność stanowił pojazd. W polu 14 zgłoszenia celnego przedstawiciel – W. P. sprecyzował charakter swojego przedstawicielstwa poprzez wpisanie kodu [3], który oznacza, że przedstawicielstwo ma charakter pośredni. Zgłoszenie celne zostało zatem złożone przez przedstawiciela - W. P., na rzecz skarżącego, który był odbiorcą towaru. Dłużnikiem celnym w niniejszej sprawie jest więc zarówno W. P., jak i skarżący. Organ stwierdził równocześnie, że okoliczność wydania wyroków karnych dotyczących bezprawnego działania osoby, której udzielono pełnomocnictwa, nie przesądza o braku odpowiedzialności skarżącego za powstały dług celny. Postępowanie celne i karne są od siebie niezależne, dotyczą różnych zakresów stosunków prawnych i funkcjonują w innych płaszczyznach materialnoprawnych. Wyroki zapadłe w stosunku do W. P. nie podważają prawidłowości ustaleń faktycznych w postępowaniu celnym i oceny prawnej zastosowanych przepisów prawa celnego. Nie przesądzają również o braku odpowiedzialności skarżącego. Organ uznał zatem, że treść wyroków, na które powołuje się skarżący, nie wskazuje na ziszczenie się w niniejszej sprawie przesłanki wskazanej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył P. G., wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie m.in. art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że prawomocne wyroki Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] czerwca 2015 r., [...] i z dnia [...] lutego 2015 r., [...] oraz Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] października 2012 r., [...] rzutują na ocenę pełnomocnictwa. Podniósł, że we wskazanych wyrokach przesądzono o pozorności pełnomocnictwa i braku rzeczywistego udziału skarżącego w procedurze importu towaru. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy okoliczności wskazane przez skarżącego jako przesłanki wznowienia postępowania, mogły stanowić podstawę uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia wysokości długu celnego i oznaczenia dłużników zobowiązanych do uiszczenia tej należności. Zaskarżona decyzja wydana została w toku postępowania wznowieniowego uregulowanego w Dziale IV, rozdziale 17 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie stanowi kontynuacji postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą – nawet wadliwą decyzję ostateczną. Tylko jednoznaczne stwierdzenie, że wystąpiła jedna z przesłanek do wznowienia postępowania pozwala na uchylenie pierwotnej decyzji i to tylko wtedy, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie okaże się, że "nowa" decyzja rozstrzygałaby istotę sprawy tak, jak decyzja dotychczasowa. Wznowienie postępowania spowodowane jest zatem wadą postępowania, a nie wadą decyzji i ma charakter postępowania nadzorczego w zakresie stwierdzenia wad postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, wskazanych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. We wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2012 r. skarżący powołał się na podstawę wznowienia określoną w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał, że wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] grudnia 2015 r., [...], został uniewinniony od zarzutu popełnienie przestępstwa skarbowego. Natomiast dokumenty, na podstawie których zapadła decyzja z dnia [...] października 2012 r. zostały sfałszowane przez W. P. i G. T., co potwierdzają wyroki Sądu Okręgowego w S. i Sądu Okręgowego w L. W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącego okoliczności nie stanowią o ziszczeniu się przesłanki wskazanej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu jest możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowane dowody stały się podstawą do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Zasadą jest również to, że wznowienie postępowania ze względu na fałszerstwo dowodów jest możliwe dopiero po stwierdzeniu ich fałszerstwa orzeczeniem sądu. Może to być np. wyrok sądu skazujący świadka za fałszywe zeznania (art. 233 1 k.k.), biegłego za fałszywą opinię, tłumacza za fałszywe tłumaczenie (art. 233 § 4 k.k.), funkcjonariusza publicznego za poświadczenie w dokumencie nieprawdy (art. 271 k.k.) lub każdą osobę, która podrobiła bądź przerobiła dokument, w celu użycia go za autentyczny (art. 270 k.k.). Od zasady, że fałsz dowodu powinien być wykazany orzeczeniem sądu, istnieją dwa wyjątki: po pierwsze, gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (np. przedawnienie ścigania lub wyrokowania, abolicja, immunitet); po drugie, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, czyli rzuca się w oczy. Korzystanie z drugiego wyjątku wymaga jednak zachowania dużej ostrożności, oczywistość fałszerstwa, o której mowa w art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej, musi być możliwa do stwierdzenia bez przeprowadzania dodatkowych dowodów, jawna, widoczna gołym okiem. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazuje jakie konkretnie dowody, będące podstawą wydania decyzji z dnia [...] października 2012 r., zostały sfałszowane. Już więc z tych powodów brak jest podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jak wskazano bowiem już wyżej aby doszło do wzruszenia decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej muszą zostać łącznie spełnione trzy warunki: w postępowaniu podatkowym faktycznie wystąpił fałszywy dowód, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone (poza wskazanymi wyjątkami, które nie zachodzą w przedmiotowej sprawie) prawomocnym orzeczeniem sądu, fałszywy dowód był podstawą ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Niespełnienie jednego z wymienionych warunków nie daje podstaw do wznowienia postępowania na tej podstawie. W sprawie skarżący, wbrew jednoznacznej dyspozycji art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej, nie przedstawił, ani też nawet nie wskazał na prawomocne orzeczenie sądu, które stwierdzałoby fakt sfałszowania dowodu będącego podstawą ustalenia istotnych dla sprawy administracyjnej okoliczności faktycznych. Wbrew twierdzeniom skarżącego charakteru takiego w szczególności nie ma wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...], którym skarżącego uniewinniono od popełniania czynu z art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 87 § 3 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. Czym innym pozostaje bowiem uniewinnienie danej osoby od popełniania zarzucanego jej przestępstwa, a czym innym stwierdzenie przez sąd fałszerstwa dowodu, który stanowił podstawę ustaleń w innym postępowaniu, tj. w postępowaniu administracyjnym. Ani z sentencji orzeczenia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...], ani z jego uzasadnia, nie wynika w żaden sposób, by Sąd Rejonowy w G. stwierdził fakt sfałszowania któregokolwiek z dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych we wszczętym przeciwko skarżącemu postępowaniu w przedmiocie długu celnego. Okoliczności takie nie wynikają także z pozostałych przywoływanych przez skarżącego i zgromadzonych w aktach administracyjnych orzeczeń sądów karnych. Reasumując stwierdzić należy, że wystąpienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu. Nie spełnienie tego warunku, tj. brak orzeczenia właściwego organu, z którego wynikałoby, że mamy do czynienia z fałszywym dowodem, stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia, iż omawiana przesłanka wznowienia postępowania nie wystąpiła. Także sam skarżący nie wskazał orzeczenia sądowego, które stwierdzałoby fakt sfałszowania dowodu, w oparciu o który dokonano ustaleń w sprawie administracyjnej. Skarżący wywodził natomiast, że wyrokiem sądu karnego został uniewinniony od zarzutu popełnienie przestępstwa skarbowego, zaś dokumenty, na podstawie których zapadła decyzja z dnia [...] października 2012 r. zostały sfałszowane przez W. P. i G. T., co potwierdzają wyroki Sądu Okręgowego w S. i Sądu Okręgowego w L. Powyższe mogłoby wskazywać, że w istocie skarżący odwołuje się do przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym o zaistnieniu omawianej podstawy (nowe okoliczności i dowody) można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji. Pomijając już nawet to, czy faktycznie wskazywane przez skarżącego okoliczności są rzeczywiście okolicznościami nowymi i nieznanymi organowi, który wydał decyzję, stwierdzić należy, że żadna z okoliczności stwierdzonych w orzeczeniach sądów karnych zgromadzonych w aktach sprawy administracyjnej nie ma charakteru na tyle istotnego, by mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Pamiętać należy przy tym, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie stanowi kontynuacji postępowania instancyjnego i nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. W przedmiotowej sprawie odpowiedzialność skarżącego za dług celny wynika z udzielonego W. P. pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2007 r. do działania na jego rzecz, opatrzonego podpisem notarialnie poświadczonym i załączonym do akt sprawy. Fakt udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa jest bezsporny. Oddalając skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przesądził, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego jest ważne. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, skoro skarżący udzielił W. P. pełnomocnictwa, ponosi odpowiedzialność za dokonane czynności - złożenia zgłoszenia celnego w jego imieniu i na jego rzecz, co pozostaje w zgodzie z brzmieniem przepisów art. 5 ust. 1 WKC, kształtujących instytucję reprezentacji w postępowaniu przed organami celnymi. Zgodnie z art. 76 Prawa celnego, czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła. W związku z powyższym, nie można uznać, że pełnomocnik nie działał w granicach udzielonego mu pełnomocnictwa i, że to on powinien zostać obciążony skutkami finansowymi dokonania nieprawidłowego zgłoszenia celnego. Skarżący upoważnił W. P. do sprowadzenia pojazdu w swoim imieniu, zatem jest odpowiedzialny za należności związane ze sprowadzeniem pojazdu, a tym samym stał się stroną postępowania jako podatnik na mocy art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekając w sprawie sygn. akt III SA/Lu 3/13 nie wypowiedział się wprost co do ważności udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa jednakże, w świetle ustaleń i ocen dokonanych przez ten Sąd, kwestia ta nie powinna budzić wątpliwości. Skoro bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę w sprawie sygn. akt III SA/Lu 3/13 uznał, że pełnomocnictwo zostało skutecznie udzielone, a pełnomocnik działał w granicach udzielonego pełnomocnictwa, to tym samym przesądził też, że pełnomocnictwo to było pełnomocnictwem ważnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę stanowisko takie i oceny w pełni podziela i przyjmuje je za własne. Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...], który w swej zasadniczej części został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] grudnia 2015 r., sygn. akt [...], na który skarżący powołuje się we wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Okręgowy w L. uniewinnił go od zarzutu popełnienia czynu z art. 56 § 2 w zb. z art. 87 § 3 w zw. z art. 7 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. Jednocześnie Sąd uznał skarżącego za winnego wprowadzenia w błąd pracownika Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w G., poprzez podanie się za właściciela sprowadzonego pojazdu w celu uzyskania zezwolenia czasowego i dowodu rejestracyjnego samochodu, w sytuacji gdy właścicielem pojazdu rzeczywiście nie był. Powyższy wyrok nie dotyczy zatem ważności udzielonego pełnomocnictwa, a tym samym i nie potwierdzał faktu sfałszowania pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego. Nie odnosił się on również w żaden sposób do pozorności tej czynności prawnej. Wprost przeciwnie z okoliczności ustalonych przez Sąd Rejonowy w G. wynikało, że skarżący udzielił pełnomocnictwa w sposób świadomy i dobrowolny zdając sobie sprawę z celu, w jakim pełnomocnictwo to zostało udzielone, tj. w celu sprowadzenia z zagranicy do Polski z udziałem jego osoby samochodu osobowego marki [...]. Przed dokonaniem oceny okoliczności wynikających z przywoływanych przez skarżącego wyroków sądów karnych oraz ich istotności dla sprawy, tj. kwestii ich wpływu na możliwość odmiennego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, wskazać należy, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Powyższe nie oznacza oczywiście, że bez znaczenia dla ustaleń dokonywanych w sprawie administracyjnej lub sądowoadministracyjnej pozostają wyroki sądów karnych inne niż skazujące, w tym w szczególności wyroki uniewinniające. Wyrok uniewinniający w sprawie karnej nie ma wprawdzie mocy wiążącej zarówno dla organu podatkowego, jak i sądu administracyjnego, to jednak wraz z uzasadnieniem pozostaje dokumentem stanowiącym materiał dowodowy, który na równi z innymi dowodami powinien być oceniany przy dokonywaniu ustaleń w sprawie. Jak wskazano już wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] uniewinniono skarżącego od zarzutu popełnienia czynu z art. 56 § 2 w zb. z art. 87 § 3 w zw. z art. 7 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. Powyższe, tj. fakt uniewinnienia skarżącego od tzw. przestępstwa oszustwa celnego (podatkowego) nie oznacza jednakże zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za dług celny z tytułu importu pojazdu i dopuszczenia do obrotu tego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Czym innym pozostaje bowiem odpowiedzialność karna, a czym innym odpowiedzialność administracyjna z tytułu długu celnego. Są to dwa niezależne rodzaje odpowiedzialności, które opierają się na różnych i odmiennych od siebie podstawach. W szczególności odpowiedzialność karna jest odpowiedzialnością opartą na zasadzie winy, w tym przede wszystkim na winie umyślnej, która pozostaje dominującą formą zawinienia czyny przestępczego. Odpowiedzialność z tytułu długu celnego wynika z dopuszczenia do swobodnego obrotu na obszarze Wspólnoty Europejskiej towaru podlegającego należnościom przywozowym (art. 201 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307, dalej jako: "WKC"). Odpowiedzialność z tytułu długu celnego ma zatem charakter obiektywny i jest niezależna od winy osoby dokonującej zgłoszenia celnego (zgłaszającego), czy też winy osoby, na rzecz której zgłoszenie celne jest składane. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] u podstaw uniewinnienia skarżącego od zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa celnego (podatkowego) legło ustalenie o braku winy umyślnej skarżącego (k.143-144 akt administracyjnych). Jako zasadniczą okoliczność przemawiającą za brakiem winy umyślnej skarżącego Sąd Rejonowy wskazał to, że w toku prowadzonego postępowania nie ustalono, aby którykolwiek z oskarżonych posiadał wiedzę co do tego jaka wartość pojazdu będzie rzeczywiście podawana przy odprawie celnej pojazdu w zgłoszeniu celnym. Ani brak winy umyślnej skarżącego, ani nawet fakt nie posiadania przez skarżącego wiedzy co do tego jaka wartość pojazdu będzie podawana przez W. P. przy odprawie celnej pojazdu nie wyłącza jednak odpowiedzialności skarżącego z tytułu powstałego długu celnego. To bowiem, że skarżący nie uzgodnił z osobą dokonującą zgłoszenia celnego na jego rzecz wszystkich danych, które winny zostać zamieszczone w zgłoszeniu celnym, nie oznacza, że zgłaszający działał bez umocowania, czy też z jego przekroczeniem. Okoliczności tego rodzaju nie wynikają z żadnego ze znajdujących się w aktach administracyjnych orzeczeń sądów karnych, w tym w szczególności z wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...]. Przeciwnie z ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy w G. w uzasadnieniu wyroku uniewinniającego wynikało, że skarżący w sposób świadomy i dobrowolny udzielił W. P. pełnomocnictwa do sprowadzenia (importu) samochodu z zagranicy z udziałem jego osoby. Sąd Rejonowy w G. ustalił między innymi, że każdy z oskarżonych godził się z tym, że z wykorzystaniem jego danych zostanie sprowadzony z zagranicy samochód (k.144-144v akt administracyjnych), że oskarżeni godzili się na sprowadzenie pojazdu na swoje dane (k.154v akt administracyjnych) oraz, że skarżący udzielił W. P. pełnomocnictwa do odprawy celnej pojazdu [...], które podpisywał w kancelarii notarialnej oraz, że wiedział, że ma być na jego nazwisko sprowadzony samochód (k.175v-174 akt administracyjnych). Z powyższych okoliczności wynikających z wyroku, na który powołuje się sam skarżący, wynika, że skarżący świadomie udzielił pełnomocnictwa do sprawdzenia (importu) samochodu na jego osobę. W takiej sytuacji brak jest więc podstaw do stwierdzenia nieważności tak udzielonego pełnomocnictwa, w tym także z uwagi na wskazywaną przez skarżącego pozorność oświadczenia woli. Pomijając już nawet bowiem, wcale nie oczywistą kwestię, czy udzielenie pełnomocnictwa jako czynność jednostronna może być w ogóle dotknięte wadą oświadczenia woli w postaci pozorności, stwierdzić należy, że z ustaleń dokonanych w sprawie, w tym także ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy w G. w uzasadnieniu wyroku uniewinniającego skarżącego od zarzutu popełnienia oszustwa celnego (podatkowego) wynika, że skarżący w sposób świadomy udzielił W. P. pełnomocnictwa do sprawdzenia samochodu na jego osobę i w taki też sposób pełnomocnictwo to było następnie realizowane przez W. Pę. W takiej sytuacji brak jest podstaw do dopatrywania pozorności udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa, jak też podzielenia zarzutu naruszenia przepisu art. 104 kodeksu cywilnego. Brak jest także podstaw do stwierdzenia nieważności udzielonego pełnomocnictwa z innych przyczyn, jak też do uznania, że przedstawiciel pośredni działa z przekroczeniem granic udzielonego mu pełnomocnictwa. Jak wskazano bowiem już wyżej to, że skarżący nie uzgodnił z osobą dokonującą zgłoszenia celnego na jego rzecz wszystkich danych, które winny zostać zamieszczone w zgłoszeniu celnym, nie oznacza, że zgłaszający działał bez umocowania, czy też z jego przekroczeniem. Z treści udzielonego pełnomocnictwa nie wynikało ażeby jego zakres został w jakikolwiek sposób ograniczony. Końcowo już tylko wskazać należy, że Sąd Rejonowy w G. w uzasadnieniu orzeczenia uniewinniającego skarżącego od zrzutu popełnienia oszustwa celnego (podatkowego) wprost stwierdził, że nie budzi wątpliwości rola i miejsce przedstawiciela pośredniego w systemie dokonywania zgłoszeń celnych, którym w przypadku skarżącego był W. P. (k.142-143v). Również pozostałe powołane przez skarżącego orzeczenia nie dotyczą sfałszowania udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa. Wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt [...] oraz wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] października 2012 r., sygn. akt [...] dotyczą udziału W. P. i innych osób w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu dokonywanie przestępstw skarbowych polegających na narażeniu na uszczuplenie należności publicznoskarbowych – podatku akcyzowego, Vat i cła z tytułu wprowadzenia na obszar celny Unii Europejskiej samochodów osobowych sprowadzanych z terytorium Szwajcarii, wykorzystując poświadczające nieprawdę oraz podrobione faktury i oceny techniczne pojazdów. Wyroki te dotyczą również poświadczania nieprawdy co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego pojazdów. Żaden z tych wyroków nie podważa jednak skuteczności udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa. Nie można zatem przyjąć, że dokument pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2007 r. został sfałszowany. Znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo nie nosi również cech "oczywiście sfałszowanego". Z orzeczeń tych nie wynika także, by dokonujący zgłoszenia celnego przedstawiciel pośredni działał bez umocowania, czy też z jego przekroczeniem. Wyroki sądów karnych do których odwołuje się skarżący nie podważają prawidłowości ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym i oceny prawnej zastosowanych przepisów prawa celnego. Nie przesądzają również o braku odpowiedzialności skarżącego za dług celny. Brak jest podstaw do zakwestionowania ważności udzielonego pełnomocnictwa z uwagi na niewskazanie w nim numeru VIN (Vehicle Identification Number), tj. znormalizowanego numeru seryjnego samochodu, którego pełnomocnictwo dotyczyło. Tego rodzaju wymóg nie wynika bowiem z obowiązujących przepisów prawa, które nie łączą także z tego rodzaju brakiem sankcji w postaci nieważności czynności prawnej. Tak skarżący, jak i umocowany przez niego przedstawiciel pośredni, oznaczali sprowadzany pojazd poprzez wskazanie jego marki oraz modelu. Skoro taki sposób oznaczenia sprowadzanego pojazdu nie budził wątpliwości samych umawiających się stron to brak jest podstaw do tego, by z tego powodu uznawać udzielone pełnomocnictwo za nieważne. Analogicznie ocenić należy także to, że z wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] w części skazującej skarżącego za popełnienie czynu z art. 272 k.k. wynika, że skarżący nie był właścicielem samochodu marki [...]. Odpowiedzialność celna skarżącego w przedmiotowej sprawie nie wynikała z zawarcia umowy sprzedaży samochodu, ale powstała z tytułu importu pojazdu na obszar Unii Europejskiej i dopuszczenia go do obrotu. Z punktu widzenia prawa celnego nie ma znaczenia czyją własność stanowił sprowadzany pojazd. Na mocy udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa W. P. działał na rzecz skarżącego jako przedstawiciel pośredni. Zgłoszenie celne zostało zatem złożone przez przedstawiciela pośredniego – W. P., na rzecz skarżącego. Dłużnikiem celnym w sprawie jest więc zarówno dokonujący zgłoszenia celnego W. P., jak i - z mocy art. 201 ust. 3 WKC - skarżący. W zakończeniu jeszcze raz należy podkreślić, że przypisana skarżącemu odpowiedzialność jest odpowiedzialnością administracyjną z tytułu długu celnego. Odpowiedzialność ta wynikała z udzielonego przez skarżącego umocowania do dokonania na jego rzecz zgłoszenia celnego i dopuszczenia do swobodnego obrotu pojazdu podlegającego należnościom przywozowym. Nie jest więc tak, że z uwagi na udzielone przez skarżącego pełnomocnictwo na skarżącego nałożono odpowiedzialność karną za przestępstwo popełnione przez przedstawiciela pośredniego. Tego rodzaju twierdzenia i wywody skarżącego uznać należy za chybione z tej właśnie przyczyny, że organy administracji nie orzekały w ogóle w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarżącego, bądź przedstawiciela pośredniego, lecz w sprawie odpowiedzialności administracyjnej z tytułu długu celnego. Wobec powyższego, organy celne zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a zatem brak było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2012 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie brak było także podstaw do stwierdzenia wystąpienia pozostałych przesłanek wznowieniowych określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło