III SA/Lu 79/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Referent Monika Kutarska-Wolińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji Starosty z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K., gmina K., dla nieruchomości nr 362 o powierzchni 4,1799 ha, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że na mocy aktów własności ziemi wydanych przez Naczelnika Miasta i Gminy K. nr [...] z [...] 1979 r. współwłaścicielami do nieruchomości oznaczonej jako działka nr 195 (obecnie nr 362) o powierzchni 4,1578 ha. stali się: I. K., J. B. H. H., F. K. E. K., F. K. i A. K., każdy po 1/7 części. Akty te stały się prawomocne, gdyż żadna ze stron nie złożyła odwołania. W roku 1986 współwłaściciele: I. K., J. B., H. H. i F. K. złożyli wniosek o ich uchylenie podnosząc, że jedyną samoistną posiadaczką tej nieruchomości w latach 1957 - 1979 była J. B. i ona winna być uwłaszczona. Uznając wniosek stron za zasadny Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Wojewódzkiego decyzją z dnia [...] 1986 r. stwierdził nieważność wydanych aktów własności ziemi i postanowił przekazać sprawę uregulowania własności Sądowi Rejonowemu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z [...] 1987 r. Podnoszony przez skarżącego zarzut braku działu spadku po F. K. i zastrzeżenie, czy miał on prawo do dysponowania częścią przedmiotowej nieruchomości, wymagają wyjaśnienia. I tak o ile skarżący powołuje się w piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. na możliwe do przeprowadzenia postępowanie spadkowe po F. i H. K., a zwłaszcza gdy odnajdzie się testament ostatniej ich woli, to oczywiście stan prawny będzie wynikał z orzeczenia sądu powszechnego, uwzględniającego dowody w tej kwestii. Dopóki brak jest innego orzeczenia sądu pozostaje wiążące wymienione orzeczenie Sądu Rejonowego w S. W szczególności dostarczone prawomocne postanowienie Sądu o stwierdzeniu praw do spadku stanowi podstawę do ujawnienia, w ewidencji gruntów, prawa dla osoby, której dotyczą. Do dnia dzisiejszego inne rozstrzygnięcie w tej sprawie nie zapadło. W związku z tym w operacie ewidencji zostały wpisani wszyscy poprzedni współwłaściciele jako władający. Na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając decyzji naruszenie art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ujawnienie w ewidencji gruntów osoby nie będącej właścicielem ani nie będącej władającym oraz art. 198 Kodeksu cywilnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy nie można wykluczyć, iż nastąpiło ustalenie praw do spadku, ale stan masy spadkowej nie został ujawniony i nie zostało prawomocnie ustalone, że w skład masy spadkowej wchodzi przedmiotowa nieruchomość gruntowa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, sąd obowiązany jest stwierdzić nieważność tej decyzji. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że ma obowiązek z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonych decyzji oraz postępowania poprzedzającego ich wydanie nie tylko w kontekście zarzutów skargi, ale także na tle wszystkich przepisów mających związek ze sprawą, jednakże w granicach wyznaczonych przez zakres sprawy administracyjnej. Rozpoznając skargę Z. K., sąd ustalił, że z akt administracyjnych sprawy dostarczonych sądowi wynika, iż odwołanie z dnia [...] grudnia 2006 r., w następstwie którego wydano zaskarżoną decyzję, wniesione przez Z. K., nie zostało przez stronę odwołującą się podpisane (k. akt adm. nr 9). Wymagania formalne, jakie musi spełniać strona, by jej czynność procesowa – podanie – spowodowała skutek prawny, reguluje art. 63 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.; Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego. W zakresie formy i treści podania przyjmuje co prawda zasadę ograniczonego formalizmu, jednakże zasada ta nie oznacza całkowitego odstąpienia od wymagań formalnych co do formy. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych i ustalenie przez organ administracji publicznej, czy czynność procesowa - np. odwołanie wypełnia je, ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie (...) powinno być podpisane przez wnoszącego, (...), natomiast gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Spełnienie wymagań formalnych wynikających z cytowanego powyżej przepisu, tzn. podpisanie pisma przez wnoszącego gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez osobę określoną jako wnosząca podanie (odwołanie). Brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ administracji. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania odwołanie wniesione przez Z. K. od decyzji Starosty z dnia [...], wniesione w dniu [...] grudnia 2006 r., nie zostało podpisane przez wnoszącego. Zważywszy powyższe, należy uznać, iż odwołanie to jest bezskuteczne. Organ odwoławczy nie wezwał wnoszącego, pod rygorem wskazanym w art. 64 § 2 k.p.a., tj. pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, do usunięcia braku i odwołanie rozpoznał, mimo że nie wywołało ono skutków prawnych. Jeżeli więc organ kompetencyjnie właściwy do działania jako organ drugiej instancji, w tym przypadku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem wymaganiom formalnym określonym w art. 66 § 3 k.p.a., dopuszcza się rażącego naruszenia tego przepisu. Stwierdzić zatem należy, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem prawa, tj. że zaszła przyczyna określona w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W tym stanie, pomimo uwzględnienia skargi, zarzuty skarżącego nie mogą zostać poddane merytorycznej ocenie pod względem ich zasadności wobec zaskarżonej decyzji. Ze wskazanych powyżej względów, wobec tego, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydana została z określonym w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. rażącym naruszeniem prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.