III SA/Lu 790/13
PostanowienieWSA w Lublinie2014-01-22
Skład orzekający: Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może otrzymać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Miesięczny dochód rodziny, pomimo zobowiązań kredytowych, jest wyższy niż minimum socjalne, a skarżący posiada majątek nieruchomy i stałe źródła dochodu, co wyklucza sytuację uprawniającą do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową rodziny, która składa się z niego, żony i studiującego syna. Posiada dom o powierzchni 140 m2 i nieruchomość rolną 1,12 ha, a miesięczne dochody rodziny to 4000 zł z pracy żony oraz 230 zł z gospodarstwa rolnego. Skarżący ma zobowiązania kredytowe w wysokości 1850 zł miesięcznie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w zakresie wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
A. T. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i studiującym synem. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 140 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 1,12 ha. Skarżący podał, że na miesięczny dochód rodziny składa się wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 4000 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 230 zł. Skarżący oświadczył również, że posiada zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek, których łączna kwota spłaty wynosi 1850 zł miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2013 r., III SA/Lu 790/13, referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, że kwota, która pozostaje po uiszczeniu zobowiązań, m. in. z tytułu kredytu mieszkaniowego, nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Do dyspozycji rodziny pozostaje 2380 zł, a w przeliczeniu na jedną osobę 793 zł. Miesięczny dochód kształtuje się więc poniżej minimum socjalnego, które wynosi 839 zł na jednego członka rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do otrzymania pomocy prawnej i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z treści złożonego przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz żoną i studiującym synem. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 140 m2, oraz nieruchomość rolna o pow. 1,12 ha. Miesięczny dochód rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 4000 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 230 zł. Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek wynoszą 1850 zł miesięcznie.
Sytuacja materialna skarżącego nie należy do skrajnie trudnych. Rodzina skarżącego ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, skarżący i jego żona posiadają stałe źródła dochodów, a także majątek nieruchomy: dom i nieruchomość rolną. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne. Na obecnym etapie postępowania do wymagalnych kosztów sądowych należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Odnosząc tę kwotę do miesięcznych dochodów rodziny skarżącego, stwierdzić należy brak podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak już wyżej wspomniano miesięczny dochód rodziny wynosi 4230 zł, natomiast po odjęciu kwoty przeznaczonej na spłatę rat kredytów i pożyczek w wysokości 1850 zł, pozostaje kwota 2380 zł.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że w przeliczeniu na osobę w rodzinie kwota dochodu wynosi 793 zł (liczona od kwoty 2380 zł), a więc mniej niż minimum socjalne. Skoro rodzina uzyskuje dochód w kwocie 4230 zł, to w przeliczeniu na osobę w rodzinie kwota dochodu wynosi 1410 zł, co jest kwotą prawie trzykrotnie wyższą od tzw. minimum socjalnego określonego art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w nawet sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), gdzie kryterium dochodowe stanowiące jedną z przesłanek uprawniających do otrzymania wsparcia z pomocy społecznej w postaci świadczenia pieniężnego dla osoby w rodzinie wynosi - 456 zł.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło